Güneybatı Michigan’da meyvede haftalık durum: Yaban mersininde çiçek bitiyor, çilekte hasat yaklaşıyor

Güneybatı Michigan’da 9 Haziran 2020 haftasında sıcak ve kuru hava toprağı hızla kuruturken, Cristobal kalıntılarıyla beklenen yağışın birçok ilkbahar hastalığı için enfeksiyon riskini artırabileceği bildirildi.

Güneybatı Michigan’da meyvede haftalık durum

Tarih: 9 Haziran 2020 | Kaynak: Michigan State University Extension

Genel tablo: Çiçeklenme kapanıyor, meyve büyümesi hızlanıyor

Bölgedeki genel gözlemlere göre yaban mersininde (blueberry) çiçeklenme birçok çeşitte sona yaklaşırken, çilekte (strawberry) meyveler erken çeşitlerde renklenmeye başladı ve hasadın kısa süre içinde başlaması bekleniyor. Ağaç meyvelerinde ise meyve iriliğinin hızla arttığı ve doğal dökülmenin (“June drop”) belirginleştiği aktarılıyor.

Haftalık değerlendirme; hava koşulları, büyüme derecesi günleri (GDD) ve zararlı-hastalık baskısını birlikte ele alarak üreticilerin ilaçlama zamanlaması ve bahçe içi izleme (scouting) planlarını güncellemelerini hedefliyor.

Hava ve GDD: Kuruyan topraklar, ardından yağışlı bir pencere

Rapor döneminin hemen öncesindeki hafta sıcak ve kurak geçti; gündüz sıcaklıkları 80’li Fahrenheit derecelere (yaklaşık 26–32°C bandı) çıkarken geceler 60’lı Fahrenheit derecelerde seyretti. 6 Haziran Cumartesi günü daha serin bir aralık görülürken, 3 Haziran Çarşamba günü yerel ve sınırlı alanlarda yaklaşık çeyrek inçe (yaklaşık 6 mm) kadar yağış kaydedildi; bunun dışında bölgede anlamlı yağış olmadığı belirtiliyor. Bu nedenle toprak neminin hızla azaldığı vurgulanıyor.

Öte yandan Tropik Fırtına Cristobal’ın kalıntılarının 9 Haziran gecesi ve 10 Haziran Çarşamba günü yağış ve rüzgâr getirmesi bekleniyor. Bu tip “ılık ve ıslak” koşulların, pek çok ilkbahar hastalığı için enfeksiyon dönemlerini tetikleyebileceği uyarısı yapılıyor. Hafta ortasından sonra ise daha serin ve kuru bir seyre dönülmesi öngörülüyor.

Sıcak geçen haftayla birlikte GDD birikiminin arttığı, raporda hem 42°F hem 50°F bazlı hesaplarda haftalık birikimlerin paylaşıldığı bildiriliyor. Bölge istasyonları arasında Benton Harbor, Lawton ve Fennville ölçümleri ile bölge ortalaması karşılaştırılıyor.

Ağaç meyveleri: Döküm dönemi, zararlılar ve hastalık yönetimi

Sıcak-kuru koşulların etkisiyle haziran dökümünün sürdüğü, buna eşlik eden zararlı hareketliliğinin dikkatle izlenmesi gerektiği belirtiliyor. Oriental fruit moth ve redbanded leafroller uçuşlarının sona yaklaşırken; codling moth, San Jose scale ve obliquebanded leafroller uçuşlarının devam ettiği aktarılıyor. Ayrıca son haftalardaki sıcaklığın plum curculio aktivitesi için elverişli olduğu ve bahçelerde meyve zararı bildirimlerinin yaygınlaştığı ifade ediliyor.

Şeftali ve nektarinde meyvelerin yaklaşık 20–25 mm çap bandında olduğu; meyveler görünür hale geldikçe verim potansiyelinin birçok noktada daha net değerlendirilebildiği not ediliyor. Bakteriyel leke (bacterial spot) baskısında meyve yüzeyi açığa çıktıkça bakır yerine Mycoshield’ın tercih edilebileceği; hassas çeşitlerde yaprak belirtilerinin görüldüğü belirtiliyor. Şeftali yaprak kıvırcıklığı (leaf curl) şiddetinin çeşit tipine göre değiştiği, kabuklu meyvelerde (stone fruit) bazı hastalıklar için koruyucu programların “şuk ayrımı” evresi civarında başlatılmasının önemine işaret ediliyor.

