Güneybatı Michigan’da sıcak ve kurak hava: Şeftalide hasat hızlanıyor, yaban mersininde sezon sonuna yaklaşım

Michigan State University Extension’ın 9 Ağustos 2016 tarihli bölgesel raporuna göre Güneybatı Michigan’da iki haftadır yağış yok; sıcaklıklar 90°F bandına çıkarken sulama ihtiyacı ve zararlı baskısı öne çıkıyor.

Güneybatı Michigan meyveciliğinde haftanın özeti (9 Ağustos 2016)

Michigan State University (MSU) Extension tarafından yayımlanan bölgesel değerlendirme; hava koşulları, fenoloji (ısı birikimi) ve başlıca meyve gruplarında zararlı-hastalık durumuna odaklanıyor.

Hava: iki haftadır yağış yok, su açığı büyüyor

Rapora göre geçen hafta sıcaklıklar kısa süreliğine 90°F seviyelerine yükseldi, hafta sonuna doğru orta 80’lere geriledi. Gece sıcaklıkları ise 60–70°F aralığında seyretti.

En kritik başlık, son iki haftada yağış görülmemesi ve toprakların belirgin şekilde kuruması. MSU’nun hesaplamalarına göre günlük evapotranspirasyon (ET) yaklaşık 0,2 inç/gün düzeyinde; bu da iki haftalık dönemde toplamda yaklaşık 2,8 inç su açığına işaret ediyor. Tarla bitkilerinde gün içinde solma gözleniyor.

Isı birikimi (GDD) tarafında 2016 sezonunun, rapor tarihine kadar yaklaşık bir hafta önde olduğu belirtiliyor. Önümüzdeki günlerde sıcak ve kuru seyrin sürmesi, 11–13 Ağustos aralığında ise yağış ihtimalinin bulunduğu aktarılıyor.

GDD (1 Ocak–7 Ağustos 2016) bölge ortalaması

• GDD 42°F: 2.922
• GDD 45°F: 2.533
• GDD 50°F: 1.949

Geç sezon zararlıları: tuzak yakalamalarında artışlar

Rapor, birçok bahçede geç sezon zararlılarının uçuşlarının sürdüğünü; bazı türlerde ikinci dölün zirveye yaklaştığını, bazılarında ise düşüşe geçtiğini bildiriyor. Özellikle Spotted wing Drosophila (SWD) yakalamalarının bölge genelinde yükseldiği ve çoğu tuzakta sinek görüldüğü not ediliyor.

Ayrıca patates yaprakpirelerinde (potato leafhopper) hassas çeşitlerde yanıklık belirtileri görülebildiği; orman ve su kenarı habitatlarına yakın alanlarda kahverengi kokarca (brown marmorated stink bug) için gözlem yapılmasının önerildiği aktarılıyor.

Sert çekirdekli meyveler: şeftali ve erikte hasat, hastalık yönetimi

Şeftalide orta sezon çeşitlerinde hasadın sürdüğü, bazı çeşitlerde hacmin arttığı belirtiliyor. Merkez Berrien County’de bazı çeşitlerin hasada yaklaşmakta olduğu da raporda yer alıyor.

Şeftalide, bazı bahçelerde thrips kaynaklı yüzey kusurları görülebildiği; şeftali kabuk lekesi (peach scab) riskinin düşük ilaçlama programlarında artabileceği ifade ediliyor. Kahverengi çürüklük (brown rot) için ise etki mekanizması farklı fungisitlerin dönüşümlü kullanılması ve en güçlü ürünlerin meyvenin renklenip hassaslaştığı döneme saklanması öneriliyor.

Erikte bazı çeşitlerde hasadın başladığı, ağır yüklü bahçelerde hasat öncesi dökülme görülebildiği aktarılıyor. Meyve renklenip olgunlaştıkça kahverengi çürüklüğe karşı programın güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Vişnede yaprakların sezon boyunca korunmasının önemli olduğu; kiraz yaprak lekesi belirtilerinin bazı bahçelerde üst taçta görülebildiği kaydediliyor. Hasat sonrası ağustosa kadar sınırlı budama yapılabileceği bilgisi de raporda yer alıyor.

Elma ve armut: hasat takvimi öne kayabilir

Elmada sıcak koşulların bazı çeşitlerde hasadı normalden erkene çekebileceği belirtiliyor. Merkez Berrien County için McIntosh çeşidinde tahmini hasat tarihi 30 Ağustos olarak veriliyor. Ayrıca sıcak yıllarda Gala gibi çeşitlerin McIntosh’tan önce olgunlaşabildiği not ediliyor.

Elmada sıcak-kuru dönemlerin, önceki nemli koşulları izlediğinde bazı çeşitlerde nekrotik yaprak lekesi (necrotic leaf blotch) görülebildiği; açık renkli çeşitlerde ve doğrudan güneş alan ağaçlarda güneş yanıklığı riskinin arttığı aktarılıyor. Bu riski azaltmak için bazı kaplama/koruyucu materyallerin kullanılabildiği belirtiliyor.

Zararlı tarafında, elma içkurdu (codling moth) ve şeftali güvesi/oriental fruit moth kaynaklı giriş izlerinin meyvede görülebildiği; elma içkurdunun ikinci dölünde yumurta bırakımının yoğunlaştığı döneme girildiği ifade ediliyor. Elma sineği (apple maggot) yakalamalarının ise düşük seyrettiği; bunun yaz yağışlarının azlığıyla ilişkili olabileceği notu düşülüyor.

