Güneydoğu Michigan’da meyvede çiçeklenme hızlandı: Yağış hastalık riskini artırdı (7 Mayıs 2025)

Michigan State University Extension’ın 7 Mayıs 2025 tarihli saha notlarına göre bölgede sıcaklık artışı küçük meyveleri çiçeğe taşırken, yağışlar hastalık baskısını yükseltti. Elma, yaban mersini, üzüm ve çekirdekli meyvelerde fenolojik dönemler ve kritik soğuk eşikleri paylaşıldı.

Güneydoğu Michigan’da meyvede çiçeklenme hızlandı

Michigan State University Extension (MSU Extension) tarafından yayımlanan 7 Mayıs 2025 tarihli güncelleme, Güneydoğu Michigan’da rüzgâr, sıcak hava ve kuvvetli yağışların aynı haftada etkili olduğunu; bunun da birçok meyve türünde çiçeklenmeyi hızlandırırken hastalık riskini artırdığını bildiriyor.

Haftanın genel tablosu: Isı artışı + yağış = daha yüksek hastalık baskısı

Rapora göre sıcaklıkların yükselmesi özellikle küçük meyveleri çiçek dönemine iterken, yağışlı koşullar mantari hastalıklar açısından daha dikkatli izleme gerektiriyor. MSU Extension ayrıca 2025 sezonunda entegre mücadele (IPM) bilgilendirmelerinin iki ayrı çevrim içi toplantı formatında sürdürüleceğini belirtiyor: Güney Michigan küçük meyve oturumları (salı akşamları) ve eyalet genelinde ağaç meyveleri oturumları (çarşamba öğle saatleri).

Ürün bazında fenolojik durum: Elma, yaban mersini, üzüm ve çekirdekli meyveler

Elma: Geççi çeşitlerde (ör. Northern Spy) çiçeklenmenin ileri evreleri görülürken, diğer çeşitlerde tam çiçek ile taç yaprak dökümü arası dönemler raporlandı. Bu evrede don zararına ilişkin kritik eşikler de paylaşıldı: 28°F’de (yaklaşık -2,2°C) %10, 25°F’de (yaklaşık -3,9°C) %90 zarar eşiği.

Yaban mersini: Hartland çevresinde bazı çeşitlerde erken çiçeklenme başlarken, geççi çeşitlerin “pembe tomurcuk” evresinde kaldığı aktarılıyor. Raporda, mummy berry (mumyalaşma) açısından risk döneminin sürdüğü; ayrıca phomopsis için izleme ve önlemlerin gündeme alınması gerektiği belirtiliyor. Kaynak, FRAC 3 grubundaki fungisitlerin her iki hastalık için de etkili olduğunun bildirildiğini not ediyor. Soğuk hassasiyeti açısından, geç pembe tomurcuk evresinde 24–27°F (yaklaşık -4,4 ila -2,8°C) aralığında, çiçekte ise 28°F civarında zarar görülebileceği ifade ediliyor.

Böğürtlen/ahududu grubu (brambles): Yazlık ahududu ve böğürtlenlerde sürgün büyümesi devam ederken bazı bitkilerde çiçek tomurcuklarının görünmeye başladığı; sonbahar ahududusunda da sürgün uzamasının başladığı kaydedildi.

Kiraz: Tatlı ve vişne tiplerinde taç yaprak dökümünün başladığı bildirildi.

Üzüm: Bölgede göz patlaması, ilk yapraklar ve bazı bağlarda çiçek tomurcuğu görünümü gözlendi. İlk yaprak döneminde 27°F’de %10, 21°F’de %90 zarar eşiği paylaşıldı.

Şeftali ve nektarin: Çiçeklenmenin sürdüğü, bazı bahçelerde taç yaprak dökümünün başladığı aktarılıyor. Tam çiçekte 27°F’de %10, 24°F’de %90 zarar eşiği verildi.

Armut: Genel olarak taç yaprak dökümü evresinde; bazı ağaçlarda çiçeklenme devam ediyor. Çiçekte 28°F’de %10, 24°F’de %90 zarar eşiği paylaşıldı.

Erik: Romeo çevresinde Avrupa eriklerinde taç yaprak dökümü evresi gözlendi.

Çilek: Çiçeklerin görünmeye başladığı; çiçeklenme döneminde uygulamaların yaprak lekesi ve meyve çürüklükleri odağında planlanması gerektiği vurgulandı.

