Meta-analiz: Yaban mersini ve cranberry tüketimi tip 2 diyabette açlık kan şekeri ve HbA1c’yi düşürebilir

Randomize klinik çalışmaların sistematik derleme ve meta-analizinde, yaban mersini ve cranberry tüketiminin diyabeti olan bireylerde açlık kan şekeri ile HbA1c düzeylerinde düşüşle ilişkili olduğu bildirildi.

Yaban mersini ve cranberry’nin tip 2 diyabet göstergelerine etkisi incelendi

Meta-analiz türündeki bir çalışmada, yaban mersini (blueberry) ve cranberry tüketiminin tip 2 diyabetle ilişkili bazı biyobelirteçler üzerindeki etkileri, randomize klinik çalışmaların sonuçları birleştirilerek değerlendirildi.

Çalışma nasıl yapıldı?

Araştırmacılar; PubMed, LILACS, Scielo, Scopus, Web of Science, Cochrane ve Embase dahil olmak üzere yedi veri tabanında yer alan ve Mayıs 2021’e kadar yayımlanmış çalışmaları taradı. İncelemeye, yaban mersini veya cranberry tüketimini karşılaştırmalı biçimde ele alan randomize klinik çalışmalar alındı.

Değerlendirilen başlıca parametreler; açlık kan şekeri, insülin direnci ve glikozile hemoglobin (HbA1c) olarak belirtildi. Çalışma kalitesi için Cochrane ölçeği kullanıldı; yayın yanlılığı için Egger testi ve etki büyüklükleri için meta-regresyon analizlerinden yararlanıldığı aktarıldı.

Öne çıkan bulgular

Tarama sonucunda 2034 kayıt belirlendi; bunların 39’u tam metin incelendi ve 22 çalışma meta-analize dahil edildi.

Meta-analiz sonuçlarına göre, diyabeti olan bireylerde yaban mersini veya cranberry tüketimi; açlık kan şekerinde ortalama -17,72 mg/dl (GA %95: -29,62 ile -5,82; p=0,03; I2=%57) ve HbA1c’de ortalama -0,32 puan (GA %95: -0,57 ile -0,07; p değeri kaynakta 0,15 olarak yer alıyor; I2=%39) düşüşle ilişkilendirildi. Buna karşın, insülin direnci için anlamlı bir etki saptanmadığı bildirildi.

Genel popülasyonda (diyabeti olan/olmayan birlikte değerlendirilen gruplar) sonuçların çoğunlukla istatistiksel olarak anlamlı olmadığı; ancak açlık kan şekeri için yapılan duyarlılık analizlerinde farklılık görülebildiği ifade edildi.

Gıda sektörü açısından neden önemli?

• Fonksiyonel gıda ve sağlık beyanı tartışmalarında, polifenolce zengin meyvelere yönelik bilimsel kanıt havuzuna yeni bir derleme katkısı sunuyor.
• İhracat ve perakende tarafında, “diyabet dostu” gibi iddiaların klinik kanıt ve mevzuat uyumu çerçevesinde dikkatle ele alınması gerektiğini hatırlatıyor.
• Sonuçlar, özellikle diyabetli bireyler için bazı göstergelerde iyileşmeye işaret etse de, etki büyüklüğü ve ürün formu/dozu gibi ayrıntılar için tam metin ve ek çalışmaların izlenmesi gerekiyor.

Not: Bu içerik, PubMed’de yer alan özet bilgiden derlenmiştir; klinik kararlar için sağlık profesyoneline danışılması gerekir.