Güneybatı Michigan’da meyvede sezon dönüşümü: Şeftali ve yaban mersini bitişe yakın, üzüm hasadı hızlanıyor

Michigan State University Extension’ın bölgesel raporuna göre son haftalarda serin ve yağışın sınırlı kaldığı bir dönem yaşandı. Şeftali ve yaban mersininde sezon kapanışa giderken, üzümde hasat erken çeşitlerle başladı ve ana çeşitlere geçiş planlanıyor.

Güneybatı Michigan’da meyve üretiminde son durum (Eylül 2023)

Michigan State University Extension tarafından paylaşılan güncelleme, bölgede hava koşullarının ve zararlı-hastalık baskısının elma, şeftali, armut, erik ve üzüm başta olmak üzere birçok üründe hasat ve kalite yönetimini etkilediğine işaret ediyor.

Hava durumu: serin-kuru dönem, sınırlı yağış

Rapora göre son iki haftanın genel karakteri serin ve kuru seyretti; gündüz sıcaklıkları çoğunlukla 70’li Fahrenheit derecelerde (yaklaşık 20’li °C) kaldı. Bazı noktalarda gece sıcaklıklarının 40’lı Fahrenheit’in üst bandına (yaklaşık 8–9 °C) inmesi, sonbahar koşullarına geçiş sinyali olarak değerlendirildi.

Yağış tarafında ise 25 ve 29 Ağustos civarında bazı lokasyonlarda küçük miktarlar kaydedildi. Son iki haftanın toplam yağışı yaklaşık 0,1–0,5 inç aralığında (yaklaşık 2,5–12,7 mm) ve bu seviyenin mevsim normallerinin altında olduğu belirtiliyor.

Isı birikimi (GDD) verilerinde, son bir haftada baz 42 için 175 GDD ve baz 50 için 150 GDD hesaplandı. Genel tablo, uzun dönem ortalamasına kıyasla yaklaşık bir haftalık gecikmeye işaret ediyor.

Kısa vadede daha serin bir periyoda dönüşle birlikte sınırlı yağış beklentisi aktarılırken, Eylül ayı geneli için ortalamanın üzerinde sıcaklık ve ortalamanın altında yağış öngörüsü paylaşıldı.

Ağaç meyveleri: elma hızlanıyor, şeftali kapanışta

Bölgedeki izleme hatlarında bazı önemli zararlılarda (ör. elma iç kurdu, elma sineği, şeftali güvesi/oriental fruit moth, San Jose kabuklu biti erkekleri) yakalamaların genel olarak düşük seyrettiği bildirildi. Kahverengi kokarca (brown marmorated stink bug) ise farklı gelişim dönemleriyle bahçelerde görülmeye devam ediyor.

Raporda ayrıca benekli fener sineği (spotted lanternfly) şüphesiyle çok sayıda bildirim geldiği, ancak sezon boyunca doğrulanmış bir kayıt olmadığı ifade ediliyor. Şüpheli bir örnek görülmesi halinde numune alınması ve yerel Extension birimleriyle iletişime geçilmesi öneriliyor.

Elma

Orta sezon elma çeşitlerinde (özellikle Gala grubu) olgunlaşmanın hızlı ilerlediği, çevrim içi olgunluk raporlarının takip edilebileceği belirtiliyor. Genel tahmin, elmaların geçen yıla göre birkaç gün; uzun dönem ortalamasına göre ise bazı durumlarda bir haftaya varan ölçüde daha erken olgunlaşabileceği yönünde.

Elmada öne çıkan risk başlıkları arasında bazı zararlılar (oriental fruit moth, elma iç kurdu, elma sineği ve yaz dönemindeki kahverengi kokarca popülasyonu) ile birlikte; kurumlu leke ve sinek lekesi (sooty blotch & flyspeck) ve yaz çürüklükleri (bitter rot, black rot, white rot) sayılıyor.

Şeftali

Şeftalide hasadın sezon sonuna yaklaştığı; Cresthaven sonrası grupta yer alan bazı geççi çeşitlerde toplamanın sürdüğü aktarılıyor. Rapor, renk ve şeker düzeylerinin genel olarak iyi seyrettiğini; bazı meyvelerde daha önceki pas lekesi (rusty spot) enfeksiyonlarının izlerinin görülebildiğini not ediyor.

Bu izlerin tat üzerinde belirgin bir olumsuzluk yaratmayabileceği, ancak çürüklük etmenleri için giriş noktası oluşturabileceği uyarısı yapılıyor. Ayrıca bazı geç sezon, sert etli şeftalilerde hasadın veya depolamanın gecikmesi halinde iç kalite sorunları görülebileceğine dikkat çekiliyor.

Armut

Bartlett armudunda hasadın büyük ölçüde tamamlandığı, daha çok yerel pazar satışları için sınırlı miktarda devam ettiği belirtiliyor. Harrow Sweet çeşidinin ise bazı alanlarda bu hafta hasada yaklaşacağı aktarılıyor.

