Güneybatı Michigan’da yaban mersini ve kiraz hasadı başladı: SWD artışı ve sulama ihtiyacı öne çıkıyor

MSU Extension’ın 27 Haziran 2017 tarihli saha notlarına göre Güneybatı Michigan’da yaban mersini ve tatlı kiraz hasadı başladı; benekli kanatlı drosophila (SWD) yakalamaları artarken kuş zararı ve sulama ihtiyacı üreticilerin ana gündemi.

Güneybatı Michigan meyve raporu: Hasat başladı, zararlı ve su yönetimi kritik

Tarih: 27 Haziran 2017

Genel durum: hasat hareketlendi

Michigan’ın güneybatısında sezonun bu döneminde yaban mersini (blueberry) ve tatlı kirazda (sweet cherry) hasat süreci başlamış durumda. Saha gözlemleri, bazı zararlıların popülasyonunda artışa işaret ederken, özellikle küçük ölçekli işletmelerde kuş zararı ve sulama planlaması öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.

Hava koşulları ve su dengesi: yağış yer yer, güneyde kuraklık baskısı

Yazın ilk haftasında sıcaklıkların görece serin seyrettiği; yağışların ise düzensiz ve bölgeden bölgeye çok değişken olduğu aktarılıyor. Bazı noktalarda yağış miktarı düşük kalırken, kuzey kesimlerde daha yüksek yağışlar nedeniyle tarlalarda su birikimi görülen alanlar olduğu belirtiliyor.

Güneyde kumlu toprakların hızla kuruduğu ve bu nedenle sulama yapılan işletmelerin toprak nemini yakından izlemesi gerektiği vurgulanıyor. Raporda ayrıca, serin hava nedeniyle günlük potansiyel evapotranspirasyonun düşük seyrettiği; hafta içinde sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte yerel sağanakların yine “parça parça” etkili olabileceği not ediliyor.

Isı birikimi (GDD) tarafında ise serin günlere rağmen bölgenin bu tarih için normalin yaklaşık bir hafta ilerisinde seyrettiği bilgisi paylaşılıyor.

Çekirdekli meyveler: kirazda hasat ve SWD uyarısı

Kirazda hasadın ilerlediği, kuş beslenmesinin arttığı ancak bazı alanlarda “alışılagelenden daha sınırlı” göründüğü ifade ediliyor. Montmorency ekşi kirazda (tart cherry) olgunlaşmanın hızlandığı ve hasadın kısa süre içinde başlamasının beklendiği aktarılıyor.

Öte yandan rapor, benekli kanatlı drosophila (Spotted Wing Drosophila, SWD) baskısının bazı bölgelerde yükseldiğine dikkat çekiyor. Özellikle ormanlık alanlarda olgunlaşan yabani meyvelerin SWD için erken konukçu olabildiği; bu nedenle popülasyonun kısa sürede artabileceği belirtiliyor. MSU Extension’ın kirazda hasat öncesi dönemde koruyucu uygulamaların zamanlamasına (yağış sonrası tekrar uygulama, hasat öncesi bekleme süreleri/PHI gibi) dikkat edilmesi gerektiğini hatırlattığı aktarılıyor.

Kirazda yaprak lekesi kaynaklı yaprak dökümünün bazı bahçelerde belirginleştiği; hasada yakın dönemde sıcak ve yağışlı koşulların kahverengi çürüklük (brown rot) açısından risk oluşturabileceği de rapordaki başlıklar arasında.

Şeftali ve nektarin: rekolte görünümü ve hasat takvimi

Şeftali ve nektarin bahçelerinde bazı alanlarda ağaçların alt kısımlarında meyve yükünün daha zayıf olduğu; birçok işletmede elle seyreltmenin (hand-thinning) büyük ölçüde tamamlandığı bildiriliyor.

Enviroweather olgunluk modeline dayalı tahminlerde, Redhaven şeftalisinde hasadın Berrien County’de 30 Temmuz civarında, Allegan County’de ise 4 Ağustos civarında başlayabileceği; çok erkenci çeşitlerde ise Berrien County’de temmuzun ilk haftasında hasat başlangıcı öngörüldüğü aktarılıyor.

Zararlı tarafında oriental fruit moth için ikinci uçuş dönemine girildiği; bazı bahçelerde tuzak yakalamalarının yükseldiği ve ikinci döl yumurta açılımının 25 Haziran civarında başladığı bilgisi yer alıyor. Hastalık tarafında ise çekirdek sertleşmesi sonrası bazı hastalıklara duyarlılığın azaldığı; ayrıca kiraz bahçelerindeki bakırlı uygulamaların sürüklenmesiyle şeftalide fitotoksite görülebileceğine dair örnekler paylaşılıyor.

Elma ve armut: gelişim, hastalık ve izleme notları

Elmada meyve çapının yaklaşık 1,5 inç seviyesine geldiği ve birçok üreticide seyreltmenin tamamlandığı belirtiliyor. Elma kara lekesi (apple scab) için birincil enfeksiyon döneminin sona erdiği; ancak yapraklarda aktif enfeksiyon görülüyorsa fungisit programının sürdürülmesi gerektiği not ediliyor. Ateş yanıklığının (fire blight) ise yıl genelinde görece düşük seyrettiği aktarılıyor.

