Güney Afrika yaban mersini üreticileri: az hacim, kaliteyle ihracat baskısına yanıt

Peru’nun dev üretimi karşısında Güney Afrika’daki bazı üreticiler, miktar yerine yüksek kalite, yeni çeşitler ve işgücü yönetimiyle ihracat pazarında konumlanmaya çalışıyor.

Güney Afrika üreticileri yeni stratejilerle ihracat baskısına yanıt veriyor

Güney Afrika’da yaban mersini üretimi son on yılda büyüdü; yıllık ortalama üretim 25.000–26.000 tona yakın. Buna rağmen küresel pazarda artan rekabet, bazı şirketleri yeni yollar denemeye zorluyor.

Franschhoek yakınlarındaki Le Arc çiftliğinin genel müdürü Corne Oosthuizen, bağlı oldukları grup Six33'ün üretimi hacimle değil kaliteyle farklılaştırdığını belirtiyor. Şirket, ambalajlama, genetik seçim ve işgücü uygulamalarına yatırım yaparak üst segmente odaklanıyor.

Peru, dünya üretiminde ölçek avantajı sunuyor; kaynakta verilen rakama göre yıllık üretim yaklaşık 400.000 ton civarında. Oradaki işletmeler yüzlerce hektarlık parsellerde ve çok daha entegre lojistikle çalışıyor.

Karşılaştırmada Güney Afrika’da genellikle yılda 2–5 hektar arası ağaç dikimi veya yenileme yapılırken, Peru’da yeni çeşitlerle birlikte 100 hektarlık bloklar oluşturulduğu aktarılıyor. Ayrıca Peru’daki işletme büyüklükleri tipik olarak 500–600 ha iken Güney Afrika ortalaması 20–30 ha seviyesinde.

Genetik ve verim odaklı değişimler

Six33, dekara verimi arttırmak için çeşit seçimleri ve üretim tekniklerine ağırlık veriyor. Eski çeşitlere göre yeni seçimlerin meyve ağırlıkları önemli ölçüde artabiliyor: eskiler genelde 1,8–2 gram aralığındayken, yeni çeşitlerde 2,4–4 grama kadar çıkabildiği bildiriliyor. Daha büyük meyveler hem talep ediliyor hem de raf ömrü ve tozlaşma avantajı sunabiliyor.

Yine de herhangi bir çeşidin kullanılmadan önce tarlada test edilmesi gerekiyor; bir çeşit bir çiftlikte iyi performans gösterirken başkasında isteneni veremeyebiliyor.

İşgücü yönetimi ve verimlilik

İşgücü, verim ve kaliteyi etkileyen en karmaşık alanlardan biri. Six33’te eğitim, performans takibi ve teşvik mekanizmalarıyla verim artırılmaya çalışılıyor. Ücretlerin gelişmiş ülkelere göre düşük olduğu ancak yerel maliyetler ve verimlilik sorunları nedeniyle işgücü giderlerinin hâlâ önemli olduğu ifade ediliyor; verimlilik bazen %50 daha düşük olabiliyor.

Firma, çalışanların üretime bağlı gelir elde etmesini sağlayan prim uygulamaları ve devamsızlığı azaltmak için devamlılık ödemeleri kullanıyor. Ayrıca bireysel ve takım performansını izleyen teknolojilerle iş akışı analiz ediliyor; bu analizler bazı davranış örüntülerini ortaya koyuyor (ör. bonus eşiği belli olduğunda hız düşmesi veya genç çalışanların daha sık devamsızlık yapması).

İletişimi güçlendirmek için işçiler arasında seçilmiş bir komite oluşturuldu; bu komite 20 üyeden oluşuyor ve yönetimle aradaki sorunların büyümeden çözülmesini hedefliyor.

Özet maddeler

• Güney Afrika yıllık üretimi: yaklaşık 25.000–26.000 ton.
• Peru’nun yıllık üretimi: yaklaşık 400.000 ton (kaynağa göre).
• Güney Afrika’da tipik işletme büyüklüğü: ~20–30 ha; Peru: 500–600 ha.
• Yıllık dikim/yenileme: Güney Afrika 2–5 ha; Peru’da yeni bloklar 100 ha seviyesinde kurulabiliyor.
• Meyve ağırlığı: eski çeşitler ~1,8–2 g, yeni çeşitler ~2,4–4 g arası.
• Six33 örneğinde kalite, genetik iyileştirme ve işgücü yönetimi öncelik.

Genel olarak, bazı Güney Afrika üreticileri hacim yarışına girmek yerine ürün farklılaştırması ve saha içi optimizasyonla küresel pazarda rekabet etmeye çalışıyor.