Armutta meyve çapının yaklaşık 2–2,25 inç aralığında olduğu; bazı çeşitlerde Fabraea yaprak lekesi görülebildiği, haziran-temmuz döneminde armut uyuzuna karşı yapılan uygulamaların genellikle bu hastalığı da baskıladığı aktarılıyor. Bazı bahçelerde armut psillidi balözü nedeniyle yapraklarda yapışkanlık görülebildiği belirtiliyor.

Üzüm: ben düşümü başlıyor, salkım zararlılarında yeni döl ihtimali

Rapora göre erken olgunlaşan çeşitlerde ben düşümü (veraison) başlamış durumda; Concord üzümlerinde renklenme belirtileri görülüyor. Yaprakpireleri ve Japon böceği gibi bazı zararlılarda baskının birçok bağda düşük seyrettiği aktarılıyor.

Grape berry moth için üçüncü döl uçuşunun sürdüğü, temas etkili insektisit kullanılan alanlarda ikinci bir uygulamanın gündeme gelebileceği belirtiliyor. Ayrıca yıl içinde dördüncü döl olasılığının yüksek olduğu değerlendirmesi paylaşılıyor.

Hastalık tarafında genel baskının düşük olduğu; yeni enfeksiyonların daha çok mildiyö, külleme ve bazı çeşitlerde Botrytis/sour rot gibi başlıklarda sınırlı kalabileceği ifade ediliyor.

Küçük meyveler: SWD baskısı ve sıcaklık kaliteyi etkiliyor

SWD yakalamalarının ağustos ayında tipik olarak yükseldiği; olgunlaşan yabani meyvelerden kültür alanlarına geçişle baskının artabildiği belirtiliyor. Olgun meyvesi olan üreticilerin koruma programlarını aksatmaması gerektiği vurgulanıyor.

Yaban mersininde hasadın sürdüğü; bazı çeşitlerde sezonun sonuna yaklaşılırken geççi çeşitlerde toplamaların başladığı aktarılıyor. Sıcak hava nedeniyle meyvenin hızlı olgunlaştığı ve yumuşama şikâyetlerinin arttığı belirtiliyor. Bu nedenle hasat aralığının kısaltılması; meyvenin sıcağa ve SWD’ye maruziyetinin azaltılması öneriliyor.

Hasat döneminde blueberry maggot gibi zararlıların da önem taşıdığı; sezonun daha yağışlı dönemlerinde yakalamaların yüksek seyrettiği bilgisi paylaşılıyor. Hasat sonrası çürüklüklerde antraknozun yaygın görülen etmenlerden biri olduğu; sistemik fungisitlerin enfeksiyon öncesi dönemde daha etkili olabildiği not ediliyor.

Kurak ve sıcak koşullarda sulamanın meyve kalitesi için kritik olduğu; olgun bir yaban mersini ocağının sıcak-kuru günlerde günde 4 galondan fazla su kullanabildiği raporda yer alıyor.

Çilekte yenileme (renovasyon) sonrası tarlaların genel olarak iyi göründüğü; yaprakpireleri, yaprak hastalıkları ve yaprakla beslenen zararlılara karşı yaprakların korunması gerektiği belirtiliyor. Gün nötr çilek üretiminde SWD’ye karşı meyve koruması öneriliyor.

Ahududu-böğürtlen grubunda hasadın sürdüğü; sığ kök yapısı nedeniyle kuraklıkta sulamanın önemli olduğu ve olgunlaşan meyvenin SWD için çekici olduğu vurgulanıyor. SWD riskini azaltmak için sık hasat (ör. iki günde bir) yaklaşımı öneriler arasında.

Takvim: Şeftali ve erik çeşitleri buluşması

MSU Extension, 23 Ağustos 2016 tarihinde Benton Harbor, Michigan’daki Southwest Michigan Research and Extension Center’da (SWMREC) bir Şeftali ve Erik Çeşit Tanıtımı etkinliği planlandığını bildiriyor. Etkinliğin saat 16.00’da başlayacağı ve katılım için ücret alınmayacağı belirtiliyor.

Saha için öne çıkan notlar

• Su yönetimi: Yağışsız dönemde ET’ye bağlı su açığı büyüyor; sulama planı meyve kalitesi için kritik.
• SWD: Ağustosta artış eğilimi; olgun meyvede koruma ve sık hasat öne çıkıyor.
• Şeftali/erik: Kahverengi çürüklükte direnç yönetimi için fungisit sınıflarını dönüşümlü kullanma yaklaşımı vurgulanıyor.
• Elma: Sıcaklık hasadı öne çekebilir; çeşit bazlı takvim ve uygulama zamanlaması (ör. hasat öncesi uygulamalar) yeniden gözden geçirilebilir.
• Üzüm: Ben düşümü başlarken salkım zararlılarında yeni döl ihtimali izlenmeli.
• Güneş yanıklığı: Açık renkli elma çeşitlerinde ve doğrudan güneş alan taçlarda risk artabilir.

Kaynak notu: Bu içerik, MSU Extension’ın Güneybatı Michigan bölgesine ilişkin 9 Ağustos 2016 tarihli saha raporundaki bulguların özgün Türkçe özetidir.