Elmada elma iç kurdu (codling moth) için bölgesel biofix tarihinin 16 Mayıs olduğu; modellemeye göre yumurta açılımının Berrien County’de 4 Haziran civarında başladığı bilgisi veriliyor. Ayrıca obliquebanded leafroller için biofix’in 5 Haziran olduğu ve tuzak yakalamalarının bölgede arttığı; modellemeyle ilaçlama zamanlamasının hassaslaştırılabileceği ifade ediliyor.

Armutta (Bartlett ve Harrow Sweet) meyvelerin yaklaşık 1 inç boyuta yaklaştığı; yaprak belirtisi olmayan bahçelerde armut kara lekesi (pear scab) için fungisit uygulamalarının durdurulabileceği belirtiliyor. Armut psillidinin düşük seviyelerde seyrettiği; Avrupa armut pasının (European pear rust) hem süs armutlarında hem ticari bahçelerde görülebildiği bilgisi de raporda yer alıyor.

Üzüm: tane büyümesi ve hastalık penceresi

Üzümlerde çiçeklenmenin bittiği ve tanelerin hızlı büyüdüğü; bazı alanlarda Concord ve Niagara’da salkımda “tane temasına” yaklaşan gelişim olduğu aktarılıyor. Mildiyö ve külleme görülme sıklığının düşük olduğu belirtilse de, hızlı büyüyen doku ve salkım saplarının (rachis) kara çürüklük, mildiyö, külleme ve phomopsis gibi hastalıklara hassas olabileceği; farklı etki mekanizmalarının rotasyonla kullanıldığı bir koruma programının önem taşıdığı vurgulanıyor.

Bağ zararlılarında rose chafer beslenmesinin sürdüğü ancak meyve tutumundan sonra riskin azaldığı; yaprak pireleri (grape leafhopper, potato leafhopper) için bazı bağlarda artış görüldüğü belirtiliyor. Grape berry moth için yumurta bırakma başlangıcının Berrien County’de 2 Temmuz, Van Buren County’de 3 Temmuz civarında beklendiği bilgisi paylaşılıyor.

Küçük meyveler: yaban mersininde erken sezon, kuş ve zararlı takibi

Yaban mersininde erkenci çeşitlerle (ör. Bluetta ve Duke) hasadın başladığı ve sezonun yaklaşık bir hafta erken seyrettiği aktarılıyor. Kuş zararının özellikle küçük üreticiler için sorun olduğu; birçok işletmede toprak nemini korumak için sulamanın gerekli hale geldiği belirtiliyor.

Yaban mersininde hem blueberry maggot hem de SWD’nin tuzaklarda yakalandığı; SWD’ye karşı sık aralıklı mücadele programlarının blueberry maggot üzerinde de etkili olabileceği ifade ediliyor. Hastalık yönetiminde ise özellikle yoğun sulama yapılan koşullarda antraknoz (anthracnose) riskine odaklanılması ve risk değerlendirmesi için tahmin modellerinden yararlanılabileceği not ediliyor.

Çilekte hasadın sona yaklaştığı; bazı üreticilerin geççi çeşitleri topladığı, bir kısmının ise yenileme (renovation) uygulamalarına başladığı aktarılıyor. Böğürtlen/ahududu grubunda (bramble) meyve gelişiminin sürdüğü; erkenci yazlık kırmızı ahudududa renklenme ve erken hasadın başladığı, SWD’ye karşı korumanın önemini koruduğu belirtiliyor.

Sahadan öne çıkan başlıklar (özet)

• Hasat: Yaban mersini ve tatlı kirazda hasat başladı; ekşi kirazda hasat yaklaşırken olgunlaşma hızlanıyor.
• Su yönetimi: Yağışlar düzensiz; güneyde kumlu topraklarda kuraklık baskısı nedeniyle sulama kritik.
• Zararlılar: SWD bazı alanlarda artış eğiliminde; yaban mersininde blueberry maggot yakalamaları da raporlanıyor.
• Kuş zararı: Özellikle küçük ölçekli yaban mersini üreticilerinde belirgin bir sorun olarak öne çıkıyor.
• Model/tahmin: Isı birikimi normalin yaklaşık bir hafta ilerisinde; şeftalide Enviroweather olgunluk modeli hasat tarihleri için referans veriyor.
• Hastalık riski: Kirazda hasada yakın dönemde kahverengi çürüklük için uygun koşullar oluşabilir; yaban mersininde antraknoz yönetimi vurgulanıyor.
• Elma-üzüm izleme: Elmada bazı ana hastalık dönemleri kapanırken, güve ve yaprak bükenlerde modelleme/tuzak takibiyle zamanlama öneriliyor; üzümde hızlı büyüme döneminde çoklu hastalıklara karşı koruma penceresi açık.

Not: Bu içerik, kaynak rapordaki saha gözlemleri ve model/tuzak temelli bilgilere dayanır; yerel koşullara göre uygulama kararları değişebilir.