ABD Michigan’da meyvede sezon ilerliyor: Yaban mersini ve çilekte çiçeklenme, hastalık ve zararlı uyarıları

Michigan State University Extension’ın 13 Mayıs 2025 tarihli saha notlarına göre Güneydoğu Michigan’da yaban mersini ve çilekte çiçeklenme yoğunlaştı; yağışlı ve sıcak hava hastalık baskısını artırabilir.

Güneydoğu Michigan’da meyve bahçelerinde son durum (13 Mayıs 2025)

Michigan State University Extension tarafından paylaşılan haftalık saha güncellemesi, bölgede yağışların beklentinin üzerinde seyrettiğini ve bunun özellikle mantari hastalıklar açısından yakından izlenmesi gerektiğini vurguluyor. Raporda, yaban mersini ve çilekte çiçeklenme ile birlikte meyve tutumunun başladığı belirtiliyor.

Hava koşulları: Yağış devam ediyor, fırtına olasılığı var

Bölge için daha sıcak ve daha kuru bir dönem öngörülmesine rağmen, son günlerde yağışların sürdüğü aktarılıyor. Sıcaklıkların yükselmesiyle birleşen bu nemli tablo, hastalık gelişimi için elverişli bir ortam oluşturabiliyor.

Önümüzdeki günlerde haftanın başında yeniden yağış ve görece sıcak hava, ardından hafta sonuna doğru serinleme bekleniyor. 15 Mayıs Perşembe gününe kadar fırtına geçişi ihtimalinden söz ediliyor.

Yağış birikimi tarafında, 1 Mart–12 Mayıs döneminde istasyon ortalamasının 7,2 inç seviyesinde olduğu; bunun 5 yıllık ortalama olan 5,6 inç değerinin üzerinde seyrettiği bilgisi paylaşılıyor.

Ürün bazında fenolojik gelişim: Çiçekten meyve tutumuna geçiş

Güncelleme, meyve türlerine göre bahçelerdeki gelişim evrelerini özetliyor. Bazı türlerde çiçeklenme uzarken (çiçeklerin daha uzun süre ağaç üzerinde kalması), bu durumun belirli hastalık risklerini artırabileceği not ediliyor.

Elma

Erken çeşitlerde taç yaprak dökümü ve meyve tutumu görülürken, daha geç çeşitlerde de taç yaprak dökümünün başladığı aktarılıyor. Çiçeklenmenin uzadığı bahçelerde ateş yanıklığı riskinin daha yakından takip edilmesi gerektiği belirtiliyor.

Yaban mersini

Bazı erken çeşitlerde tam çiçek evresine geçildiği, geççi çeşitlerde ise ilk çiçeklerin açmaya başladığı ifade ediliyor. Çiçek döneminde sıcaklığın 28°F (yaklaşık -2,2°C) seviyesine düşmesinin zarar oluşturabileceği hatırlatılıyor.

Çilek

Çiçek sayısının artmaya başladığı; çiçeklenme dönemindeki uygulamalarda yaprak lekesi ve meyve çürüklükleri gibi sorunlara odaklanılmasının öne çıktığı aktarılıyor.

Kiraz

Tatlı kirazda meyve tutumunun başladığı ve Hartland çevresinde meyveciklerin 5 mm seviyesinde gözlendiği bilgisi veriliyor. Vişnede ise taç yaprak dökümünün sürdüğü ve bazı çiçeklerin hâlâ görülebildiği belirtiliyor.

Armut

Armutta meyve tutumu evresine geçildiği; Hartland’da meyve çapının 7 mm civarında ölçüldüğü aktarılıyor.

Şeftali ve nektarin

Bölgede çoğunlukla taç yaprak dökümü evresinde olunduğu, bazı bahçelerde çiçeklenmenin kısmen devam ettiği ifade ediliyor. Tam çiçekte kritik sıcaklık eşiklerinin 27°F (yaklaşık -2,8°C) seviyesinde %10, 24°F (yaklaşık -4,4°C) seviyesinde %90 zarar riskiyle ilişkilendirildiği not ediliyor.

Üzüm

Sürgün uyanması ve ilk yaprakların görüldüğü; bazı bağlarda çiçek tomurcuğu görünürlüğünün başladığı aktarılıyor. İlk yaprak döneminde kritik sıcaklıkların 27°F’de %10, 21°F’de %90 zarar eşiği olarak verildiği belirtiliyor.

Böğürtlen/ahududu (brambles)

Yazlık ahududu ve böğürtlende sürgün büyümesinin sürdüğü; yazlık ahudududa bazı çiçek tomurcuklarının belirmeye başladığı ifade ediliyor. Güzlük ahududu sürgünlerinin Hartland’da yaklaşık 8 inç (yaklaşık 20 cm) uzunluğa ulaştığı aktarılıyor.

Erik

Romeo bölgesinde İtalyan eriğinde taç yaprak dökümü evresinin gözlendiği belirtiliyor.

