Araştırma: Aynı anda görülen kuraklıklar küresel gıda ve su güvenliğini zorlayabilir

Washington State University öncülüğündeki bir çalışmaya göre, eşzamanlı kuraklıkların sıklığı ve şiddeti iklim değişimiyle artabilir; bu durum milyonlarca kişinin su ve gıdaya erişimini tehlikeye atabilir.

Aynı anda görülen kuraklıklar küresel tarım ve su güvenliğine baskı yapabilir

Tarih: 22 Şubat 2022

Kaynak çalışma: Nature Climate Change (aktarılan çalışma)

Washington State University (WSU) liderliğindeki uluslararası bir araştırma ekibi, iklim, tarım ve nüfus verilerini bir araya getirerek ilerleyen yüzyılda farklı bölgelerde aynı anda görülen kuraklıkların artabileceğini öne sürdü. Araştırma, iklimdeki ısınma ve okyanus-destekli iklim dalgalanmalarının (ENSO) bu tür olayların ortaklaşa ortaya çıkmasında rol oynayacağını belirtiyor.

Çalışma yazarları, yüksek fosil yakıt kullanımı senaryosunda eşzamanlı kuraklık olasılığının gelecek yüzyılda belirgin biçimde yükselebileceğini aktarıyor; bu yöndeki bazı sayısal iddialar makalede yer alıyor (kaynak metinde sağlanan yüzde artışları tam net olmayabilir ve burada 'iddia ediliyor' biçiminde aktarılmaktadır).

Araştırmada ayrıca, bu tür bileşik kuraklık olaylarına karşı maruz kalmanın tarımsal üretimi ve insanları aynı anda etkileyebileceği; yüzyılın sonuna doğru her yıl yüz milyonlarca kişinin eşzamanlı olarak şiddetli kuraklığa maruz kalma olasılığı bulunduğu belirtiliyor. Çalışmanın öngörülerinden biri, ENSO dönemlerinin (El Niño-La Niña) bu bileşik kuraklıkların yaklaşık üçte ikisi ile örtüşeceği yönünde.

Geçmişten örnek ve bölgesel etkiler

Tarihsel olarak 1876–1878 yıllarında El Niño ile ilişkili eşzamanlı kuraklıklar Asya, Brezilya ve Afrika'da mahsul kayıplarına yol açmış ve büyük ölümlere neden olmuştu; bu olay kaynak metinde 50 milyondan fazla can kaybı ile ilişkilendiriliyor. Araştırmacılar, günümüz teknolojisi ve koşullarının farklı olmasına rağmen birçok verimli tarım bölgesinde aynı anda üretim sorunlarının küresel arzı etkileyebileceğini vurguluyor.

Çalışmada incelenen on bölge, haziran-eylül arası yağış döneminde yüksek aylık değişkenlik gösteren ve ENSO'nun etkisine açık alanlardan seçildi; bunların arasında önemli tarım havzaları ve halihazırda su/gıda güvencesi sorunları yaşayan ülkeler de bulunuyor.

Amerikalar ve küresel piyasa etkileri

Araştırma sonuçları, Kuzey ve Güney Amerika'daki bazı alanların iklimin ısınmasıyla birlikte bileşik kuraklıklara daha yatkın hale gelebileceğini; buna karşılık Asya'nın bazı tarım alanlarının daha nemli koşullara doğru evrilebileceğini gösteriyor. Bu durum, özellikle Amerika kıtasından çıkan temel hububat arzındaki aksamalara bağlı olarak dünya piyasalarında fiyat ve tedarik dalgalanmalarını tetikleyebilir.

Çalışma yazarlarından Jitendra Singh (çalışmanın ilk yazarı, eski WSU araştırmacısı, şu anda ETH Zurich) ve diğer katkı sağlayanlar, birçok hassas bölgenin aynı anda etkilendiği senaryoların insani yardım ve uluslararası yardım kuruluşları üzerinde ciddi baskı oluşturabileceğini belirtiyorlar.

Öngörü, uyum ve sonraki adımlar

Yazarlar, yüksek emisyon senaryosuna dayanan projeksiyonların, küresel çapta karbon emisyonlarının azaltılması durumunda eşzamanlı kuraklıkların sıklık ve şiddetinin önemli ölçüde düşürülebileceğini not ediyor. Ayrıca çalışmada, ENSO ile bağlantılı kuraklıkların nerede ortaya çıkabileceğinin dokuz aya kadar önceden tahmin edilebilme potansiyeli üzerinde duruluyor; bu da hazırlık ve risk azaltma planları için fırsatlar yaratabilir.

Gelecekteki araştırma hedefleri arasında, eşzamanlı kuraklıkların gıda tedarik zincirine etkileri, savunmasız toplulukların uyum kapasitesi ve bu tür risklerin yönetimi için politika seçenekleri yer alıyor. Projeye WSU dışında Oak Ridge National Laboratory, University of Massachusetts Lowell, Columbia University ve Indian Institute of Technology Gandhinagar gibi kuruluşlardan araştırmacılar katkı sağladı.

Öne çıkan noktalar

• Araştırma, eşzamanlı kuraklıkların iklim değişimi ve ENSO ile bağlantılı olarak artabileceğini aktarıyor.
• Kaynak metinde belirtilen bazı sayısal artış iddiaları (yüzde gösterimleri) burada 'iddia ediliyor' biçiminde sunulmuştur; orijinal çalışmanın ayrıntılarına başvurulması önerilir.
• Çalışma, çok sayıda bölgenin aynı anda etkilenmesinin tarımsal üretim, gıda fiyatları ve insani yardım talebi üzerinde baskı yaratabileceğini vurguluyor.
• ENSO dönemleriyle örtüşen kuraklıkların büyük kısmı önceden tahmin edilebileceği için hazırlık fırsatları bulunuyor.
• Emisyon azaltımı, uzun vadede eşzamanlı kuraklık riskini azaltabilecek önemli bir faktör olarak gösteriliyor.

Not: Bu özet kaynak metindeki bilgilerden yararlanılarak özgün biçimde hazırlanmıştır. Sayısal iddiaların ayrıntıları için orijinal çalışmanın incelenmesi tavsiye edilir.