Kolombiya’da yaban mersini üretimi hızla büyüyor: 20 bin tonluk hacme rağmen ihracatta ölçek sorunu

Kolombiya’da yaban mersini ekim alanı son 10 yılda hızla genişledi ve yıllık üretim 20 bin tona yaklaştı. Sektör temsilcileri, ihracatta asıl engelin sürdürülebilir hacim ve ölçek olduğunu vurguluyor.

Kolombiya’da yaban mersini üretimi büyüyor, ihracatta ölçek arayışı sürüyor

Kolombiya’da yaban mersini (blueberry) yetiştiriciliği son on yılda hızlı bir genişleme gösterse de, sektörün henüz güçlü bir ihracat odaklı tarımsal sanayi yapısına ulaşmadığı aktarılıyor. Değerlendirmeler, ülkenin önde gelen üreticilerini temsil eden Asocolblue’un başkan yardımcısı Camilo Lozano’ya atfediliyor.

Üretim hacmi ve başlıca bölgeler

Haberde yer alan bilgilere göre Kolombiya, yılda yaklaşık 20 bin ton yaban mersini üretiyor ve üretim alanı yaklaşık 1.000 hektar seviyesinde. Boyacá ve Cundinamarca’nın ekim alanının yaklaşık yarı yarıya paylaştığı; Antioquia’da ise yaklaşık 60 hektar bulunduğu, kalan alanın farklı bölgelerde daha küçük projelere dağıldığı belirtiliyor.

Sektörün büyüme hızına örnek olarak, yaklaşık 10 yıl önce ekim alanının 40 hektar civarında olduğu; bu yıl ise alan/üretimde %20’ye yakın artış beklendiği ifade ediliyor.

Orta vadeli potansiyel: 5-10 bin hektar

Lozano’nun değerlendirmesine göre Kolombiya’nın orta vadede 5.000–10.000 hektar bandına çıkma potansiyeli bulunuyor. Ancak bunun; daha fazla yatırım, üretimde verimlilik ve ölçek ekonomisi ile daha büyük şirketlerin devreye girmesi gibi koşullara bağlı olduğu vurgulanıyor.

İhracatta pazar dağılımı ve Asya engeli

İhracatın yaklaşık %90’ının ABD’ye gittiği, Avrupa’nın ikinci sırada yer aldığı aktarılıyor. Asya pazarının ise bitki sağlığı (fitosanitasyon) kısıtları ve denizyolu taşımacılığında 30 günü aşabilen transit süreleri nedeniyle düzenli bir çıkış noktası olamadığı belirtiliyor.

İç pazar, ithalat ve maliyet baskısı

Haberde, sektörün iç pazarda kayda değer bir ticaret hacmi oluşturduğu; resmî ticaretin yıllık 54 milyon doları aştığı bilgisi yer alıyor. Buna ek olarak, ağırlıkla Peru ve Şili kaynaklı olmak üzere yaklaşık 14 milyon dolarlık ithalat yapılması, yerli arzın talebi karşılamada yetersiz kaldığına işaret eden bir gösterge olarak sunuluyor.

Yaban mersininin “geleneksel bir ürün” olmaktan çok, yatırım ve teknik bilgi gerektiren bir agro-endüstriyel iş modeli olduğu vurgulanıyor. Sürdürülebilir bir proje için; dolu ve kuş korumalı çatıya sahip sera/örtü sistemleri, sulama altyapısı ve fidan/bitki materyali gibi kalemlerle en az 325 bin dolar başlangıç yatırımı gerektiği aktarılıyor.

Üretim maliyetlerinde işçiliğin payının yaklaşık %70 olduğu; hükümetin %23 asgari ücret artışının, fiyatlarda yaklaşık %10 artış baskısı yaratabileceği değerlendirmesi de haberde yer alıyor.

Öne çıkan noktalar

• Kolombiya’da üretim: yaklaşık 20 bin ton/yıl; alan: yaklaşık 1.000 hektar.
• Başlıca üretim bölgeleri: Boyacá ve Cundinamarca; Antioquia’da yaklaşık 60 hektar.
• İhracatta ana pazar: ABD (%90); Asya’da fitosanitasyon ve uzun transit süreleri belirleyici.
• Yatırım eşiği: sürdürülebilir proje için en az 325 bin dolar başlangıç ihtiyacı.