Zararlı ve hastalık izleme: IPM gündemi yoğun

Raporda, sezon boyunca entegre mücadele (IPM) bilgilendirmelerinin iki ayrı çevrim içi toplantı formatında sürdürüleceği; küçük meyveler için salı akşamları, ağaç meyveleri için ise çarşamba öğlen saatlerinde toplantılar yapıldığı bilgisi yer alıyor. Bu toplantıların uzmanlara soru sormak ve bazı durumlarda RUP (kısıtlı kullanım pestisit) kredileri almak için fırsat sunduğu aktarılıyor.

Öne çıkan böcek/zararlı başlıkları

• Elma iç kurdu (codling moth): Güneydoğu Michigan’da yakalamalar bildirildi; biofix tarihi 9 Mayıs olarak veriliyor. Yumurtaya etkili ürünlerin, ilk ergin çıkışından sonra 100–150 GDD (baz 45) aralığında daha etkili olabileceği not ediliyor.
• Üzüm salkım güvesi / grape berry moth: Fennville’deki Trevor Nichols Araştırma Merkezi’nde yakalama bildirildi.
• Oriental fruit moth: Güneydoğu Michigan’da eşik düzeyde yakalamalar raporlanırken, Fennville’de sayılarda artış olduğu aktarılıyor; yumurtaya etkili uygulamalar için yine 100–150 GDD (baz 45) penceresine işaret ediliyor.
• Armut psillidi (pear psylla): Yumurtadan çıkışın arttığı belirtiliyor.
• Redbanded leafroller: Yakalamaların düşmesine rağmen bölgede hâlâ yüksek seyrettiği ifade ediliyor.
• Tarnished plant bug: Hem yakalama hem de zarar belirtileri görüldüğü; kritik dönemde biçme/çapalama gibi işlemlerin zararlıyı çiçek ve küçük meyveye yönlendirebileceği uyarısı yer alıyor.

Öne çıkan hastalık başlıkları

• Elma kara lekesi (apple scab): 14–16 Mayıs için enfeksiyon riski öngörüldüğü; erken dönemde kontrolün ikincil enfeksiyonları azaltmada kritik olduğu belirtiliyor. Bölgesel olarak henüz vaka bildirilmediği aktarılıyor.
• Ateş yanıklığı (fire blight): Çiçeği uzayan ağaçlarda risk bulunduğu; bölgede henüz bildirim olmadığı ifade ediliyor.
• Külleme (elma ve armut): Bölgede bazı bildirimlerin başladığı; 18–20 Mayıs için risk penceresinden söz edildiği aktarılıyor.
• Mummy berry (yaban mersini): Enfeksiyon dönemi içinde olunduğu hatırlatılıyor.
• Phomopsis (yaban mersini): Etmenin tomurcuk kabarmasından hasat sonrasına kadar aktif olabildiği bilgisi veriliyor.
• Black knot (erik ve ekşi kiraz): Budama ve sanitasyonla mücadele için hâlâ zaman olduğu; gerektiğinde fungisitlerin sınırlı destek sağlayabileceği belirtiliyor.
• Brown rot: Çiçeklenme döneminde sıcaklıkların yüksek seyrettiği ve geçmişte sorun yaşanan bahçelerde fungisit ihtiyacının artabileceği not ediliyor.
• Kiraz yaprak lekesi: Önümüzdeki hafta için riskin düşük olduğu aktarılıyor.

Tozlayıcılar aktif: Uygulama zamanlaması kritik

Bahçelerde tozlayıcı aktivitesinin sürdüğü belirtiliyor. Bu nedenle çiçeklenme döneminde yapılacak uygulamalarda arı ve diğer tozlayıcıların korunmasına yönelik iyi uygulamaların önem kazandığına dikkat çekiliyor.

Ticaret ve ihracat açısından neden önemli?

Bu tür bölgesel fenoloji ve IPM raporları, tedarik zincirinde hasat takvimi, kalite riski ve kalıntı yönetimi planlaması için erken sinyal niteliği taşıyabiliyor. Özellikle çiçeklenme döneminde yağış ve sıcaklığın birlikte artması, hastalık baskısını yükselterek ürün kalitesi ve raf ömrü üzerinde etkili olabiliyor.

• Kalite riski: Meyve çürüklükleri ve yaprak lekeleri, pazarlanabilir ürün oranını düşürebilir.
• Hasat penceresi: Gelişim evreleri, hasat zamanlaması ve işçilik planlamasını etkiler.
• Kalıntı yönetimi: Çiçeklenme döneminde yapılan uygulamalar, ihracat pazarlarının MRL beklentileriyle uyumlu planlanmalıdır.
• Soğuk zarar eşiği: Kritik sıcaklık eşikleri, don riskine karşı koruma kararlarını hızlandırabilir.
• IPM verisi: Biofix ve GDD pencereleri, hedefli mücadeleyle maliyeti ve çevresel yükü azaltmaya yardımcı olabilir.