Araştırma: Günde 200 g yaban mersini damar işlevini iyileştirip sistolik tansiyonu düşürebilir

King's College London araştırmasına göre, günlük 200 g yaban mersini alımı kısa sürede damar fonksiyonunda iyileşme ve yaklaşık 5 mmHg'lik sistolik kan basıncı düşüşü ile ilişkilendirildi.

Çalışmanın düzeni ve katılımcılar

25 Şubat 2019 tarihli çalışmada, King's College London ekibi sağlıklı 40 gönüllüyü bir ay boyunca izledi. Katılımcılar rastgele olarak günde 200 gram yaban mersini içeren bir içecek ya da kontrol içecekleri almaya yönlendirildi.

İzlenen göstergeler

Araştırmacılar, deneklerin kan ve idrarındaki kimyasal değişimleri, kan basıncını ve brakiyal arterin akım-uyaran genişlemesi (flow-mediated dilation, FMD) ölçümünü takip etti. FMD, atardamarın kan akımı arttığında ne ölçüde genişlediğini gösterir ve kardiyovasküler risk için hassas bir belirteç olarak kabul edilir.

Bulunan etkiler

Çalışma, yaban mersini içeren içeceğin tüketimini takiben 2 saat içinde damar fonksiyonunda iyileşme işaretleri saptandığını ve bu etkinin bir ay boyunca, hatta gece boyunca aç kalındıktan sonra bile korunduğunu bildirdi. Bir aylık uygulama süresince sistolik kan basıncında ortalama yaklaşık 5 mmHg düşüş gözlemlendi.

Antosiyaninlerin rolü

Ayrı bir karşılaştırma kolunda, araştırmacılar yaban mersini içeceğinin etkisini saflaştırılmış antosiyaninlerle karşılaştırdı. Antosiyaninler meyvelerdeki mavi-kırmızı-pembe pigmentlerden sorumlu bileşiklerdir. Saf antosiyanin içeren içecekler de endotel (damar iç yüzeyini kaplayan hücreler) işlevinde iyileşme sağladı; buna karşılık, lif, mineral veya vitamin düzeyleri benzer şekilde ayarlanmış kontrol içecekleri kısa vadede anlamlı etkiler göstermedi.

Araştırmacı görüşü ve olası sonuçlar

Çalışmayı yöneten Dr. Ana Rodríguez-Mateos, bütün meyvenin tüketilmesinin en geniş faydayı sağlayacağını belirtirken, elde edilen etkilere büyük oranda antosiyaninlerin katkıda bulunduğunu ifade etti. Araştırmada belirtilen modele göre, eğer görülen damar fonksiyonu değişiklikleri yaşam boyu sürdürülse, bunun kardiyovasküler hastalık riskini belirli oranda azaltma potansiyeli olabilir (çalışmada %20'ye kadar azalma iddia ediliyor; bu hesaplamanın varsayımlara dayandığı not edilmelidir).

Sınırlamalar ve dikkat edilmesi gerekenler

Çalışma küçük bir örneklemde ve kontrollü kısa dönem deneyi olarak gerçekleştirildi. Uzun dönem etkiler, farklı yaş ve sağlık profillerindeki sonuçlar veya pratik beslenme biçimlerine yansıması için daha geniş kapsamlı araştırmalar gereklidir. Ayrıca, bildirilen risk azalmaları modellemeye dayalı tahminlerdir ve kesinlikleri kısıtlı olabilir.

Özet halinde önemli noktalar

• Deneyde 40 sağlıklı gönüllü bir ay boyunca izlendi.
• Günlük 200 g yaban mersini içeren içecek kullanıldı; etkiler 2 saat içinde başladı ve bir ay sürdü.
• Sistolik kan basıncında ortalama ~5 mmHg düşüş rapor edildi.
• Saf antosiyaninler endotel fonksiyonunu iyileştirdi; lif/mineral/vitamin kontrollü içecekler kısa vadede etkisiz kaldı.
• Araştırmacılar antosiyaninleri büyük sorumlu olarak gösterdi; uzun dönem fayda tahmini modelleme sonucu verilmiş (iddaa olarak %20'ye kadar risk azaltımı belirtilmiş).