Güneybatı Michigan’da kiraz ve yaban mersini hasadı başladı: yağış, dolu ve zararlı baskısı gündemde

MSU Extension’ın 8 Temmuz 2014 tarihli bölge raporu, Güneybatı Michigan’da kiraz (özellikle vişne) ve yaban mersini hasadının başladığını; yoğun yağışın ise tarla koşullarını ve hastalık riskini artırdığını bildiriyor.

Güneybatı Michigan meyve bölge raporu – 8 Temmuz 2014

Güneybatı Michigan’da meyve sezonu: hasat başladı, yağış ve dolu etkileri izleniyor

Michigan State University Extension tarafından yayımlanan bölgesel değerlendirme, Temmuz’un ilk haftasında hava koşulları ve biyolojik gelişim göstergelerinin (GDD) meyvecilikteki kritik kararları etkilediğine işaret ediyor.

Hava koşulları ve fenoloji: GDD ortalamanın gerisinde

Rapora göre geçen hafta genel olarak güneşli ve serin seyretti; sıcaklıklar gündüz 20’li dereceler bandında, geceler daha düşük değerlerde gerçekleşti. 7 Temmuz sabahı bölgeden fırtına geçti ve son üç haftadır pazartesi günleri benzer sistemlerin görüldüğü aktarıldı.

Yağışlar çoğu noktada sınırlı kalsa da (genellikle 0,5 inçin altında olduğu belirtiliyor), Michigan Gölü’nden uzak kesimlerde daha fazla yağış alan alanlar bulundu. Bazı tarlalarda su birikmesi gözlendi; buna karşın belirli sahalarda daha az yağış ve daha kuru toprak raporları da yer aldı.

Haftalık büyüme derece günleri (GDD) birikiminin, uzun dönem ortalamasının gerisinde kaldığı; ancak bazı geçmiş yıllarla benzer seyrettiği ifade edildi. MSU’nun Enviro-weather verilerine atıfla, genel tablonun uzun dönem ortalamasına göre yaklaşık bir hafta gecikmeye işaret ettiği notu paylaşıldı.

Raporda iki istasyon (Benton Harbor ve Fennville) ile bölge ortalaması için 1 Ocak–6 Temmuz aralığında GDD değerleri tablo halinde verildi. Bu göstergeler, çeşit/ürün bazlı ilaçlama ve hasat planlamalarında zamanlamanın gözden geçirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Ağaç meyveleri: dolu yaraları, böcek takibi ve hastalık uyarıları

6 Temmuz’daki fırtınanın zararı, bir önceki haftanın olayına kıyasla daha sınırlı görülse de, 30 Haziran’daki dolunun vurduğu meyvelerde özellikle erikte zamklanma (gumming) belirtisinin ortaya çıktığı aktarıldı. Soya tarlaları ve ağaçlık alanlara yakın bahçeler için, istilacı bir tür olan kahverengi kokarca böceği (brown marmorated stink bug) takibi önerildi; belirli alt bölgeler özellikle işaret edildi.

Elma içkurdu (codling moth) için ikinci döl uçuşunun, birinci döl biyofiksinden sonra belirli bir GDD eşiğinde başlamasının beklendiği, ancak ilk döl biyofiks tarihlerinin sahadan geniş bir aralıkta raporlandığı belirtildi. Bu durum, tek bir “bölgesel biyofiks” belirlemenin zorlaştığı anlamına geliyor.

Kayısı ve şeftali

Kayısı meyvelerinin yaklaşık 1,5 inç ve üzeri çapa ulaştığı; Berrien County’de erkenci çeşitlerde hasadın gelecek hafta başlayabileceği bilgisi paylaşıldı. Şeftalide meyvelerin 1,5–2 inç aralığında olduğu, çekirdeğin sertleştiği ve bazı erkenci çeşitlerde renklenmenin başladığı belirtildi.

Rapora göre “Early Star” gibi erkenci şeftalilerde hasadın yaklaştığı; “Red Haven” için ise merkezi Berrien County’de hasadın yaklaşık 3 Ağustos civarında öngörüldüğü ifade edildi. Genç ağaçlarda yaprakların boyuna kıvrılması gibi stres belirtileri gözlendiği; bunun kuraklık stresi veya kök hasarıyla ilişkili olabileceği notu düşüldü.

