FAO ve IFPRI: Küresel gıda ticareti, sağlıklı beslenmeyi destekleyecek biçimde yeniden düzenlenmeli

FAO ve IFPRI yetkilileri, küresel gıda ticaretinin yalnızca ucuz arzı sağlamaktan öteye geçip sağlıklı beslenmeyi destekleyecek şekilde mevzuat ve uygulamaların yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurguladı.

FAO ve IFPRI: Gıda ticareti politikaları sağlıklı beslenmeyi önceliklendirmeli

25 Mayıs 2018 — Roma'da sunulan 2018 Global Food Policy Report tartışmaları temel alınarak derlenmiştir.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Genel Direktörü José Graziano da Silva, küresel gıda ticaretinin tüm ülkeler için hayati önemde olduğunu ancak mevcut düzenlemelerin sağlıklı ve besleyici gıda ticaretini yeterince teşvik etmediğini belirtti.

Graziano da Silva'ya göre, savaş sonrası dönemde temel ürünlerin sınır ötesi akışı hayatta kalma önceliği taşırken, zaman içinde temel ürünler endüstriyel işlem görmüş gıdalarla eşanlamlı hale geldi; bunun sonucu olarak obezite tehlikesi açlıkla benzer düzeyde bir küresel sorun haline gelmiş durumda.

IFPRI (International Food Policy Research Institute) Genel Direktörü Shenggen Fan ise gıda sistemlerine bakışın üretimin ötesine taşınması gerektiğini; beslenme, istihdam, göç ve bilgi paylaşımının açlıkla mücadelede eşit derecede önemli olduğunu vurguladı.

Raporda, gıda düzenlemelerinin (kanunlar, üretim protokolleri, sübvansiyonlar ve bilgi açıklamaları dahil) sağlıklı gıdaları koruyacak şekilde yeniden yapılandırılması gerektiği savunuluyor. Graziano da Silva, bu değişimin Codex Alimentarius gibi düzenleyici mekanizmaların da önemli rolü olacağını ifade etti.

Katılımcılar, mevcut kuralların özellikle seri üretilen işlenmiş ürünleri; doymuş yağ, tuz ve şeker açısından yüksek içeriğe sahip ürünleri dolaylı olarak desteklediğine dikkat çekti. Ayrıca taze ürün ticaretinde artan gerilimlerin bulunduğu, örneğin yerel çiftçiden pazara giden ürünlerle uluslararası ihracat için uygulanan kuralların farklılık göstermesi gerektiği belirtildi.

IFPRI raporu ayrıca, son 40 yılda uluslararası sınırlar arasındaki gıda kalori payının yaklaşık %12'den %19'un üzerine çıktığını bildiriyor. Rapor; ticaretin gıda çeşitliliğini artırabildiğini, aynı zamanda örneğin Çin'in su kaynakları üzerindeki baskıyı hafifletmek için Brezilya, Kanada ve ABD'den ‘‘sanital su/virutal water’’ ithalatına dayandığı gibi karmaşık etkileri olduğunu gösterdi.

Sonuç olarak, raporda ticaretin olumlu yönlerinin olumsuz yönlerini dengelemesi için kapsayıcı politikalar oluşturulması; özellikle küçük ölçekli üreticilerin dışlanmamasına özen gösterilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Öne çıkan noktalar

• FAO: Mevcut düzenlemeler sağlıklı gıdayı yeterince korumuyor; yeniden tasarım gerekli.
• IFPRI: Ticaret, besin çeşitliliği ve gıda arzı için önemli; ancak etkiler sistematik bakış gerektiriyor.
• Geçmiş 40 yılda sınırlar arası kalori payı ~%12'den >%19'a yükseldi (IFPRI verisi).
• Seri üretim işlenmiş gıdalar, mevcut kurallarla dolaylı olarak avantaj sağlıyor.
• Küçük üreticilerin ve taze ürün ticaretinin korunması, adil ve sağlıklı ticaret hedefleri için kilit.