Güneybatı Michigan’da meyvede sezon takvimi: Yaban mersininde çiçek bitiyor, bağda hastalık öncesi kritik dönem

Güneybatı Michigan’da yağışlı koşullar ve serin geceler bitki gelişimini mevsim normallerinin gerisine iterken, elma seyreltme ve bağda çiçek öncesi hastalık yönetimi öne çıkıyor.

Güneybatı Michigan’da meyve bahçelerinde son durum (4 Haziran 2019)

Özet: Yaban mersininde çiçeklenme döneminin sonuna yaklaşılırken, ahudududa çiçeklenme başladı. Yağış ve serinlik, fenolojik ilerlemeyi yavaşlattı.

Hava durumu ve saha koşulları

Bölgede geçen hafta serin ve görece kuru başlarken, 29–30 Mayıs tarihlerinde bir cephe geçişiyle fırtınalı hava ve sağanaklar görüldü. Haftanın sonuna doğru gün içi sıcaklıklar yaklaşık 80°F seviyelerine yükselirken, takip eden günlerde hava yeniden serinledi; sabah düşükleri bazı noktalarda 30°F’lerin ortalarına indi.

Haftalık yağış birikimi genel olarak 1–2 inç bandında ölçüldü. 1 Nisan’dan itibaren kümülatif yağışın bölge genelinde 8–11 inç aralığına ulaştığı bildiriliyor. Topraklar belirgin şekilde ıslak; drenajı zayıf parsellerde su birikmesi gözleniyor.

Önümüzdeki günlerde daha ılık bir rejim beklenirken, yükseklerin 70°F’lerin üst bandına, düşüklerin ise 50°F’lerin üstüne çıkması öngörülüyor; hafta ortasına kadar yağış olasılığı da vurgulanıyor. Toprak sıcaklıkları 60°F’ler seviyesine yükselmiş durumda. Isı birikimi (GDD) haftalık artış gösterse de, genel fenoloji raporda mevsim normallerinin yaklaşık bir hafta gerisinde olarak değerlendiriliyor.

Ağaç meyveleri: Seyreltme pencereleri ve zararlı takibi

Çekirdekli türlerde (şeftali, erik, kiraz vb.) Haziran dökümü evresinin sonuna gelindiği; çiçeklenme dönemindeki serin ve yağışlı koşulların bazı alanlarda ürün yükünü daha hafif gösterdiği aktarılıyor. Plum curculio (erik burunlu böceği) aktivitesi ve yumurta bırakımı raporda öne çıkan başlıklardan.

Kayısı için ürünün sınırlı olduğu; meyve çapının yaklaşık 1 inç düzeyine geldiği belirtiliyor. Şeftali ve nektarin meyvelerinin yaklaşık 14 mm seviyesine ulaştığı ve bu boyutun bazı böcek zararlarını çekebileceği ifade ediliyor.

Doğu meyve güvesi (Oriental fruit moth) için bölgedeki ilk yakalamanın 6 Mayıs tarihinde bir araştırma merkezinde kaydedildiği, uçuşun devam ettiği ve sürgünleri korumaya yönelik larva dönemine karşı uygulamaların zamanlamasının önem kazandığı not ediliyor. Ayrıca kış dönemindeki düşük sıcaklıklara bağlanan gövde çatlakları bildirimleri olduğundan, zayıflayan ağaçların gövde zararlılarına daha açık olabileceği uyarısı yer alıyor.

Tatlı ve vişne grubunda çekirdek sertleşmesi nedeniyle büyümede geçici bir yavaşlama olduğu; tatlı kirazda meyve çapının yaklaşık 13 mm, vişnede 11 mm seviyesinde olduğu aktarılıyor. Yapraklar tamamen açıldığı için kiraz yaprak lekesi (cherry leaf spot) yönetiminin bu dönemde önem kazandığı vurgulanıyor.

Erikte Japon eriklerinin yaklaşık 17 mm seviyesinde olduğu ve birçok alanda ürün yükünün hafif seyrettiği, Avrupa eriklerinde ise yaklaşık 15 mm civarında meyve boyu ile birlikte belirgin döküm görülebildiği bildiriliyor. Ayrıca serin ve yavaş kuruyan koşullarda captan gibi bazı etken maddelerin kabukta pürüzlenme/russeting riskini artırabileceğine dair teknik bir not yer alıyor.

Elmada meyve büyümesi hızlanmış durumda; birçok çeşitte meyveler 14–16 mm aralığında raporlanıyor (ör. Gala, Golden Delicious, Red Delicious, Honeycrisp, Zestar). Bu ölçekteyken kimyasal seyreltme penceresinin kapanmaya yaklaştığı; meyve 18 mm üzerine çıktıkça seyreltmenin zorlaştığı hatırlatılıyor. Hava koşullarının ılımlı olmasıyla stresin düşük kalacağı, taze yaprakların ise bulutlu ve nemli havada uygulamaları daha iyi absorbe edebileceği belirtiliyor; karar destek için karbonhidrat seyreltme modelinin kullanılmasına işaret ediliyor.