Bazı bahçelerde doğu meyve güvesi (oriental fruit moth) yakalamalarının güçlü seyrettiği, bakteri kaynaklı lekelenme belirtilerinin hassas çeşitlerde artabildiği ve çatlayan çekirdekli şeftalilerde kahverengi çürüklük (brown rot) görülmeye başladığı aktarıldı.

Kirazlar ve erikler

Tatlı kirazda hasadın sona yaklaştığı; meyve çatlaması, kahverengi çürüklük ve kuş zararının öne çıktığı ifade edildi. Geç dönem çeşitlerde, özellikle soğutmasız bekletme söz konusu olacaksa, benekli kanatlı drosophila (spotted wing Drosophila, SWD) için meyve testlerinin gündeme alınabileceği belirtildi.

Vişnede hasadın başladığı; rüzgârın meyvede “sürtünme/kırbaç” kaynaklı belirgin zarar oluşturabildiği aktarıldı. Bazı bahçelerde kiraz yaprak lekesi (cherry leaf spot) belirtilerinin üst taçta görülebildiği, bazı sararmaların ise bakteriyel kanserle ilişkilendirildiği ifade edildi; yaprak lekesine karşı koruyucu uygulamaların sürdürülmesi gerektiği vurgulandı.

Eriklerde Japon erikleri ile Avrupa eriklerinin farklı çap aralıklarında olduğu belirtilirken, Japon eriklerinde dolu ve bakteriyel leke ile ilişkili çatlama, zamklanma ve yaprak/meyve dökümü görülebildiği aktarıldı. Temmuz’a ilerlerken bazı yaprak bükenler, elma içkurdu ve kahverengi çürüklüğün erikte sorun olabileceği not edildi.

Elma ve armut

Elmada meyve çaplarının 1,6–2 inç aralığında olduğu, bazı yazlık çeşitlerde daha büyük boylara ulaşıldığı aktarıldı. Ateş yanıklığı (fire blight) açısından modellemeye dayalı bir “travma yanıklığı” belirti penceresi paylaşıldı; özellikle 30 Haziran’daki şiddetli rüzgâr/dolu gibi olayların ardından belirtilerin belirli bir süre içinde ortaya çıkabileceğine dikkat çekildi.

Raporda ayrıca “sooty blotch” ve “flyspeck” hastalıkları için ıslaklık saatlerine dayalı bir modelin, sporların devreye girmesi için yeterli koşulların oluştuğunu gösterdiği; bu nedenle ilaçlama programlarının başlatılmasının gündeme geldiği belirtildi. Bazı zararlı yakalamalarında düşüş görülse de (ör. doğu meyve güvesi ve elma içkurdu), bazı bahçelerde seviyelerin hâlâ anlamlı olabildiği aktarıldı.

Elma sineği (apple maggot) erginlerinin düşük sayılarda tuzaklandığı; özellikle kumlu sahalarda ve erkenci yazlık çeşitlerde riskin daha yüksek olabildiği ifade edildi. İlaçsız elma ve yabani elmalarda elma karaleke (apple scab) nedeniyle yaprak kaybının bir süredir devam ettiği bilgisi paylaşıldı.

Armutta meyvelerin yaklaşık 1,5 inç ve üzeri olduğu; ateş yanıklığı vakalarının genel olarak nadir görüldüğü aktarılırken, armut psylla gibi zararlılara karşı kültürel uygulamalara (ör. dip sürgünlerini temizleme) devam edildiği belirtildi. Gelişen meyveleri hedefleyen yeni döl zararlı baskılarının izlenmesi gerektiği vurgulandı.

Küçük meyveler: hasat ve SWD/Japon böceği önceliği

Rapora göre ahududu ve yaban mersininde hasat devam ediyor. Japon böceği (Japanese beetle) ile SWD’nin, özellikle meyve olgunlaşmasıyla birlikte başlıca izleme/koruma başlıkları arasında yer aldığı belirtildi. Yağışlı koşulların hastalık gelişimine elverişli olduğu vurgulandı.

