IBO: Küresel yaban mersini üretimi büyüyecek, ancak ABD tarifeleri ve işgücü-çevre riskleri artıyor

IBO'nun 2025 raporu, taze ve işlenmiş yaban mersini üretiminin önümüzdeki yıllarda artacağını öngörüyor; ancak ABD kaynaklı tarifeler ile çevresel ve işgücü zorlukları sektör için birer risk unsuru olarak öne çıkıyor.

IBO 2025 Raporu: Büyüme beklentisi ve yeni riskler

Uluslararası Yaban Mersini Organizasyonu'nun (IBO) 2025 tarihli değerlendirmesi, küresel üretim ve pazarlamada devam eden genişlemeyi teyit ederken, özellikle ticaret politikalarından kaynaklanan belirsizliklere dikkat çekiyor.

Genel üretim öngörüleri

Rapor, taze ve işlenmiş yaban mersinlerinin toplam üretiminde ilerleyen yıllarda belirgin artış beklediğini belirtiyor. IBO'ya göre birleşik üretimin 2028 yılına kadar 3,18 milyon metrik tona ulaşması bekleniyor; bu öngörüde ekim alanlarındaki genişleme ve verim artışları etkili olacak.

Bölgesel projeksiyonlar

Amerika kıtası, IBO tahminlerine göre 2028'de yaklaşık 1,48 milyon metrik tonun üzerinde üretimle küresel arzda belirleyici konumunu sürdürecek. Bölgedeki büyümeyi ABD, Peru ve diğer Latin Amerika tedarikçileri yönlendirecek.

Asya-Pasifik bölgesinde 2028 öngörüsü 1,19 milyon tona yakın; bu büyümede Çin'in yatırımları ve ekim alanı genişlemesi öne çıkıyor. Ancak rapor, Çin kaynaklı hacim artışlarının arazi kullanımı kısıtları ve diğer engeller nedeniyle aşırı tahmin edilebileceği uyarısını da içeriyor.

EMEA (Avrupa, Orta Doğu, Afrika) tarafında ise 2028 projeksiyonları 2020 seviyelerine göre neredeyse iki kat artışa işaret ederek 528.000 tonun üzerine çıkılabileceğini gösteriyor; Fas, İspanya ve Doğu Avrupa kaynaklı genişleme bu tabloyu destekliyor.

İhracat, ithalat ve piyasa sıralamaları

IBO raporu 2024 kampanyasına ilişkin bazı ihracat-verilerini de paylaşıyor. Buna göre Peru, 2024'te üst sıralarda yer aldı (raporda "329" rakamıyle gösteriliyor; kaynakta birim belirtilmemiş olabilir). Diğer önde gelen ihracatçı ülkeler arasında Hollanda, Şili ve Meksika sayılıyor. İthalat tarafında ise ABD en büyük pazar konumunda (raporda "305" rakamı aktarılıyor; birim işaretlenmemiş).

Ticaret politikaları ve tarifelerin etkisi

Rapor, son dönemde bazı hükümetlerin aldığı ticaret önlemlerinin küresel tedarik zincirlerinde risk oluşturduğunu vurguluyor. Özellikle ABD tarafından açıklanan ithalat tarifelerine ilişkin duyurular sektör oyuncuları arasında kayda değer bir endişe doğurmuş durumda. IBO, bu tür politikaların üretim ve pazara erişim üzerinde önemli etkileri olabileceğini belirtiyor ve paydaşlara uyum stratejileri geliştirme çağrısı yapıyor.

Öne çıkan riskler ve öneriler

IBO, artan ticaret risklerinin yanı sıra çevresel sürdürülebilirlik, işgücü koşulları ve işletme risklerinin sektörde daha fazla öncelik kazanması gerektiğini ifade ediyor. Raporda; yeni pazarlar açma, üretici stratejileri geliştirme ve tarifelerin etkisini hafifletmeye yönelik planların önemine dikkat çekiliyor.

Hızlı notlar

• IBO 2025 Raporu, toplam üretimin 2028'e kadar ~3,18 milyon metrik tona ulaşmasını öngörüyor.
• Amerika bölgesi 2028'de ~1,48 milyon tonun üzerinde üretimle liderliği sürdürecek.
• Asya-Pasifik büyümesi 1,19 milyon tona yaklaşabilir; Çin temel itici güç olarak görülüyor.
• EMEA üretimi 2028'de 2020 seviyelerinin yaklaşık iki katına yaklaşabilir (~528.000 ton civarı).
• Rapor, 2024 verilerine dayalı ihracat/ithalat sıralamalarını sunuyor; bazı sayısal ifadelerin kaynakta birim belirtilmediği not düşülüyor.
• IBO, ticaret tarifeleri ve sürdürülebilirlik/işgücü konularında sektörün hazırlıklı olması gerektiğini vurguluyor.

Rapor özetinde yer alan bazı sayısal ifadelerin (ör. "329", "305") kaynakta birim bilgisiyle verilmediği görülüyor; bu tür veriler orijinal raporda farklı birimlerle ifade edilmiş olabilir.