Michigan’de meyvede sıcak ve kurak hava baskısı: Yaban mersini hasadı hızlandı, zararlı takibi öne çıktı

Güneybatı Michigan’da temmuz başında sıcak ve düşük yağış, özellikle sulamasız alanlarda kuraklık stresini artırdı. Yaban mersininde hasat hızlanırken Japon böceği ve benekli kanatlı drosophila gibi zararlılara karşı izleme ve mücadele çağrısı yapıldı.

Güneybatı Michigan’da meyve üretiminde kuraklık ve zararlı baskısı

Michigan State University Extension’ın (MSU Extension) Güneybatı Michigan için 3 Temmuz 2012 tarihli saha notlarında, sıcak hava dalgası ve sınırlı yağışın meyve üretiminde su stresi riskini büyüttüğü aktarılıyor. Raporda yaban mersini başta olmak üzere küçük meyveler, üzüm ve sert çekirdekli/çekirdekli meyvelerde fenoloji ve zararlı-hastalık durumu özetleniyor.

Hava durumu: Sıcaklık yüksek, yağış düşük

Geçen haftanın 90°F civarı ve üzeri tepe sıcaklıklarla geçtiği, yağışın ise bölge içinde düzensiz ve genel olarak düşük kaldığı bildirildi. 29 Haziran ve 1 Temmuz’da geçen sistemlerin bazı noktalara sınırlı yağış bıraktığı; birçok yerde ise yağışın çok düşük seviyelerde kaldığı ifade ediliyor.

Hafta genelinde sıcak ve kurak seyrin sürmesinin beklendiği, toprakların belirgin biçimde kuruduğu ve bitkilerin su tüketiminin yüksek seyrettiği not ediliyor. Kurak koşulların, bazı toprak kökenli zararlıların çıkışını baskılayabildiği; buna karşın gelişim göstergesi olarak kullanılan derece-gün birikimlerinin son yıllar ortalamasının önünde seyrettiği aktarılıyor.

Küçük meyveler: Hasat hızlanıyor, izleme kritik

Rapora göre yağış alan bölgelerde Japon böceği popülasyonunda artış bekleniyor. Ayrıca benekli kanatlı drosophila (SWD) tuzak yakalamalarının yükseldiği ve bu zararlının kısa sürede üründe ciddi kayıplara yol açabildiği vurgulanıyor.

Çilek

Çilekte hasat sonrası bakım/yenileme çalışmalarının tamamlanma aşamasına geldiği; yabancı ot mücadelesi uygulamalarının sürdüğü belirtiliyor. Kurak koşullarda bitkinin hızlı toparlanması için sulamanın önemine dikkat çekilirken, yeni yapraklar çıkarken patates yaprak pireleri (leafhopper) gibi zararlılara karşı önleyici yaklaşım öneriliyor.

Böğürtlen/ahududu grubu (bramble)

Böğürtlen-ahududu grubunda hasadın sona yaklaşmasıyla birlikte, kuraklığın meyve iriliği ve kaliteyi olumsuz etkilediği aktarılıyor. Ayrıca önceki don olaylarının sürgünlerde yarattığı hasarın verimi sınırladığı; bitki sağlığını korumak için sulama ve örümcek akarları ile Japon böceği gibi zararlılara karşı gözlem yapılması gerektiği ifade ediliyor.

Yüksek tünel (high tunnel) üretim alanlarında SWD dişilerinin sezon içinde ilk kez yakalandığı ve yayılımın ahududuya doğru genişleyebileceği belirtiliyor. Aynı üretim sistemlerinde örümcek akarı yoğunluğunda artış gözlendiği de raporda yer alıyor.

Yaban mersini

Yaban mersininde hasadın hızlandığı; birçok üreticide makineyle hasadın öne çıktığı ve hızlı olgunlaşma nedeniyle hasat planlamasının önem kazandığı aktarılıyor. Kuş zararını azaltmak için renklenmiş meyvenin daha erken toplanabildiği; bazı alanlarda rakun kaynaklı kayıpların bildirildiği not ediliyor.

Kuraklık nedeniyle sulamanın meyve iriliği/kalitesi ve bitki sağlığı için kritik olduğu; sulama yapılan alanlarda dahi toprak nemini yeterli düzeyde tutmanın zorlaşabildiği ifade ediliyor. Sulamasız ve yabancı ot kontrolü zayıf parsellerde bitkilerin belirgin stres belirtileri gösterebildiği aktarılıyor.

Zararlı tarafında SWD’nin yanı sıra yaban mersini sineği/maggot yakalamalarının da görüldüğü; üreticilerin tuzak izleme ve gerektiğinde mücadele uygulamalarını sürdürmesi gerektiği belirtiliyor. Hastalık tarafında ise antraknoz ve alternaria kaynaklı meyve çürüklüklerine karşı koruyucu programların devam ettirilmesi gerektiği kaydediliyor.

Üzüm: Fenoloji ilerliyor, hastalık baskısı düşük ama risk sürüyor

Meyve gelişiminde, özellikle şıralık (juice) üzümde ana sürgünlerde salkım/meyve gelişiminin daha ileri olduğu; ikincil sürgünlerde gelişimin geriden geldiği aktarılıyor. Şaraplık (wine) üzümde de benzer bir farkın bulunduğu, ancak genel gelişimin biraz daha geride seyrettiği belirtiliyor.

