Lobesia botrana ile erken dönemde mücadele: Zamanlama ve alternatifler

2016–2017 sezonunun sıcaklıklar nedeniyle erken başlaması, üzüm güvesi Lobesia botrana riskini de öne çekti. Uzmanlar, izleme ve doğru uygulama zamanlamasının önemini vurguluyor.

Lobesia botrana tehdidi erken başladı

2016–2017 sezonunun önceki yıla kıyasla daha erken başladığı, sonbahardan ilkbahara kadar olan yüksek sıcaklıkların çiçeklenme ve meyve hasadını erkene çektiği aktarılıyor. Bu hava koşulları aynı zamanda zararlıların da beklenenden önce ortaya çıkmasına yol açtı.

Eşeysel karışıklık (mating disruption) birincil alternatif

Sürülen uygulamalarda, üretim otoritelerinin eşeysel karışıklık yöntemini daha fazla benimsemeyi önerdiği bildiriliyor. Bu yöntem, alana yayılmış türüne özgü feromonlar aracılığıyla erkek bireylerin dişiyi bulmasını zorlaştırmayı hedefler. Mekanizması nedeniyle tuzak ile izlemesi doğrudan gözlenmesi zor olsa da, meyvelerde bulunan birey sayısındaki azalma etkinliğe işaret ediyor.

SAG onaylı ürünler ve etken maddeler

Kullanıma uygun ürünler konusunda, kaynakta adı geçen tarımsal kuruma göre 25 ürünün onaylı olduğu ve bunların saha denemeleriyle hem yumurta hem larva dönemlerine karşı etkilerinin belirlendiği bildiriliyor. Bu ürünler 19 farklı etken madde grubunu kapsıyor; aralarında piretroidler ile Bacillus thuringiensis türleri olduğu aktarılıyor.

Doğru zamanlama ve izleme şart

Uygulama zamanının bölgenin iklimine göre belirlenmesi gerektiği vurgulanıyor. Yüksek sıcaklıklar zararlının ortaya çıkışını öne çekebileceğinden, uygulamaların yumurta pozisyonu ve ilk larva çıkışıyla örtüşmesi zorunlu kabul ediliyor. Bu nedenle düzenli izleme ve doğru dönem seçimi ön plana çıkıyor.

Aktif madde seçimi ve kalıcılık

İlk uygulamalarda daha uzun kalıcılığa sahip etken maddeler tercih edilmesi, hasada yaklaştıkça ise daha düşük rezidüel süreye sahip ürünlere geçilmesinin tavsiye edildiği belirtiliyor. Koruma pencerelerinin ve kalıcılık sürelerinin gözetilmesi, kontrol programlarının etkinliğini artırıyor.

Biyolojik kontrol ve steril böcek tekniği

Biyolojik yaklaşımlarda Trichogramma ile etkinlik denemelerinin sürdüğü ancak henüz kullanım ve ticari onayının bulunmadığı aktarılıyor. Steril böcek tekniği (SIT) ise erkeklerin radyasyonla sterilize edilerek salınmasını gerektirdiği için yüksek maliyet ve valide edilme sürecinde olması nedeniyle üreticiler tarafından uygulanabilir bir seçenek olarak görülmüyor.

Genel değerlendirme ve gelecek görünümü

Farklı stratejilerin zararlı yoğunluğunu azalttığı, ancak sorunun tamamen ortadan kalkmadığı; ilerleyen sezonlarla birlikte yok etme hedefine daha da yaklaşılabileceği ifade ediliyor. Ayrıca, güvenli ve sürdürülebilir sonuçlar için her yöntemin kendine ait uygulama kurallarına uyulması gerektiği vurgulanıyor.

Pratik öneriler

• İzleme programı kurarak yumurta ve ilk larva dönemlerini takip edin.
• İlk uygulamalarda daha uzun etkili etken maddeler tercih edin; hasada yaklaşırken rezidüel süresi kısa ürünlere geçiş planlayın.
• Eşeysel karışıklık yöntemi, pestisit hatalarını azaltmak amacıyla erken dönemlerde değerlendirilmelidir.
• SAG tarafından onaylanan ürün listesini ve her ürünün tavsiye edilen uygulama dönemlerini kontrol edin.
• Biyolojik kontrol ve steril böcek teknikleri için yürütülen denemeleri izleyin; ticari uygulama ve onay durumunu takip edin.

Kaynak: Portal Frutícola - Edith Fuentes, Entomologist at the Rosario Center for Agricultural Research and Development (CER). Daha fazla bilgi için orijinal makaleye bakınız.