Fas’ta meyve-sebze ihracatı 2025’te 1,6 milyon tona yaklaştı: maliyet ve su baskısı artıyor

Blueberries Consulting News’in aktardığına göre Fas, 2025’te taze meyve-sebze ihracatında yaklaşık 1,6 milyon tona yaklaşarak güçlü bir hacim yakaladı. Ancak artan enerji ve işçilik maliyetleri ile su kıtlığı, üretici ve ihracatçıların marjlarını zorlayan başlıklar arasında gösteriliyor.

Fas’ta rekor ihracat hacmi, artan maliyet ve su stresiyle aynı döneme denk geldi

2025’te ihracat hacmi 1,6 milyon tona yaklaştı

Fas’ın 2025 yılında taze meyve ve sebze ihracatının yaklaşık 1,6 milyon ton seviyesine yaklaştığı bildiriliyor. Haberde, ihracat sepetinde domatesin başı çektiği; erken sezon sebzeler ve avokadonun da hacmi destekleyen ürünler arasında yer aldığı aktarılıyor.

Veri kaynağı olarak Morocco Foodex işaret edilirken, piyasa kaynaklarına dayandırılan değerlendirmede ihracat hacminin 2023’ten bu yana istikrarlı biçimde arttığı belirtiliyor.

Fiyatlarda 2022/23 sonrası daha ılımlı seyir

Haberde, 2022/23 döneminde görülen enflasyonist baskıların ardından fiyat eğiliminde daha düşük bir trende işaret eden bir görünümden söz ediliyor. Bu durum, hacim artışına rağmen gelir ve kârlılık tarafında üreticilerin daha temkinli bir tabloyla karşılaşabileceğine dair bir sinyal olarak yorumlanıyor.

Büyümeyi hangi kalemler taşıdı?

Sevkiyatlardaki artışın ana sürükleyicisi olarak taze domates öne çıkarılıyor. Ayrıca biber, kabak ve taze fasulye gibi kategorilerde de büyüme olduğu ifade ediliyor.

Kaynak, domates tarafındaki ivmenin özellikle 2023’ten itibaren güçlendiğini vurguluyor.

Marjlar üzerinde maliyet baskısı: enerji ve işçilik

Hacim artışına eşlik eden temel zorluklardan biri olarak üretim maliyetlerindeki yükseliş gösteriliyor. Haberde özellikle enerji ve işçilik kalemlerinin maliyetleri yukarı çektiği; bunun da marjların kademeli biçimde sıkışmasına yol açtığı aktarılıyor.

Buna ek olarak, ticari koşulların ve düzenleyici çerçevenin daha talepkâr hale geldiği belirtiliyor.

Düzenlemeler ve rekabet: Avrupa tartışmaları ve yeni rakipler

Analistlerin izlediği risk başlıkları arasında sağlık ve çevre odaklı düzenlemelerin zaman içinde sıkılaşması yer alıyor. Ayrıca Avrupa’da rekabet koşullarına ilişkin tartışmaların dönemsel olarak gündeme geldiği ifade ediliyor.

Rekabet cephesinde ise Mısır ve Türkiye gibi alternatif tedarik kaynaklarından gelen baskının arttığına dikkat çekiliyor.

Su kıtlığı daha görünür bir risk haline geliyor

Haberde öne çıkan bir diğer başlık su stresi. Su kıtlığının, özellikle sera domatesi ve avokado gibi su yoğun ürünlerin ihracat hacmi büyüdükçe daha kritik bir sorun olarak öne çıktığı aktarılıyor.

Örnek bölge olarak Souss-Massa ve Gharb’ın bazı kesimleri anılıyor; bu havzalarda su kaynakları üzerindeki baskının arttığı belirtiliyor.

Yaban mersini (blueberry) rekabeti açısından neden önemli?

Kaynak, bu tabloyu özellikle berry endüstrisi ve yaban mersini açısından da anlamlı görüyor. Fas’ın belirli dönemlerde Avrupa pazarına yönelik tedarikte önemli bir menşe olduğu; ancak hacim genişlemesine rağmen maliyet, süreklilik ve büyüme hızını etkileyebilecek yapısal kısıtların (maliyetler, düzenlemeler, su) belirleyici olabileceği ifade ediliyor.

Öne çıkan noktalar

• 2025’te taze meyve-sebze ihracatı yaklaşık 1,6 milyon ton seviyesine yaklaştı.
• Hacmi sürükleyen ürünler arasında domates, erken sezon sebzeler ve avokado öne çıktı.
• Fiyat eğiliminin, 2022/23’teki enflasyonist zirve sonrası daha ılımlı seyrettiği aktarılıyor.
• Enerji ve işçilik maliyetlerindeki artış marjları baskılıyor.
• Sağlık ve çevre odaklı düzenlemelerde sıkılaşma beklentisi risk başlıkları arasında.
• Mısır ve Türkiye gibi kaynaklardan gelen rekabetin arttığı belirtiliyor.
• Su kıtlığı, özellikle sera domatesi ve avokado gibi su yoğun ürünlerde daha kritik hale geliyor.
• Bu çerçeve, Avrupa’ya yönelik yaban mersini tedarik pencerelerinde rekabeti okurken de referans kabul ediliyor.