Yaban mersininde “Duke” ve diğer erkenci çeşitlerde el ile hasadın başladığı; “Bluecrop” ve orta sezon çeşitlerinde renklenmenin görüldüğü aktarıldı. Phomopsis ile ilişkili gövde/kanat çöküşü (cane collapse) dalgalar halinde sürebiliyor; bol su nedeniyle yeni sürgün yapraklarının daha iri geliştiği ifade edildi.

Meyveler renklenip olgunlaştıkça yaban mersini sineği (blueberry maggot) ve SWD çekiciliğinin arttığı hatırlatıldı. Raporda, hasat aralıklarının görece kısa tutulmasının, meyvenin sahada zararlılara maruz kalma süresini azaltabileceği önerisi yer aldı. Islak sezonun mantari meyve çürüklükleri riskini yükseltebileceği de not edildi.

Ayrıca kuzey üretim alanlarında yaban mersini gövde gal arısına (blueberry stem gall wasp) ait gal oluşumlarının görüldüğü; etkin mücadelenin, ergin çıkışı olmadan önce (gelecek yıl) gallerin budanarak uzaklaştırılmasıyla ilişkili olduğu aktarıldı.

Üzüm: gelişim evresi ve hastalık/zararlı ilaçlama takvimi

Üzümde tanelerin “berry touch” evresinde olduğu; Concord gibi çeşitlerde, GDD birikimine bağlı olarak tanelerin kısa süre içinde nihai ağırlığının yaklaşık yarısına yaklaşmasının beklendiği ifade edildi.

Üreticilerin siyah çürüklük (black rot), phomopsis, külleme (powdery mildew), mildiyö (downy mildew) ve üzüm salkım güvesi/berry moth gibi etmenlere karşı uygulamalar yürüttüğü belirtildi. MSU Extension’ın, yabani üzüm çiçeklenmesinin belirli bir düzeyini biyofiks olarak kullanmayı önerdiği; Berrien ve Van Buren County için biyofiks tarihleri paylaşıldı.

Üzüm salkım güvesinin yaşam döngüsünü tamamlaması için belirli bir GDD eşiğine ihtiyaç duyduğu, buna bağlı olarak yumurta bırakmanın bazı sahalarda hafta sonu itibarıyla başladığı aktarıldı. Farklı etken maddeler ve seçeneklerin bulunduğu; üretici rehberlerinde öneri listelerinin yer aldığı belirtildi.

Öne çıkan mesajlar

• Hasat temposu artıyor: Güneybatı Michigan’da vişne ve yaban mersininde hasat başlamış durumda; ahududu hasadı sürüyor.
• Yağışın etkisi çift yönlü: Bazı sahalarda su birikmesi görülürken, bazı alanlar daha kuru raporlanıyor; ıslaklık saatleri hastalık riskini artırıyor.
• GDD geriliği: Birikimler uzun dönem ortalamasının gerisinde; bu durum hasat ve koruma takvimlerinde ince ayar gerektirebilir.
• Dolu/yaralanma kaynaklı risk: Erik gibi ürünlerde dolu yaraları ve zamklanma gözleniyor; yaralanmalar hastalık girişine zemin hazırlayabilir.
• SWD odağı: Renklenen ve olgunlaşan küçük meyvelerde SWD ve yaban mersini sineği riski artıyor; hasat aralıklarını kısa tutma önerisi öne çıkıyor.
• Elma ve armutta model uyarıları: Islaklık temelli hastalık modelleri ve ateş yanıklığı pencereleri, ilaçlama programlarının zamanlamasını etkiliyor.
• Üzümde bütünleşik mücadele: Hastalıklar ve üzüm salkım güvesi için biyofiks/GDD yaklaşımıyla uygulama zamanlaması vurgulanıyor.

Bölgesel rapor, üreticilerin sahadaki tuzak verileri, fenoloji ve yerel hava verileriyle kararlarını uyumlu yürütmesi gerektiğine işaret ediyor.