Zararlı durumu: Tuzak yakalamaları ve kritik zamanlama notları

MSU Extension notlarına göre bahçelerde tozlayıcı aktivitesi devam ediyor ve çiçeklenme döneminde tozlayıcı dostu uygulamalar öne çıkıyor. Zararlı tarafında ise bazı türlerde tuzak yakalamaları ve izleme bulguları paylaşıldı:

• Green fruit worm: Fennville’de bu hafta daha yüksek yakalama bildirildi; çiçek sonrası insektisitlerle kontrol edilebileceği not edildi.
• Oriental fruit moth: Güneydoğu Michigan’da ilk yakalamalar raporlanırken Fennville’de sayılar artış gösterdi. Ovisit (yumurta etkili) ürünlerin, ilk ergin çıkışından 100–150 GDD45 (baz 45°F) sonra daha etkili olduğuna dikkat çekildi.
• Pear psylla: Yumurtadan çıkışın arttığı belirtildi.
• Plum curculio: Fennville’de yakalama bildirildi.
• Red banded leaf roller: Güneydoğu Michigan’da yakalamaların yüksek olduğu aktarıldı.
• Spotted tentiform leafminer: Genellikle kontrol gerekmese de sorunlu alanlarda elmada “tight cluster” döneminden itibaren değerlendirilebileceği ifade edildi.
• Tarnished plant bug: Kritik dönemde biçme/çapalama gibi mekanik yabancı ot işlemlerinden kaçınılması; zararlı sorun oluşturuyorsa taç yaprak dökümünde müdahalenin gündeme gelebileceği not edildi.

Kaynak ayrıca bölgenin daha sıcak kesimlerinde bazı zararlılar için (ör. black stem borer, akarlar, kabuklu bitler ve rosy apple aphid) müdahale penceresinin geride kalmış olabileceğini belirtiyor.

Hastalık riski: Elma kara leke, kiraz yaprak lekesi ve ateş yanıklığı için kısa vadeli uyarılar

Yağışlı koşulların ardından bazı hastalıklar için belirli tarihlere dönük risk pencereleri paylaşıldı:

• Apple scab (elma kara leke): 7–8 Mayıs için enfeksiyon riski öngörüldü; erken dönemde kontrolün ikincil enfeksiyonları azaltmada önemli olduğu vurgulandı.
• Cherry leaf spot (kiraz yaprak lekesi): 7–8 Mayıs için risk bulunduğu belirtildi.
• Fire blight (ateş yanıklığı): 7 ve 9 Mayıs tarihlerinde belirli düzeyde riskten söz edildi.
• Black knot: Erik ve vişnede budama ve sanitasyonla (çıkarma ve imha) hâlâ zaman olduğu; fungisitlerin sınırlı destek sağlayabileceği not edildi.
• Brown rot: Çiçeklenme döneminde sıcaklıkların yüksek seyrettiği ve geçmişte sorun yaşanan bahçelerde fungisit ihtiyacının artabileceği ifade edildi.
• Üzümde black rot: Mücadelenin genellikle sürgünler yaklaşık 1 inç boya ulaştığında başladığı hatırlatıldı.
• Yaban mersininde mummy berry: Enfeksiyon sezonunun sürdüğü belirtildi.
• Yaban mersininde phomopsis: Etmenin tomurcuk kabarmasından hasat sonrasına kadar aktif olabildiği kaydedildi.
• Elma ve armutta külleme: “Tight cluster” döneminden itibaren etiketli ürünlerin programa alınabileceği; 13 Mayıs için risk öngörüsü paylaşıldı.

Yağış ve derece-gün: Bölge ortalaması 5 yıllık ortalamanın üzerinde

Rapora göre Güneydoğu Michigan’da son bir haftada ortalama yaklaşık 16 saat yağış görüldü ve toplam yağış yaklaşık 1,5 inç (yaklaşık 38 mm) seviyesinde gerçekleşti. 1 Mart–5 Mayıs döneminde bölgedeki istasyon ortalaması 6,6 inç yağış ve 121 saat yağışlı süre olarak verilirken, 5 yıllık ortalama 5,3 inç ve 123,3 saat olarak paylaşıldı.

Kısa vadede çarşamba ve perşembe günleri daha serin ve bulutlu, hafta sonuna doğru ise ısınma bekleniyor. Kaynak, hafta boyunca gece sıcaklıklarının 40’lı °F’lerde; gündüz sıcaklıklarının ise hafta ortasında 50–60’lı °F’lerden hafta sonu 60–70’li °F’lere çıkabileceğini aktarıyor. Orta vadede sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde, yağışın ise normallerin altında seyretmesi beklentisi paylaşılıyor; daha uzun vadeli görünümde ise sıcaklık ve yağışın normale yakın olabileceği belirtiliyor.

Derece-gün birikimlerinde, bölgenin daha sıcak kesimlerinin 5 yıllık ortalamanın önünde olduğu; daha serin kuzey kesimlerin ise ortalamaya yakın seyrettiği ifade edildi.

Saha için öne çıkan başlıklar (özet)

• Çiçeklenme hızlandı; yağışlar nedeniyle mantari hastalık riski yükseldi.
• Yaban mersininde mummy berry riski sürüyor; phomopsis takibi öne çıkıyor.
• Elma, üzüm ve çekirdekli meyvelerde don zararına ilişkin kritik eşikler hatırlatıldı.
• Oriental fruit moth için GDD45 bazlı zamanlama notu paylaşıldı.
• 7–8 Mayıs’ta elma kara leke ve kiraz yaprak lekesi için risk penceresi; 7 ve 9 Mayıs’ta ateş yanıklığı riski bildirildi.
• 1 Mart–5 Mayıs yağış toplamı bölge ortalamasında 5 yıllık ortalamanın üzerinde.