Kirazda tatlı kiraz meyve büyüklüğünün 15–20 mm, vişnede ise yaklaşık 13 mm seviyesinde olduğu; bahar donu nedeniyle vişne ürününün genel olarak hafif ya da çok hafif kaldığı aktarılıyor. Tatlı kirazlarda kahverengi çürüklük (brown rot) görüldüğü ve sıcaklık-yağış bir araya geldiğinde yönetimin kritikleştiği vurgulanıyor. Ürün yükünden bağımsız biçimde yaprakların kiraz yaprak lekesine (cherry leaf spot) karşı korunması gerektiği hatırlatılıyor.

Erikte (Avrupa/Stanley ve Japon/Shiro tipleri) meyvelerin yaklaşık 19–22 mm çap aralığında olduğu; Avrupa tiplerinde ürün potansiyelinin görece daha iyi seyrettiği belirtiliyor. Siyah ur (black knot) için yeni sürgün büyümesini hedefleyen uygulama penceresine, ayrıca meyvede su emmiş görünümde lezyonlarla tarif edilen bakteriyel leke belirtilerine dikkat çekiliyor. Plum curculio yumurta bırakma izlerinin bazı bahçelerde daha önce görüldüğü de kaydediliyor.

Elm ada (apple) tarafında meyve büyüklüğünün çeşide göre 15–28 mm aralığında değiştiği, doğal dökülmenin sürdüğü belirtiliyor. Maryblyt modelinin çiçeklenme döneminde birden fazla ateş yanıklığı (fire blight) enfeksiyon periyodu öngördüğü; çiçek yanıklığı belirtilerinin herhangi bir zamanda ortaya çıkabileceği uyarısı yapılıyor. Elma kara lekesi (apple scab) ve külleme (powdery mildew) yönetimi için koruyucu programların sürdürülmesi gerektiği, korunmasız süs elmalarında (crabapple) belirtilerin yaygın olduğu not ediliyor.

Armutta Bartlett meyvelerinin yaklaşık 22 mm civarında olduğu; 9 Mayıs’taki düşük sıcaklıkların ürün yükü potansiyelini düşük-orta bantta etkileyebildiği aktarılıyor. Armut kara lekesi (pear scab) ve ateş yanıklığı belirtilerinin takibinin öne çıktığı, pear psylla’nın sahada daha kolay bulunur hale geldiği bilgisi veriliyor.

Bağ ve küçük meyveler: Çiçeklenme evreleri ve kritik koruma dönemleri

Bağda sürgünlerin yaklaşık 12–18 inç ve üzeri boya ulaştığı; salkım uzamasının sürdüğü ve çiçeklerin ayrıştığı belirtiliyor. Vinifera şaraplık üzümlerde çiçeklenmenin henüz başlamadığı, bazı erken hibrit çeşitlerin (ör. Marquette, Frontenac) tam çiçekte olduğu; Niagara’da ise iz düzeyinde çiçeklenme görülebildiği aktarılıyor.

Ön çiçek–çiçeklenme aralığında mildiyö (downy mildew) ve siyah çürüklük (black rot) uygulamalarının çiçeklenen salkımların enfeksiyona karşı korunması açısından kritik olduğu vurgulanıyor. Bu hafta beklenen sıcak ve yağışlı koşulların phomopsis gibi hastalık riskini de artırabileceği, ayrıca küllemenin yüksek nem ve sıcaklıkla kolaylaştığı hatırlatılıyor. Grape tumid gall’ın bazı hibrit ve meyve suyu üzümlerinde görülebildiği bilgisi de paylaşılıyor.

