Fas'ta yaban mersini sezonu: İhracat arttı, hava ve güvenlik endişeleri zorluk yarattı

Fas'ta bu sezon ihracat hacimleri çift haneli artışla dönüyor; ancak hava olayları, bir gıda güvenliği bildirimi ve işgücü eksikliği üretimde ve fiyatlamada baskı yarattı.

Fas'ta yaban mersini sezonu: İhracat arttı, hava ve güvenlik endişeleri zorluk yarattı

Fas'taki yaban mersini kampanyası sona yaklaşmakta; yetkililer sezonun bitimine yaklaşık iki–üç hafta kaldığını bildiriyor. Kampanyayı temsil eden isimlerden Amine Bennani, dönemi olumlu bulduğunu ancak birçok problem ve beklenmedik durumun etkili olduğunu belirtiyor.

Sezona ilişkin hacimler geçen yıla göre belirgin biçimde yükseldi; Bennani bu artışın çift haneli olduğunu söylüyor. Ancak geçen sezonun istisnai derecede düşük düzeyde olduğunu ve bu yılkilerin kısmen normale dönüş niteliği taşıdığını vurguluyor. Artışın arkasında ekim alanlarının genişlemesi ve bazı eski çeşitlerin yüksek verimleri olduğu; buna rağmen olumsuz hava koşullarından ötürü ideal üretim potansiyeline henüz ulaşılamadığı aktarılıyor.

Sezon boyunca bölgesel hava olayları üretimde kayıplara yol açtı. Larache ile Moulay Bousselham ekseninde güçlü rüzgârlar, Agadir bölgesinde ise Ağustos'ta kuru-sıcak chergui rüzgârları hasarda rol oynadı. Bu koşullar, sezon içinde hasatların düzensizleşmesine ve bazı bölgelerde ürün kümelenmesine neden oldu; Nisan ayında kuzeyde belirgin bir hasat zirvesi görüldü.

Mart ayında, hasat zirvesine yakın dönemde İspanya kaynaklı bir bildirim aracılığıyla (Avrupa bildirim sistemine gönderildiği aktarılıyor) Fas çileklerinde hepatit A tespit edildiği iddiası yayıldı. Fas Kırmızı Meyve Üreticileri Derneği söz konusu iddiayı hemen reddetti. Buna karşın olay, yerel gıda güvenliği kurumlarının kırmızı meyve ihracatı için sıkı prosedürler uygulamasına yol açtı; düzenlemelere iyi adapte olabilen, düzenli sevkiyat yapan üreticiler sezonu daha rahat kapatabildi.

Fiyat dinamikleri sezonda tutarsız seyretti. Ocak başında, El Niño etkileriyle Latin Amerika rekabetinin azalması nedeniyle kilogram fiyatları yaklaşık 80 MAD seviyelerinde başladı; Mart itibarıyla fiyatlar normale döndü. Bu sezonun dikkat çekici noktası, iri taneli (18+) ürünlerin yüksek fiyat getirmesi oldu. Sezon ağırlıklı ortalama fiyatın yaklaşık 40 MAD/kg civarında olduğu bildirildi. Aşırı hacimlere bağlı olarak taze pazarı karşılayamayan ürünler dondurulmak zorunda kaldı ve dondurulmuş ürün fiyatı yaklaşık 10 MAD/kg seviyesindeydi.

İşgücü konusu da sezonu zora soktu. Nisan'daki yoğun hasat dönemi Larache/Moulay Bousselham hattında Ramazan, Kurban Bayramı ve bölgedeki diğer ürünlerin hasadı ile çakıştı; bu durum işgücü sıkıntısı, artan işçilik maliyeti, gecikmeler ve tazelik kayıplarına neden oldu.

Pazar dağılımında Birleşik Krallık bu sezon da başlıca alıcı konumunu korudu; Avrupa genelindeki talepler ikinci sıradaydı. Rusya, özellikle iri boy (18+) ürünler için prim ödeyen bir pazar olarak öne çıktı. Orta Doğu pazarları geliştirilmeye devam ediyor; Kanada'ya yönelik talep sezon sonunda arttı. Asya'da Singapur ve Hong Kong sezon başında iyi talep gösterirken, Çin ile pazara giriş görüşmeleri devam ediyor ve Fas tarafı bu konuda resmi onay bekliyor.

Öne çıkan noktalar

• Sezon bitimine 2–3 hafta kaldı; ihracat hacimleri geçen yıla göre çift haneli artış gösterdi.
• Hava olayları (güçlü rüzgârlar, chergui) üretimde kayıplara ve düzensizliklere yol açtı.
• Martta bildirilen gıda güvenliği iddiası sonrası ihracat prosedürleri sıkılaştı; etkisi üreticiler arasında farklı oldu.
• Ocak ayında fiyatlar ~80 MAD/kg seviyesindeyken, sezon ortalaması ~40 MAD/kg; iri boylar (18+) prim yaptı.
• İşgücü eksikliği ürün tazeliğini etkiledi; fazla ürünlerin bir kısmı dondurularak ~10 MAD/kg fiyatla satışa yönlendirildi.
• Başlıca pazar: Birleşik Krallık; diğer önemli pazarlar Avrupa, Rusya, Orta Doğu, Kanada; Asya'da görüşmeler sürüyor.

Bu haber, Fas yaban mersini sezonunu temsil eden üretici dernekleri ve piyasa gözlemlerine dayalı olarak özetlenmiştir.