Michigan’de 2022 yaban mersini sezonu: Soğuk hava gelişimi yavaşlatıyor, bazı tarlalarda kuraklık kaynaklı sürgün kaybı

Michigan State University Extension’ın 12 Nisan 2022 tarihli saha notlarına göre batı-orta Michigan’da yaban mersininde çeşitlerin çoğu hâlâ dormansi döneminde; soğuklar büyümeyi yavaşlatıyor. Bazı ilçelerde 2021 ilkbahar-yaz kuraklığının etkisiyle zarar gören bahçelerde budama ve gerekirse yenileme gündemde.

Minnesota değil Michigan: Batı-orta Michigan’da yaban mersininde sezon erken başladı, ancak gelişim yavaş

Michigan State University Extension tarafından paylaşılan 12 Nisan 2022 tarihli güncelleme, batı-orta Michigan’daki yaban mersini (blueberry) üretim alanlarında fenolojik durum, iklim göstergeleri ve bahçe yönetimi önceliklerine odaklanıyor.

Fenolojik durum: Dormansi ağırlıkta, güneyde sınırlı uyanma

Paylaşılan gözlemlere göre 12 Nisan itibarıyla bölgede yaban mersini çeşitlerinin büyük kısmı dormansi evresinde bulunuyor. Allegan County’nin güneyindeki bazı ilçelerde erken çeşitlerde dormansiden çıkışın başladığı ve tomurcuklarda şişme evrelerinin görülebildiği aktarılıyor.

Bununla birlikte, yaygın seyreden düşük sıcaklıkların bitki gelişimini baskıladığı belirtiliyor. Son yedi gün için ortalama minimum sıcaklıkların yaklaşık 33°F, ortalama maksimumların ise yaklaşık 70°F seviyesinde seyrettiği; bu nedenle ısı birikiminin sınırlı kaldığı ifade ediliyor.

Isı birikimi ve nem: GDD sınırlı, toprakta nem yüksek

Bitki gelişimi için kullanılan büyüme derece günleri (GDD) değerlerinin batı-orta Michigan’da taban 42°F hesabıyla 125–177 aralığında olduğu bildiriliyor. Zararlıların gelişimi için sık kullanılan taban 50°F GDD hesabında ise henüz birikim oluşmadığı not ediliyor.

Yağış tarafında ise son yedi günde yağmur ve karla birlikte toprağın nemli olduğu; 1 Ocak 2022’den rapor tarihine kadar biriken toplam yağışın 8,46 inç olduğu bilgisi paylaşılıyor.

Tomurcuk zararı: Çoğu alanda belirgin zarar yok

Son gözlemlerde, yaban mersini bahçelerinin büyük bölümünde meyve tomurcuğu zararına rastlanmadığı belirtiliyor. Kış sıcaklıklarının (bazı istisnalar dışında) düşük 20’li Fahrenheit derecelerde seyrettiği ve dormansi dönemindeki bitkiler için bunun genel olarak sorun oluşturmadığı aktarılıyor.

2021 kuraklığının etkisi: Sulama yetersiz kalan bahçelerde belirgin hasar

Buna karşın, Mart 2022’nin ilk bölümünde Ionia, Ottawa ve Allegan ilçelerinde yapılan bir saha taramasında, 2021 ilkbahar-yaz kuraklığı ile ilişkilendirilen kayda değer zarar görülen bahçeler olduğu bildiriliyor. Zararın özellikle, erken ilkbahardan yaz ortasına kadar yaşanan yağış eksikliğini telafi edecek düzeyde tamamlayıcı sulama bulunmayan alanlarda yoğunlaştığı ifade ediliyor.

Raporda ayrıca, son yıllarda kritik üretim dönemlerinin tekrarlayan ilkbahar-yaz kuraklıklarıyla çakışmasının üreticiler için artan bir risk alanı oluşturduğuna dikkat çekiliyor. Örnek olarak, 2021’de yılın ilk yarısında yağışların belirli bir aralıkta kaldığı ve dönemsel su açığı oluştuğu yönünde önceki bir güncellemeye atıf yapılıyor.

Budama önceliği: Ölü/zarar görmüş odun ve verimsiz sürgünlerin uzaklaştırılması

11 Nisan 2022 itibarıyla Ottawa, Allegan ve Van Buren ilçelerinde yapılan başka bir taramada, çok sayıda bahçede budama ihtiyacının öne çıktığı belirtiliyor. Amaç; ölü odunu ve meyve tomurcuğu az olan ya da hiç olmayan sürgünleri uzaklaştırarak bitkinin yeniden sürgün oluşturma kapasitesini desteklemek.

Notlarda, “beyaz sürgünler” olarak tanımlanan ve artık üretkenliği düşük görülen odunun çıkarılmasının, taç (crown) bölgesinden yeni gelişimi teşvik edebileceği ifade ediliyor.

Ayrıca, kış veya kuraklık kaynaklı zarar görmüş yaşlı sürgünlerin alınmasının; verim potansiyeli düşük bitkilere gereksiz girdi (fungisit, insektisit, gübre vb.) harcanmasını azaltarak maliyet yönetimine katkı sağlayabileceği vurgulanıyor.

Yenileme (renovasyon) ihtimali: Tomurcuk yetersizse gündeme gelebilir

Rapora göre kış/kuraklık zararı tüm bölgeye yayılmış bir sorun olarak görülmese de, etkilenen bahçelerde budama yapılması öneriliyor. Bazı durumlarda meyve tomurcuğu sayısı yetersizse, bahçenin daha kapsamlı bir yenileme programına alınması gerekebileceği belirtiliyor.

Sahadan öne çıkan göstergeler

• Tarih: 12 Nisan 2022 (güncelleme); ek saha notu 11 Nisan 2022.
• Fenoloji: Çoğu çeşit dormanside; güney ilçelerde erken çeşitlerde tomurcuk şişmesi görülebiliyor.
• Sıcaklık: Son 7 gün ort. min ~33°F, ort. max ~70°F (büyüme yavaş).
• GDD (taban 42°F): 125–177 aralığı.
• GDD (taban 50°F): Zararlı gelişimi için henüz birikim yok.
• Yağış: 1 Ocak 2022’den itibaren toplam 8,46 inç; son 7 günde yağmur/karla toprak nemi yüksek.
• Zarar durumu: Çoğu bahçede meyve tomurcuğu zararı gözlenmiyor; ancak 2021 kuraklığına bağlı odun/sürgün kaybı görülen alanlar var.
• Yönetim önerisi: Ölü/zararlı odunun budanması; tomurcuk yetersizliğinde yenileme seçeneğinin değerlendirilmesi.

Kaynak notu: Bu içerik, Michigan State University Extension tarafından yayımlanan saha güncellemesindeki bulgular temel alınarak Türkçe ve özgün biçimde özetlenmiştir.