Yaban mersininde birçok çeşitte çiçeklenmenin bittiği, tanelerin küçük bezelye boyuna geldiği; geççi çeşitlerde ise geç çiçek/petal dökümü evresinin sürdüğü belirtiliyor. 9 Mayıs donunun zararı ve tozlanma başarısının bu aşamada daha sağlıklı değerlendirilebileceği; bazı parsellerde sürgün uçlarının donla öldüğü ve bu dokuların hastalık girişine açık olabileceği aktarılıyor. Don zararı ile hastalık kaynaklı gerilemenin ayrımının her zaman kolay olmadığı ve sahada dikkatli gözlem gerektiği vurgulanıyor.

Yaban mersininde tam çiçek sonrası hastalık odağının yeşil meyvede antraknoz (anthracnose) enfeksiyonlarının sınırlandırılmasına kaydığı; antraknozun bazı çiçek yanıklıkları ve sezon ilerledikçe taçtan çıkan yeni sürgünlerde uç kuruması ile ilişkili olabileceği belirtiliyor.

Geç çiçek–erken yeşil meyve döneminde kiraz ve kızılcık meyve kurtları (cherry fruitworm, cranberry fruitworm) ile mücadele zamanlamasının önemine işaret ediliyor. Her iki türün tuzaklarda yakalanmaya başladığı ve biyofiksin 1 Haziran civarına yakın olduğu aktarılıyor. Üreticilerin Enviroweather üzerindeki tahmin araçlarıyla uygulama zamanlamasını planlaması öneriliyor.

Çilekte çiçeklenmenin sona yaklaştığı, erken çeşitlerde meyve renginin döndüğü ve hasadın çok yakında başlayacağı belirtiliyor. Bu evrede başlıca meyve zararlısı olarak “tarnished plant bug” öne çıkarılıyor. Böğürtlen/ahududu (bramble) grubunda çiçeğin kapanmaya yaklaştığı, meyvelerin görünür hale geldiği; çiçek süresince arı güvenliği nedeniyle pestisit kullanımından kaçınılması gerektiği hatırlatılıyor. Bazı ahududu alanlarında broad mite bildirimleri olduğu; yaprakla beslenen leafroller ve sawfly için sahada taramanın önemine dikkat çekiliyor.

Diğer küçük meyvelerde kuş üzümünde (currants) çiçeklenmenin bittiği ve meyvelerin bezelye boyuna geldiği; kızılcıkta (cranberry) tomurcukların açıldığı ve yaklaşık yarım inç yeni sürgün büyümesi olduğu; aronya (aronia) çiçeklenmesinin ise sona erdiği belirtiliyor.

Sahada öne çıkan başlıklar

• Kuruyan toprak koşullarına karşı sulama ve toprak nemi izlemesinin sıklaştırılması.
• Cristobal kalıntılarıyla beklenen ılık-yağışlı pencerenin ilkbahar hastalıklarında enfeksiyon riskini artırabileceği.
• Plum curculio aktivitesi ve meyve zararının yaygın bildirilmesi; elma içkurdu ve kabuklu bit gibi türlerde uçuşların izlenmesi.
• Elmada ateş yanıklığı için model uyarıları ve çiçek yanıklığı belirtilerinin sahada yakından takibi.
• Kirazda kahverengi çürüklük ve yaprak lekesi risklerine karşı koruyucu programların sürdürülmesi.
• Bağda çiçeklenme çevresinde mildiyö/siyah çürüklük ve phomopsis baskısı için kritik uygulama dönemi.
• Yaban mersininde antraknoz odağına geçiş ve meyve kurtları için biyofiks-tahmin araçlarıyla zamanlama.
• Çilekte hasat öncesi dönemde tarnished plant bug’un ana zararlı olarak öne çıkması.

Toplantı ve eğitim duyurusu

Rapor kapsamında, Southwest Michigan Monday Fruit IPM Updates çevrim içi buluşmalarının sürdüğü; bir sonraki toplantının 15 Haziran Pazartesi günü 17:30’da yapılacağı, katılım için kayıt gerektiği ve toplantıların ücretsiz olduğu bilgisi paylaşılıyor. Her toplantı için bir pestisit uygulayıcı kredisi sağlandığı ve katılımcı sayısının 70’in üzerinde seyrettiği aktarılıyor.

Kaynak notu: Bu içerik, Michigan State University Extension tarafından yayımlanan saha güncellemesine dayalı olarak hazırlanmış özgün bir Türkçe özet/metindir.