Korunmalı üretim modeli: Yeni yaban mersini çeşitleri için pilot uygulama ve ekonomik projeksiyon

Universidad de Concepción öncülüğündeki beş yıllık proje, korumalı (örtü altı) üretim modellerinin yeni yaban mersini çeşitlerinde verim, kalite ve ekonomik sürdürülebilirliğini değerlendirdi. Pilot uygulamalar ve simülasyonlarla 2026 projeksiyonları hazırlandı.

Korunmalı üretim modeli: Yeni yaban mersini çeşitleri için pilot uygulama ve ekonomik projeksiyon

2017'de başlayan ve Haziran 2023'te tamamlanan beş yıllık çalışma, Universidad de Concepción tarım fakültesi araştırmacıları tarafından yürütüldü. Proje Corfo ile Şili Meyve İhracatçıları Derneği işbirliğinde finanse edildi ve yeni yaban mersini çeşitlerinin örtü altı üretime uygunluğunu, mikroiklim ve ekonomik boyutlarıyla birlikte inceledi.

Pilot sahalar ve kapsam

Araştırma kapsamında iki ayrı birer hektarlık pilot parsel kuruldu: Linares ve Traiguén. Bu alanlar özel sektör ortakları NiceBlue ve Biofuturo tarafından sağlandı. Çalışmada üretim, mikroiklim ölçümleri, ürün kalitesi, hasat sonrası koşullar, depolama, bitki sağlığı, budama, besleme ve sulama yönetimleri değerlendirildi.

Materyal ve yöntemler

Farklı örtü malzemeleri (polietilen plastik, rafya ve gözenekli mesh/örgü malzemesi) spektrofotometri gibi analizlerle karşılaştırıldı. Araştırma ekibinin bazı üyeleri sulama göstergeleri, zararlı etki çalışmaları ve hasat sonrası/nutrisyon alanlarında uzmanlaşmış kişilerden oluştu ve sonuçlar kapsamlı bir disiplinlerarası analizle derlendi.

Ana bulgular

Gözenekli örtü materyallerinin (mesh) yüksek sıcaklık dönemlerinde meyve sertliğini korumada olumlu etkisi tespit edildi. Bu özellik, pazar talebi açısından önem taşıyor; çünkü meyve sertliği fiyat üzerinde doğrudan etkili oluyor. Yeni çeşitlerin daha iri, tatlı ve sert meyve verdiği; ancak iklim aşırılıklarına karşı daha hassas olduğu gözlendi.

Ekonomi ve projeksiyon

Proje, toplanan verilerle simülasyonlar yaparak farklı örtü–çeşit kombinasyonlarını ve çeşitli iklim/fiyat senaryolarını 2026 yılına kadar projekte etti. Kapsamlı bir ekonomik analiz gerçekleştirildi; analizde örtü teknolojilerinin başlangıç maliyetinin (makul bir referans olarak 30.000 birim ve üzeri/ha şeklinde ifade edildi) yüksek olduğu, ancak aşırı sıcak dalgalarının sıklaştığı bir iklimde örtü kullanımının yatırım geri dönüşünü sağlamaya başlayabileceği sonucuna varıldı.

Yatırım ve destek

Program kapsamında yapılan toplam yatırımın yaklaşık 2.000 milyon Şili pesosu civarında olduğu; bu kaynakların pilot kurulumlar, örtü tiplerinin test edilmesi ve bilimsel/teknolojik ekipman alımlarına ayrıldığı bildirildi. Proje sonuçlarının üreticiye aktarımı için teknik toplantılar ve eğitim faaliyetleri düzenlendi.

Ekip, işbirlikleri ve çıktı

Proje ekibinde Richard Bastías (proje direktörü), Arturo Calderón (sulama göstergeleri), Gonzalo Silva (zararlı etki çalışmaları) ile INIA'dan uzmanlar ve saha yürütücülüğü yapan profesyoneller yer aldı. Ayrıca lisans ve lisansüstü öğrenciler sahada görev aldı. Çalışmanın kapsamlı sonuçları, Eylül 2023'te hem basılı hem dijital formatta yayımlanacak bir kılavuzda toplanacağı açıklandı.

Çıkarımlar

• Yeni çeşitler pazar açısından cazip özellikler taşısa da iklim aşırılıklarına karşı örtü gereksinimi artıyor.
• Poröz örtü malzemeleri (mesh), yüksek sıcaklık etkilerini azaltarak meyve sertliğini koruyor.
• Yüksek ilk yatırım maliyeti kısa vadede kârlılığı düşürebilir; ancak iklim riskleri göz önüne alındığında uzun vadeli ekonomik fayda sağlanabiliyor.
• Mikroiklim ölçümleri ve üretim simülasyonları, üreticilere maliyet–getiri değerlendirmelerinde araç sunuyor.
• Projeden elde edilecek kılavuz, üreticiler, ihracatçılar ve teknik kadro için rehber niteliğinde olacak.

Kaynak: Blueberries Consulting News, 01/08/2023. Orijinal yayın