Zeytin yaprağı ekstresine dayalı doğal ürün 'Lowen B', arılarda küresel patojenle mücadele iddiası

Zeytin yaprağı ekstresi bazlı bir formülün, arılarda yaygın Nosema ceranae enfeksiyonunu önemli oranda azalttığı öne sürülüyor. Ürünün laboratuvar ve saha testleri gerçekleştirildi; kayıt süreci henüz tamamlanmadı.

Yeni doğal formül ve çalışmanın kapsamı

Arıların tarım ürünlerinin tozlaşmasındaki rolü kritik; kaynakta verilen bilgiye göre arılar yaklaşık %75 oranında insan tüketimine yönelik ürünlerin tozlaşmasına katkı sağlıyor. Bu bağlamda, arı popülasyonunda görülen düşüşlerin tarım sektörü ve gıda güvenliği üzerinde doğrudan etkisi bulunuyor.

Universidad del Desarrollo (UDD) araştırma ekibi ile ApiQuality şirketinin ortak çalışması sonucu geliştirildiği bildirilen 'Lowen B' adlı doğal ürün, zeytin yaprağı ekstresi esaslı antifungal bir formülasyon olarak tanımlanıyor. Proje, Foundation for Agricultural Innovation (FIA) tarafından desteklenmiş.

Hedeflenen sorun: Nosema ceranae ve etkileri

Nosema ceranae mantarı, arıların sindirim sistemini etkileyen ve kovanlardaki nüfus azalmasına katkıda bulunduğu değerlendirilen yaygın bir patojen olarak aktarılıyor. Bazı araştırmalarda bu etken, açıklanamayan kovan boşalmalarına (colony collapse) katkı sağlayan faktörler arasında anılıyor.

Proje koordinatörü Jessica Martínez'in aktardığına göre Lowen B uygulamaları ile nosemosis enfeksiyon seviyelerinde %80'in üzerinde azalma görüldüğü iddia ediliyor; ayrıca formülün kovanlarda Paenibacillus larvae'yla ilişkili durumlara karşı da etkiler gösterdiği belirtiliyor (Paenibacillus larvae, Amerikan foulbrood'a neden olan bakteri olarak tanımlanır).

Testler ve saha uygulaması

Geliştirme sürecinde ürünü önce laboratuvarda arılara toksik olup olmadığını doğrulamak için testler yapıldığı, ardından gerçek dünya koşullarını yansıtacak saha denemelerine geçildiği bildirildi. Bu saha çalışmalarında, doğal olarak enfekte 40 kovandan yararlanıldığı ifade edildi.

Saha sonrası gözlemler arasında yetişkin arı ve yavru popülasyonunda artış ile bal üretiminde iyileşme olduğu aktarılıyor; üreticilerin işbirliğiyle yürütülen uygulamaların kovan dayanıklılığını artırdığı belirtildi.

Ürün özellikleri, uygulama ve düzenleyici durum

Lowen B'nin bitkisel kökenli bir gıda takviyesi niteliğinde olduğu, etken maddesinin zeytin yaprağı ekstresi olduğu ve formülasyonda doğal kaynaklı yardımcı maddeler kullanıldığı bildirildi. Ürünün, arılara şurupla verilerek tüketiminin sağlandığı ve bunun pratik bir uygulama yöntemi olduğu belirtiliyor.

FIA yöneticisi Francine Brossard'ın açıklamasına göre ürün doğal kaynaklı olduğundan küçük ve orta ölçekli arıcılık için sürdürülebilir bir katkı sunabilir; aynı zamanda kovan ürünleri ve nihai tüketiciler açısından kirlenme riski oluşturmadığı iddia ediliyor. Ancak metinde ürünün hâlen tescil edilmediği ve satışa sunulmadığı; resmi kayıt başvurusunun ilgili tarım otoritesine (SAG) yapılmasının planlandığı vurgulanıyor.

Öne çıkan noktalar

• Geliştirilen ürün: Lowen B (zeytin yaprağı ekstresi bazlı doğal formül).
• Hedef patojen: Nosema ceranae (arıların sindirim sistemini etkileyen mantar).
• Destek ve ortaklar: FIA destekli, Universidad del Desarrollo araştırmacıları ile ApiQuality işbirliği.
• Saha çalışması: Doğal olarak enfekte 40 kovanda test edildiği bildirildi.
• Etki iddiası: Nozemosis enfeksiyon seviyelerinde %80'in üzerinde azalma gösterdiği aktarılıyor.
• Ek etki iddiası: Paenibacillus larvae ile ilişkili durumlarda da etkinlik gözlemlendiği note ediliyor.
• Regülasyon: Formül hâlen tescil edilmemiş; SAG nezdinde kayıt başvurusu planlanıyor.

Not: Haber, proje ortaklarının ve destek kuruluşunun kamuya yaptığı açıklamalara dayanmakta; bazı etkinlik/etki iddiaları kaynakta aktarılan beyanlara dayanmaktadır.