IFA Başkanı Alzbeta Klein: Gübreler 'temel mal' ilan edilmeli

IFA Direktörü Alzbeta Klein, Rusya–Ukrayna savaşı sonrası artan gübre maliyetlerinin küresel gıda üretimini tehdit ettiğini belirtiyor ve gübrelerin 'temel mal' kabul edilmesini öneriyor.

IFA Başkanı Alzbeta Klein: Gübreler 'temel mal' ilan edilmeli

Yüzyılın başında atmosferik azotun amonyak üretiminde kullanılabilmesi, sentetik azotlu gübrelerin yaygınlaşmasına ve tarımsal verimde önemli artışlara yol açmıştı. IFA'nın başındaki Alzbeta Klein, bu tarihsel arka planı hatırlatarak gübre arzının dünya gıda güvenliği açısından kritik olduğunu vurguluyor.

Klein, Rusya'nın Ukrayna'ya müdahalesinin ardından uygulanan yaptırımlar ve ticaret kesintilerinin gübre tedarik zincirini zayıflattığını aktarıyor. Habere göre azot, fosfat ve potasyum hammaddelerinde ilk beş üreticinin pazar payı sırasıyla yaklaşık %61, %79 ve %85; ayrıca çatışma sonrası ticaret hacminde çeşitli kesintiler oldu (ör. %14 üre, %11 amonyak-fosfatlar, %21 potasyum gibi). Kaynağa göre Rusya dünya amonyak üretiminin ve amonyum nitratın önemli bir bölümünü sağlıyor; Belarus'a yönelik kısıtların da potas arzında belirgin daralma yarattığı belirtiliyor.

Enerji maliyetlerindeki artışın Avrupa'da azotlu gübre üretimini pahalandırdığı, doğal gazın üretim maliyetlerinde yüksek paya sahip olduğu (habere göre %70–80 bandı aktarılıyor) ve alternatif üretim süreçlerine geçişin yıllar alabileceği ifade ediliyor. IFA, FAO önerilerine atıfla, ihracat kısıtları gibi devlet müdahalelerinden kaçınılmasını ve lojistik engellerin mümkün olduğunca aşılmasını tavsiye ediyor. Klein, birçok ülkenin pandemi döneminde yaptığı gibi gübreleri 'temel mal' olarak tanımanın küresel düzeyde düşünülmesi gerektiğini belirtiyor.