Hastalık tarafında, bazı modellerin 25 ve 27 Mayıs tarihlerindeki olası enfeksiyonlara bağlı belirtilerin hafta sonuna doğru görülebileceğini işaret ettiği; büyümeyi düzenleyen ürünlerin (örn. Apogee) çeşide ve ağaç yaşına göre değerlendirilebileceği aktarılıyor. Elma kara lekesi (apple scab) belirtilerinin haftalardır görüldüğü, sezonun sonuna yaklaşılırken üreticilerin yaprak ve meyvede leke araması yapıp örtü fungisit programlarını buna göre ayarlaması gerektiği vurgulanıyor. Bazı bahçelerde elma iç kurdu (codling moth) için biyofiksin belirlendiği; eşeysel şaşırtma uygulamalarında dağıtıcıların zamanında asılması gerektiği ve farklı kontrol seçenekleri bulunduğu not ediliyor. Pembe elma yaprakbiti (rosy aphid) kolonilerinin bazı alanlarda tespit edildiği de raporda yer alıyor.

Armutta meyve irileşmesinin sürdüğü; bazı çeşitlerde meyve çapının 14 mm seviyesinde olduğu bildiriliyor. Zararlı yönetiminde armut piresine (pear psylla) karşı hızlı sürgün büyümesinin ana uygulama dönemi olduğuna dikkat çekiliyor.

Küçük meyveler: Bağ, yaban mersini ve çilekte kritik eşikler

Üzüm bağlarında sürgünlerin yaklaşık 4–10 inç uzunluğa geldiği, 5–8 yaprak oluştuğu ve çiçek salkımlarının uzayıp ayrışmaya başladığı belirtiliyor. Çiçeklenmenin yaklaşık bir hafta içinde beklenmesi nedeniyle, üreticilerin çiçek öncesi son hastalık yönetimi uygulamalarına odaklanması gerektiği; çiçek dönemindeki uygulamaların salkım hastalıklarında en kritik programlardan biri olduğuna işaret ediliyor. Yönetimde mildiyö, phomopsis, külleme ve siyah çürüklük gibi ana hastalıklara karşı uygun etken madde/miks stratejilerinin gerekebileceği vurgulanıyor.

Yabani asmalarda çiçeklenmenin başladığı ve üzüm salkım güvesi/berry moth yakalamalarının görüldüğü aktarılıyor. Yabani asma çiçeklenmesinin bazı noktalarda 31 Mayıs ve 1 Haziran civarında başladığı; bunun model tabanlı ilaçlama zamanlaması için referans olarak kullanılabildiği ifade ediliyor. Ayrıca rose chafer gibi zararlıların yakında görülebileceğine dair uyarı var.

Yaban mersini tarlalarında tam çiçeklenmenin geride kaldığı; erkenci çeşitlerde çiçeklenmenin bittiği ve meyvelerin yaklaşık 8–10 mm çapına ulaştığı belirtiliyor. Kuzeyde veya göle yakın daha serin alanlarda çiçeklenmenin sürdüğü not ediliyor. Kiraz meyve kurdu ve cranberry fruitworm için tuzak yakalamalarının görüldüğü, ancak yakalamaların düzensiz olduğu ve birçok yerde biyofiksin henüz netleşmediği aktarılıyor. Hastalık odağında ise antraknoz bulunuyor; küçük yeşil meyvenin hassas olduğu ve belirtilerin çoğu zaman olgunlaşma döneminde ortaya çıktığı hatırlatılıyor.

Çilekte çiçeklenme kapanırken, yüksük büyüklüğünde yeşil meyveler görülüyor; en büyük meyvelerin yaklaşık 1 inç seviyesine geldiği aktarılıyor. Bu dönemde tarnished plant bug ve spittle bug gibi zararlılara dikkat edilmesi, ayrıca Batı çiçek tripsinin erken meyvelerde bronzlaşmaya yol açabildiği belirtiliyor.

Böğürtlen/ahududu grubu (bramble) meyvelerde çiçeklenmenin başladığı; bazı yabani türlerde çiçeklenmenin sürdüğü raporlanıyor.

Cranberry üretiminde sürgün büyümesinin başladığı, tomurcukların hook (kanca) evresinde olduğu ve çiçeklenmenin yaklaşık bir hafta uzakta olduğu belirtiliyor. Bu aşamada çiçek öncesi koruyucu uygulamaların erken dönem hastalıklarını azaltmaya yardımcı olabileceği ifade ediliyor.

Sektör takvimi: Eğitim ve saha toplantıları

• 10 Haziran Pazartesi: Güneybatı Michigan’da haftalık meyve IPM toplantısı (saat 17:00), Coloma’daki Fruit Acres Farms adresinde; katılımın ücretsiz olduğu ve bazı yeniden sertifikasyon kredilerinin sunulduğu belirtiliyor.
• 5 Haziran Çarşamba: Yaban mersininde Spotted Wing Drosophila (SWD) yönetimine odaklı toplantı; Southwest Michigan Research and Extension Center (SWMREC) yakınlarında, 09:00–16:00.
• 6 Haziran Perşembe: Hasat öncesi çilek saha toplantısı; böcek-hastalık başlıkları, çeşit seçimi, yabancı ot ve fungisit direnci gibi konular; 15:00–17:00.
• 13 Haziran: Viticulture Day etkinliği; SWMREC yakınlarında.
• 17 Haziran: Fire blight odaklı yoğun meyvecilik okulu; Northwest Michigan Horticultural Research Center’da.

Not: Bu rapor, üretim planlaması ve ihracat programlaması yapan işletmeler için; fenoloji gecikmesi, ıslak zemin kaynaklı operasyon kısıtları ve ilaçlama pencereleri açısından takip edilmesi gereken kısa vadeli göstergeler sunuyor.