El Niño gelişiyor: 2026 sonu–2027 başında tarım tedarik zincirinde belirgin etkiler bekleniyor

Uzmanlar, yeni bir El Niño olayının oluştuğuna dair göstergelerin belirmeye başladığını ve etkilerin özellikle 2026 üçüncü çeyreğinin sonundan 2027 başına kadar Güney Amerika'da hissedilebileceğini belirtiyor. Meyve, sebze ve balıkçılık tedarik zincirleri risklere karşı izlenmeli.

El Niño gelişiyor: 2026 sonu–2027 başında tarım tedarik zincirinde belirgin etkiler bekleniyor

Okyanus yüzeyindeki anormal ısınma döngüsü olarak bilinen El Niño, her 2–7 yılda bir görülen bir doğa olayıdır ve küresel hava düzenini etkileyebilir. Son veriler, yeni bir El Niño olayının şekillenmeye başladığını işaret ediyor; uzmanlar bunun resmi olarak önümüzdeki haftalarda duyurulabileceğini aktarıyor.

Hangi bölgeler ilk etkiyi alacak?

Analizlerde, etkinin önce Güneydoğu Asya ile Kuzey Güney Amerika kıyıları ve Orta Amerika'da başlayacağı, ardından Hindistan, Orta Afrika ve Kuzeydoğu Avustralya'ya yayılacağı öngörülüyor. Güney Amerika'da en yoğun etkilerin 2026 üçüncü çeyreğinin sonuna doğru başlayıp dördüncü çeyrek ve 2027 başında devam etmesi bekleniyor.

Güney Amerika'da muhtemel etkiler

El Niño dönemleri, bazı bölgelerde aşırı yağışı; diğerlerinde ise kuraklığı beraberinde getirebilir. Örneğin, kuzey Şili, Peru ve Ekvador'da sel ve yoğun yağış riski artarken; Kolombiya, Venezuela ve Meksika'nın bazı iç bölümlerinde kuraklık görülebilir. Güney Brezilya, doğu Arjantin ve Uruguay'da ise kıştan yaza kadar normalin üzerinde yağış olasılığı yükseliyor. Kuzeydoğu Brezilya'da ise sonbaharın sonundan itibaren sıcak ve kuru koşullar öne çıkabilir.

Tarım, ürün kalitesi ve lojistik üzerindeki etkiler

Bu hava anomalileri meyve ve sebze üretimini, kaliteyi ve taşımayı etkileyebilir. Artan nem çiçeklenmeyi ve tozlaşmayı olumsuz etkileyebilir; nemli koşullar hastalık ve mantar baskısını yükseltebilir. Peru, Kolombiya ve Ekvador'daki yaban mersini (blueberry), mango ve avokado üretimi baskı altında kalabilir; Arjantin ve Şili'de ise yüksek nem dönemlerinde bazı meyve verimleri düşebilir. Ayrıca, Peru açıklarındaki hamsi/anchovy stoklarında önemli azalma riskinden söz ediliyor.

Kuzey Amerika'ya yansımaları

Kuzey Amerika, Güney Amerika'dan yapılan ithalata bağlı olduğundan üretim kesintileri ve lojistik sorunları bölgesel fiyatları yukarı çekebilir. Sel kaynaklı ulaşım aksamaları, ürün kalitesi sorunları ve hacim düşüşleri ithalatçıları etkileyebilir; bu nedenle satın alınan ürünlerin denetiminin güçlendirilmesi öneriliyor. Ayrıca tedarik kaynaklarını genişleten ithalatçılar, Güneydoğu Asya ve Hindistan'daki kuraklık risklerini de izlemeli.

ABD iç üretimi ve iklimsel etkiler

ABD'de El Niño etkileri genellikle kış aylarında (yılın birinci ve dördüncü çeyrekleri) öne çıkar. Kaliforniya gibi tarımsal açıdan kritik eyaletlerde yağış ve sel riski hasat ve kışlık ekimleri etkileyebilir; buna karşın güney eyaletlerde şiddetli soğuk dalgaları ve don riski azalabilir, sulama ihtiyacı bazı bölgelerde düşebilir.

El Niño nasıl oluşuyor?

Bilim insanları El Niño ve La Niña olaylarının kesin zamanlamasını ve şiddetini her seferinde tam olarak öngüleyemiyor; ancak bu olayların merkezinde okyanus suyu sıcaklığındaki değişimler olduğu bilinmektedir. Merkezi Pasifik'teki sıcaklık artışları, doğu Ekvatoral Pasifik'te yüzey sıcaklığına yansıyıp atmosferde alçak basınç sistemlerini ve nemli hava akımlarını tetikleyerek küresel yağış ve sıcaklık desenlerini değiştirir.

Kısa eylem önerileri

• Üreticiler ve ihracatçılar; mahsul sağlığı, hastalık izleme ve ambalajlama kalitesine yönelik önlemleri artırmalı.
• İthalatçılar; tedarik kaynaklarını çeşitlendirirken sevkiyat kontrollerini sıklaştırmalı ve alternatif lojistik planları hazırlamalı.
• Balıkçılık sektörü, deniz stoklarına ilişkin erken uyarıları ve av düzenlemelerini yakından takip etmeli.