Kolombiya’daki yabanmersini çiftliğinde bitki biyosensörleriyle su ve gübre kullanımı yaklaşık %30 azaldı

Kolombiya Andları’nda 2.700 m yükseklikte yürütülen denemede bitkiye takılan biyosensörlerle 2025–2026 sezonunda su tüketimi yaklaşık %30, gübre maliyeti ise %28 düştü. Üretim son aylarda artış gösterdi ve su stresi kaynaklı bitki kaybı olmadı.

Denemenin kapsamı

2.700 metre rakımdaki Morao Arándanos adlı yabanmersini işletmesi, 8,5 hektarlık alanda 2025–2026 üretim sezonunda sulama ve gübrelemede bitki ihtiyaçlarına göre karar verilip verilmeyeceğini test etmek üzere bir saha çalışması gerçekleştirdi. Projeyi Green Laniel adlı hassas tarım danışmanlığı ile Vivent isimli İsviçreli biyosinyal şirketi yürüttü.

Uygulanan yöntem

Deneyde bitkinin sapına bağlanan elektrotlar vasıtasıyla elektriksel sinyaller sürekli izlendi. Bu sinyaller, bitkinin transpirasyon, fotosentez ve strese dair göstergelerine işaret eden veriler haline getirildi ve LoRaWAN üzerinden iletildi. Elde edilen verilerden su ve besin stresi endeksleri türetildi.

Saha yerleşimi ve kontrol düzeni

Çalışma, 26 Vitas biyosensörünün 7,4 hektarda ve birden fazla çeşitte konuşlandırılmasıyla başladı; izlemeye Kasım 2025'te geçildi. Aynı yetiştirme koşullarındaki iki sulama vanası paralel karşılaştırıldı: biri geleneksel takvime göre (kontrol), diğeri sensör verilerine göre yönetildi.

Elde edilen bulgular

Sensör verilerine dayalı sulama ve gübreleme yaklaşımı, kontrol vanaya kıyasla dönem genelinde su kullanımında yaklaşık %30, gübre maliyetinde ise yaklaşık %28 azalma sağladı. Azalan girdi kullanımına karşın üretim düzelmeyip, son iki ölçüm ayında sensörle yönetilen bölüm bitki başına verimde üstünlük gösterdi: Nisan ayında 0,21 kg/bitki karşısında 0,16 kg/bitki olarak ölçüldü. Zirve ayda artış %30'u aştı. Ayrıca deneme süresince su stresi nedeniyle bitki kaybı raporlanmadı.

Özet veriler (Deneme dönemi: Aralık 2025 – Nisan 2026)

• Su tüketiminde ~%30 azalma
• Gübre maliyetinde ~%28 tasarruf
• Final aylarda bitki başına üretimde +%20 (zirve ayda >%30)
• Su stresine bağlı bitki kaybı: 0
• 26 Vitas sensör ile 7,4 ha izleme; işletme toplam büyüklüğü 8,5 ha

Sonraki adımlar

Proje ekibi, sistemi çiftlikteki tüm 21 bloğa yaymayı, iklim verilerini entegre ederek tahmine dayalı karar desteklerini geliştirmeyi ve biyosinyallerle meyve kalitesi (Brix ve irilik) arasındaki ilişkileri incelemeyi planlıyor. Amaç, uygulamayı Cundinamarca bölgesindeki diğer yabanmersini işletmelerine çoğaltmak.

Uygulama notları

Deneyin tasarımı valve-by-valve (vanaya göre paralel kontrol) olarak gerçekleştirildi; sonuçlar belirli koşullar ve süre için geçerlidir. Daha geniş ölçekli uygulamalarda çevresel ve yönetimsel farklılıkların etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve ayrıntılar için: HortiDaily - orijinal haber