Ilıman kış meyvede sezonu öne çekti: Hastalık yönetiminde dormant uygulamalar için kritik dönem

Michigan’da 2016-17 kışının görece ılık geçmesiyle bazı meyve türlerinde dormansiden çıkış hızlandı. Uzmanlar, tomurcuk patlaması öncesi yapılan dormant uygulamaların sezon başı hastalık baskısını azaltmada belirleyici olabileceğini aktarıyor.

Ilıman kış, meyve bahçelerinde hastalık mücadelesini erkene çekti

Michigan State University (MSU) Extension kaynaklı değerlendirmede, 2016-17 kışının nispeten sıcak ve az karlı geçmesinin meyve türlerinde gelişimi hızlandırdığı; bu nedenle sezon başı hastalık yönetimi için tomurcuk patlaması öncesi dönemin önem kazandığı bildirildi.

Hava koşulları ve fenoloji: Güney bölgeler daha ileri

Haberde, en düşük sıcaklıkların Aralık ortasında görüldüğü ve meyve ürünlerinde belirgin bir kış zararı beklenmediği ifade ediliyor. Noel ile yılbaşı sonrasına uzanan çözülme döneminin ardından, özellikle Michigan’ın güneybatısında şubat ayındaki ılık aralıkların erken uyanma endişesini artırdığı aktarılıyor.

MSU Extension’a göre eyaletin en güney kuşağındaki ilçeler, kuzeye kıyasla daha ileri gelişim evresinde. Bu nedenle üreticilerin, tomurcuklar açılmadan önce dormant döneme yönelik uygulamaları planlaması gerektiği vurgulanıyor.

Dormant dönemde hangi yaklaşım öne çıkıyor?

Kaynak metinde, erken dönem hastalık ve zararlı baskısını azaltmak için dormant dönemde yağ, bakır ve bazı durumlarda kireç kükürt (lime sulfur/Sulforix) gibi uygulamaların kullanıldığı belirtiliyor. Amaç; sezon ilerledikçe sorun yaratabilen fungal ve bakteriyel etmenlerin başlangıç inokulumunu düşürmek.

Sert çekirdekli meyveler: Bakır uygulamalarında zamanlama hassas

Değerlendirmede, ağaç meyvelerinde büyümenin yeni başladığı; kısa vadede soğuk zararı açısından acil bir tablo görülmediği aktarılıyor. Bununla birlikte, sert çekirdekli türlerde (şeftali, erik, kiraz gibi) sezon başı hastalık riskleri nedeniyle erken dönemin kritik olduğu belirtiliyor.

Şeftalide yaprak kıvırcıklığına karşı, enfeksiyonların tomurcuklar şişerken başlayabildiği; bu nedenle koruyucu uygulamanın tomurcuklar açılmadan önce yapılmasının önerildiği ifade ediliyor. Haberde, MSU Extension’dan Bill Shane’in, bu hastalık için 100 GDD (base 42) eşiği öncesinde mücadeleye işaret ettiği bilgisi yer alıyor.

Tatlı kirazda bakteriyel kanser riskini azaltmak amacıyla tomurcuk şişmesi döneminde bakır kullanımından söz edilirken, bakırın tomurcuk patlaması sonrasına bırakılmaması gerektiği; çünkü tatlı kirazın bakıra hassas olabildiği not ediliyor. Kaynak ayrıca kayısı, vişne ve erik gibi diğer sert çekirdeklilerde de erken bakır uygulamalarının bakteriyel hastalıkları baskılamaya yardımcı olabileceğini aktarıyor.

Taş çekirdekli türlerde San Jose kabuklubiti için yağ uygulaması yapan üreticilere ise, kaynak metinde daha düşük doz ve daha erken uygulama yaklaşımının öne çıktığı bilgisi veriliyor.

Elma ve armut: İlk bakır uygulaması çoğunlukla daha geç evrede

Habere göre elmalarda tomurcuk hareketi sınırlı; bazı ağaçlarda gövdede akıntı gözlemleri bildirilmiş. Elmada birçok üreticinin, ilk kara leke (scab) uygulamasını green tip döneminde başlattığı; bakırın bu aşamada devreye alınabildiği aktarılıyor. Erken bakır uygulamalarının ateş yanıklığı baskısını azaltmaya da katkı sağlayabileceği ifade ediliyor.

