Liman terminalleri: Otomasyon ve dijital dönüşümün yarattığı fırsatlar ve zorluklar

TOC Americas 2024'teki bir panel, Amerika kıtasındaki liman ve terminal altyapılarındaki güncel yatırımları, otomasyonun operasyonlara etkisini ve finansman/zorluk alanlarını ele aldı.

Liman altyapısı ve bölgesel yatırımlar

TOC Americas 2024 kapsamındaki "Infrastructure Development and Maritime Trade" başlıklı panelde, Amerika kıtasındaki liman ve terminallerin rekabet gücünü artırma yönündeki adımlar değerlendirildi. Panelde, altyapı geliştirme eğilimleri, bağlantı (connectivity) faktörü ve yatırım-finansman modelleri üzerinde duruldu.

Öne çıkan projeler ve kaynaklar

Inter-American Development Bank (IDB) Ulaşım Bölümü başkanı Agustina Calatayud'ın aktarıldığına göre, bölge ülkelerinin çoğunda özel sektörle işbirliği içinde liman reformları yapıldı. Panelde belirtilen örnek yatırımlar arasında Port NOLA'ya ayrılan ~73 milyon ABD doları, APM Terminals'ın Plaquemines (Port of Plaquemines) için planladığı yaklaşık 500 milyon dolarlık konteyner terminali yatırımı ve Peruda COSCO tarafından geliştirilen Chancay Limanı'nın 2024'ün üçüncü çeyreğinde hizmete girmesi yer aldı.

Ayrıca, Lima'daki Callao Limanı'nda DP World'ün elleçleme kapasitesini %80 artırmak üzere ~350 milyon ABD doları yatırım yapacağı ve karbon emisyonlarını azaltma hedefiyle elektrifikasyon için ek ~70 milyon dolar ayırdığı; Meksika'da SSA Marine'in Lázaro Cárdenas Limanı'nda araç depolama kapasitesini genişletme ve bir endüstri parkı kurma yönünde önemli yatırımlar planladığı panelde aktarılanlar arasındaydı.

Otomasyonun ve dijital dönüşümün etkisi

Calatayud'ın panelde vurguladığı üzere, otomatik süreçlerin ve dijitalleşmenin uygulanması maliyetleri düşürebiliyor, güvenliği iyileştirebiliyor ve e-ticaretin yükselişiyle birlikte deniz ticaretinin yapısını etkiliyor. Bu dönüşümün, terminallerin verimliliğini ve tercih edilirliğini artırdığı belirtildi.

Büyüme verileri ve kapasite optimizasyonu

PSA International'ın Amerika bölgesi CEO'su Enno Koll'ün aktardığı dönemsel büyüme verilerine göre (2019–2024), bazı limanlarda önemli artışlar kaydedildi: Brezilya yaklaşık %20; Manzanillo %12; Lázaro Cárdenas %33; Cartagena %15; Panama %19. Koll, terminallerde kapasite optimizasyonu için operasyonel, taktik ve stratejik düzeydeki düzenlemelere odaklanılması gerektiğini ifade etti: gemi bekleme süreleri ve saha yönetimi (operasyonel), saha yoğunluğu ve otomasyon (taktik), ağ yeniden tasarımı ve iç limanlar gibi unsurlar (stratejik).

Karşılaşılan zorluklar

Panelde belirtilen başlıca sorunlar arasında küresel jeopolitik belirsizlikler, bağlantı (connectivity) altyapısında maliyet ve hız açısından eksikler (aktarılan karşılaştırmalarda Afrika ülkelerinin bazı ölçümlerde daha hızlı olduğu iddiası yer aldı), yüksek bürokrasi maliyetleri ile iklim değişikliğinin getirdiği baskılar ve acil emisyon azaltımı gereksinimi sayıldı.

IDB'nin önerdiği önlemler

IDB tarafından önerildiği bildirilen çözüm alanları şunlar olarak aktarıldı:

• Finansman mekanizmalarının güçlendirilmesi
• Özel sektörü teşvik edecek düzenleyici çerçeveler ve kamu politikaları
• Kurumsal reformlar
• Stratejik ortaklıklar ve işbirlikleri

Paydaş görüşleri ve sonuç

Colon Container Terminals / Colon Logistics Park (CCT/CLP) Başkanı William Elliott'ın aktarımına göre, liman altyapısının etkinliği ticari başarının temel unsuru; yatırımların adil ve sorumlu uygulamalarla, dengeli gelişmeyi gözeterek yapılması gerektiği vurgulandı. Panelde genel kanaat, altyapı projelerinin kapsamı geniş olsa da uygun finansmanı sağlamak ve kamu-özel işbirliğini kurumsallaştırmakta zorlukların sürdüğü yönündeydi.

Ana çıkarımlar

• Amerika kıtasında hem kamu hem özel kaynaklarla önemli liman yatırımları sürüyor.
• Otomasyon ve dijitalleşme, maliyet ve güvenlik açısından avantaj sunuyor; e-ticaret talebi bunu hızlandırıyor.
• Belirsiz jeopolitik ortam ve altyapı bağlantı eksikleri büyüme için risk oluşturuyor.
• Kapsite optimizasyonu üç düzeyde (operasyonel, taktik, stratejik) ele alınmalı.
• Kamu-özel ortaklığı ve düzenleyici yapıların iyileştirilmesi, yatırım çekmede kritik.