Koronavirüs dönemi verileri: Ulaşım emisyonlardaki düşüşü açıklıyor, tarımın iklim değişikliğinde ana etken olmadığı iddiası güçlendi

İspanya kaynaklı çalışmalar ve uydu görüntüleri, Mart 2020'de NO2 seviyelerinde keskin düşüş olduğunu gösteriyor; tarım faaliyetleri sürerken azalış daha çok ulaşım kısıtlamalarına bağlanıyor.

Koronavirüs dönemi emisyon verileri hangi sektörü işaret ediyor?

Tarih: 01/04/2020

İspanya'da faaliyet gösteren çiftçi ve yetiştirici örgütü Union of Unions, salgın önlemleriyle birlikte havada ölçülen kirletici düzeylerindeki hızlı gerilemeyi değerlendirdi. Örgüt, araştırma sonuçlarını ve uydu gözlemlerini referans göstererek, tarım ve hayvancılığın iklim değişikliğinin başlıca kaynağı olarak gösterilmesinin sorgulanması gerektiğini söyledi.

Araştırma ve gözlemlerin öne çıkan sonuçları

Valensiya Teknik Üniversitesi (UPV) araştırmasına göre, İspanya'nın başlıca kentlerinde nitrojen dioksit (NO2) konsantrasyonlarında iki izlenen dönem (10–14 Mart ile 15–20 Mart) arasında belirgin düşüş görüldü; örgüt bu düşüş oranını yaklaşık %64 olarak aktarıyor. Avrupa Uzay Ajansı'nın 13 Mart tarihlerine ait uydu görüntüleri de İtalya'daki düşüşü ve İspanya'daki benzer eğilimi teyit etti.

Hangi sektör ne kadar emisyon üretiyor?

Kaynağa göre, NO2 emisyonlarının ana kaynağı ulaşım sektörü; taşıt faaliyetleri NO2 içinde en büyük payı oluşturuyor (haberde %82,3 olarak verilmiş). Ayrıca ulaşımın, SO2 (kükürt dioksit) emisyonlarında çok yüksek pay sahibi olduğu (haberde %99,2 olarak belirtilmiş) ve toplam sera gazı (GHG) emisyonlarının yaklaşık %26,1'inden sorumlu olduğu aktarılıyor.

Buna karşın tarım sektörü, haberde yer alan verilere göre toplam GHG emisyonlarının yaklaşık %11,6'sını üretiyor ve salgın sırasında üretimini sürdürdü.

Politika hedefleri ve sektör talepleri

Ulusal Entegre Enerji ve İklim Planı (PNIEC) verilerine göre tarım sektörü için 2030 yılına kadar 1990'a kıyasla %12'lik bir emisyon azaltımı hedeflenirken, ulaşım sektörünün hedefi habere göre %2,5 civarında sınırlı tutulmuş durumda. Union of Unions, emisyon azaltım önceliklerinin gözden geçirilmesi ve gıda arzı gibi kritik hizmetleri zora sokmayacak, gerçekçi hedeflerin belirlenmesi gerektiğini vurguluyor.

Tarımın son yıllardaki gelişimi

Örgüt ayrıca tarım sektöründe son yıllarda uygulanan bazı pratik iyileştirmelere işaret ediyor: 1990–2018 döneminde sap yakılmasından kaynaklanan emisyonların azalması ve bazı tarımsal uygulamalarda düşüşler (haberde %98 ve %50 oranları veriliyor) sektörün emisyon azaltma yönünde ilerleme kaydettiğini gösterdiği şeklinde sunulmuş.

Öne çıkan rakamlar

• NO2 düşüşü (10–14 Mart vs 15–20 Mart aralığı): ~%64 (kaynağa göre)
• Ulaşımın NO2 içindeki payı: ~%82,3 (habere göre)
• Ulaşımın SO2 emisyonlarındaki payı: ~%99,2 (habere göre)
• Ulaşımın toplam GHG içindeki payı: ~%26,1 (habere göre)
• Tarımın toplam GHG içindeki payı: ~%11,6 (habere göre)
• PNIEC hedefi: Tarımda 2030'a kadar %12 azaltım (1990 referansı); ulaşımda %2,5 civarı hedef (haberde verilen oranlar)
• Tarımsal uygulamalarda rapor edilen azalmalar (1990–2018): sap yakımından kaynaklanan emisyonlarda ~%98 azalma; kireç uygulamalarında ~%50 azalma (habere göre)

Ne ifade ediyor?

Kaynağın aktardığı veriler, kısa süreli ve yaygın hareket kısıtlarının özellikle kentlerde ulaşım kaynaklı kirleticiler üzerinde hızlı etki yapabildiğini gösteriyor. Bu durum, emisyon azaltımı politikalarında hangi sektörlere öncelik verileceğine dair tartışmaları alevlendirebilir; ancak uzun vadeli iklim hedefleri için daha kapsamlı değerlendirmeler ve sürekli ölçümler gerekli olacaktır.