Ayrıca elmalarda akar ve yaprakbiti yönetimi için yağ uygulamalarında, gerçek dormant dönem yerine tomurcuk patlamasına yakın gecikmiş dormant uygulamaların tercih edildiği belirtiliyor. Budamanın sürdüğü; meyve gözü sayımlarının görece yüksek olduğu ve meyve iriliği ile düzenli verim için göz sayısını azaltmaya dönük “hassas budama” yaklaşımına değiniliyor.

Armutta ise gelişimin sınırlı olduğu; ateş yanıklığı riskini düşürmek için erken bakır uygulamalarının kullanıldığı bilgisi paylaşılıyor.

Üzüm: Gelişim başlamadı, budama yaralarında akış yok

Kaynak metin, üzümlerde belirgin bir gelişim hareketi görülmediğini; büyümenin başlaması için daha sıcak koşullara ihtiyaç olduğunu aktarıyor. Budama yaralarında “kanama” olmaması, özsuyun henüz yükselmediği şeklinde yorumlanıyor.

Yaban mersini: Erken sezon uygulamaları hastalık baskısını düşürmeyi hedefliyor

Haberde, yaban mersininde özellikle Lake Michigan’dan uzak alanlarda bazı gelişim belirtileri görüldüğü ifade ediliyor. Birçok üreticinin ilkbaharda genel bir “temizleme” fungisiti olarak Sulforix kullandığı; bu erken uygulamanın özellikle mummy berry ve phomopsis baskısını azaltmaya odaklandığı aktarılıyor.

Ayrıca toprak etkili herbisitlerden Velpar için uygulama penceresinin tomurcuk patlaması öncesiyle sınırlı olduğuna dikkat çekiliyor.

Ahududu ve böğürtlen (brambles): Antraknoz için kireç kükürt seçeneği

Kaynakta, ahududu ve böğürtlen grubunda belirgin bir gelişim hareketi olmadığı; ancak yaz meyvesi veren ahududularda florikanlarda görülebilen antraknoz baskısını azaltmak için kireç kükürt/Sulforix uygulamalarının kullanılabildiği belirtiliyor.

Budama tarafında ise, geçen yılın primokanlarının kısaltılmasına yönelik dormant budamanın kısa sürede tamamlanması; sonbahar meyvesi veren ahududularda ise bitkilerin dipten kesilmesi/biçilmesi yaklaşımı aktarılıyor.

Üretici için öne çıkan notlar (özet)

• Güney bölgelerde fenoloji daha ileri olabileceği için dormant uygulamalar için zaman penceresi daralabilir.
• Bakır uygulamalarında tür ve dönem hassas: Tatlı kirazda tomurcuk patlaması sonrası risk artabilir.
• Şeftalide yaprak kıvırcıklığı için, kaynakta 100 GDD (base 42) öncesi koruyucu yaklaşım vurgulanıyor.
• Elmada birçok işletme, ilk kara leke programını green tip döneminde başlatmayı tercih ediyor.
• Yaban mersininde erken sezon “temizleme” uygulamaları, mummy berry ve phomopsis baskısını azaltmayı hedefliyor.
• Toprak etkili herbisit Velpar için tomurcuk patlaması öncesi uygulama zamanlaması kritik olabilir.
• Ahududu/böğürtlen grubunda antraknoz için kireç kükürt/Sulforix seçenekleri kaynakta anılıyor.

Not: Uygulama dozu, etiket talimatları, kalıntı ve fitotoksisite riskleri ile yerel mevzuat/ruhsat durumu ülke ve bölgeye göre değişebilir.

Takvim notu: IPM toplantıları

Haberde, düzenli pazartesi meyve IPM toplantılarının 14 Nisan tarihinde Fruit Acres Farms’ta (Coloma, Michigan) saat 17.00’de başlayacağı ve bu toplantılarda pestisit uygulayıcıları için yeniden sertifikasyon kredileri verileceği bilgisi yer alıyor.

Kaynak notu: Bu içerik, MSU Extension tarafından yayımlanan değerlendirmedeki bulgular temel alınarak Türkçe özgün özet şeklinde hazırlanmıştır.