İlaçlama yapılmayan bağlarda bazı hastalık etmenlerinin görülebildiği; buna karşın kurak havanın hastalık şiddetini sınırladığı ifade ediliyor. Çiçeklenme sonrası dönemde meyvede külleme riskine karşı dikkatli olunması gerektiği; sabah saatlerinde yer yer sis oluşumunun bazı hastalıklar için elverişli mikroiklim yaratabileceği not ediliyor. Raporda mildiyö (downy mildew) tespit edilmediği bilgisi de yer alıyor.

Üzüm salkım güvesi (grape berry moth) tuzak yakalamalarının gerilediği; model temelli derece-gün eşiklerine göre ikinci döl için bazı bölgelerde mücadele zamanlamasının gündeme geldiği aktarılıyor.

Ağaç meyveleri: Su stresi belirtileri ve sezon içi zararlılar

Kumlu arazilerde kuraklığın, yaşlı yapraklarda solma-sararma ve yaprak dökümü gibi belirtileri artırdığı; özellikle yeni tesis edilen bahçelerde sulamanın önem kazandığı belirtiliyor. Ürünsüz ve iyi gelişmiş ağaçlarda ise aşırı sürgün gelişimini sınırlamak amacıyla sulamanın tamamen kesilmeden azaltılabileceği yönünde değerlendirme paylaşılıyor.

Şeftali

Şeftalide meyve iriliğinin yaklaşık 2 inç ve üzerine çıktığı; ürün yükü düşük olan ve su-besin koşulları iyi bahçelerde sürgün gelişiminin güçlü seyrettiği aktarılıyor. Erken çeşitlerde hasadın başladığı, bazı çeşitlerde ise hasadın yakın olduğu belirtiliyor.

Şeftalide şeftali sürgün kurdu/Doğu meyve güvesi (oriental fruit moth) tuzak yakalamalarında artışın ikinci döl uçuşuyla ilişkilendirildiği; derece-gün temelli eşiklere göre mücadele zamanlamasının planlanabileceği ifade ediliyor. Ayrıca gövde zararlılarına yönelik uygulamaların hasat aralığı kısıtları dikkate alınarak programlanması gerektiği not ediliyor.

Kiraz ve erik

Kirazda hasadın bittiği; kurak koşullar nedeniyle yaprak lekesi hastalığının baskısının düşük seyrettiği aktarılıyor. Yaban hayatı kaynaklı zarar başlıklarında kuşların meyveyi tükettiği, rakun popülasyonunun ise yüksek olabileceğine dair üretici gözlemlerinin bulunduğu belirtiliyor.

Japon eriklerinde meyve iriliğinin 1 inç seviyesini aştığı; yapraklarda yırtılma/deliklenme gibi belirtilerin birden fazla nedene bağlı görülebildiği ifade ediliyor.

Elma ve armut

Elmada meyve iriliğinin genel olarak 1,75 inç ve üzeri seviyelere geldiği; bazı yazlık çeşitlerde daha büyük boyutların görüldüğü aktarılıyor. Yaprak büken türleri (leafroller) ve yünlü elma biti gibi zararlıların bazı alanlarda dikkat çektiği; elma iç kurdu (codling moth) uçuşunun birinci döl sonunda azalırken ikinci dölle örtüşme ihtimalinin bulunduğu belirtiliyor.

Avrupa kırmızı örümcek akarı popülasyonlarının yükseldiği ve bazı bahçelerde eşik değerlerin üzerinde sayımlar görülebildiği not ediliyor. Elma sineği (apple maggot) yakalamalarının başladığı; riskli alanlarda yakalamadan belirli bir süre sonra mücadelenin gündeme gelebileceği aktarılıyor. Külleme belirtilerinin yaygın olabildiği ve sürgün ucu bağlama dönemine kadar kontrolün sürdürülmesi gerektiği ifade ediliyor.

Armutta meyve iriliğinin yaklaşık 1,25 inç ve üzeri seviyelerde olduğu; armut psillidinin düşük yoğunlukta görüldüğü bilgisi paylaşılıyor.

Sahadan öne çıkan başlıklar

• Kuraklık stresi: Sulamasız alanlarda stres belirtileri artarken, sulama yapılan parsellerde bile toprak nemini korumak zorlaşabiliyor.
• Yaban mersininde hızlı hasat: Hızlı olgunlaşma, kuş ve rakun kaynaklı kayıpları azaltmak için hasat stratejilerini öne çıkarıyor.
• SWD ve Japon böceği: Tuzak izleme ve zamanında müdahale, küçük meyvelerde kayıp riskini azaltmada kritik görülüyor.
• Üzümde hastalıklar: Kuraklık şiddeti düşürse de çiçeklenme sonrası dönemde külleme/mildiyö riskine karşı izleme öneriliyor.
• Elmada akar ve yaprak bükenler: Bazı bahçelerde eşik üstü yoğunluklar raporlanıyor; entegre mücadele yaklaşımı önem kazanıyor.
• İstilacı tür uyarısı: Kahverengi kokarca (brown marmorated stink bug) için düşük yoğunlukta da olsa gözlem ve doğru teşhis çağrısı yapılıyor.

Not: Bu içerik, MSU Extension’ın saha gözlemlerine dayalı bölgesel durum raporundan derlenmiş bir özettir; yerel koşullara göre uygulama kararları değişebilir.