Southwest Michigan Research and Extension Center’da 1 Eylül tarihli ölçümde Harrow Sweet için ortalama 17,5 pound sertlik değeri (8 mm uçla) raporlandı. Aynı kaynak, 8–9 pound seviyesinin 3–5 gün içinde yeme olumuna yaklaşmayı; 3–4 pound seviyesinin ise tam olgunluğu işaret ettiğini paylaşıyor.

Aşırı olgun meyvelerin ve armut psillidi kaynaklı yaprak üzeri balözü (honeydew) birikiminin, sarı ceket yaban arıları ve arıları çekebildiği de notlar arasında.

Erik

Stanley başta olmak üzere bazı Avrupa erik çeşitlerinde hasadın sürdüğü veya tamamlandığı bildiriliyor. Stanley’de ürün yükünün bu yıl genel olarak daha düşük olduğu bilgisi paylaşılıyor.

Küçük meyveler: üzümde hasat başladı, yaban mersininde çoğu yerde bitti

Üzüm

Üzümde hasadın başladığı; bazı erken çeşitler ve şarap üreticileri için ikinci haftaya girildiği belirtiliyor. Bu aşamada köpüklü ve roze üretiminde kullanılan hibritler ve bazı çeşitlerin öne çıktığı aktarılıyor.

Kaynağa göre Sauvignon Blanc, Pinot Gris ve Chardonnay gibi yaygın şaraplık çeşitlerde toplamanın hafta sonuna doğru veya bir sonraki hafta başlaması bekleniyor.

National Grape Cooperative’in Concord için 25 Eylül civarında hasat başlangıcı öngördüğü, Niagara’nın ise Concord’un ardından geleceği ifade ediliyor. Ayrıca bu yıl Niagara’da bölünmüş (split) hasat beklenmediği notu yer alıyor.

Hastalık tarafında külleme (powdery mildew) bulgularının son haftalarda daha düzenli görüldüğü; mildiyönün (downy mildew) ise temmuz ve ağustos başındaki sıcak-nemli döneme rağmen yıl genelinde yaygınlaşmadığı aktarılıyor. Üzümlerde şeker birikimiyle birlikte (yaklaşık 14 brix eşiği sonrası) ekşi çürüklük (sour rot) riskinin artabildiği de raporda vurgulanan başlıklardan.

Üzüm salkım güvesi (grape berry moth) ve izleme

Berrien County için “biofix” zamanlamasının (yabani üzümde %50 çiçeklenme) yaklaşık 25 Mayıs olduğu belirtiliyor. Derece-gün modeline göre dördüncü döl başlangıcının bölgenin büyük kısmında gelecek haftanın ortalarına denk gelebileceği öngörülüyor.

MSU Extension, bu yıl dördüncü dölün ağır bir baskı yaratmasının beklenmediğini aktarırken; gün uzunluğunun kısalmasının bazı larvaları sezon içinde erginleşmek yerine kışlamaya yönlendirebileceği değerlendirmesini paylaşıyor. Buna rağmen, popülasyonun yüksek olduğu alanlarda düzenli tarla kontrolleri ve bakımın sürdürülmesi öneriliyor.

Yaban mersini ve böğürtlen

Yaban mersininde hasadın, Van Buren County’ye kadar olan birçok bölgede büyük ölçüde tamamlandığı bildiriliyor. Böğürtlen (blackberry) hasadının ise devam ettiği; sonbaharda ürün veren tiplerde (fall-bearing) primocane sürgünlerinde çiçeklenmenin sona yaklaştığı aktarılıyor.

Sektör için öne çıkan notlar

• Yağış açığı: Son iki haftada 0,1–0,5 inç aralığındaki yağış, birçok noktada normalin altında kaldı.
• Isı birikimi gecikmesi: GDD verileri, uzun dönem ortalamasına göre yaklaşık bir haftalık geriliğe işaret ediyor.
• Elmada hasat ve koruma: Olgunlaşma hızlanırken, yaz çürüklükleri ve bazı zararlılar izlenmeye devam ediyor.
• Şeftalide kalite yönetimi: Geç sezonda hasat/depolama zamanlaması iç kalite açısından kritik görülüyor.
• Üzümde hasat takvimi: Erken çeşitlerden ana çeşitlere geçiş başlıyor; Concord için 25 Eylül beklentisi paylaşıldı.
• Üzüm hastalıkları: Külleme daha görünür; 14 brix sonrası ekşi çürüklük riski artabiliyor.
• Yanlış alarm riski: Benekli fener sineği şüpheleri bildirilse de doğrulanmış kayıt olmadığı belirtiliyor.

Duyuru

MSU’nun yaban mersinine odaklanan haftalık e-bülteni “Blueberry Bites” için kayıt çağrısı da raporda yer aldı.