Peru, 5.000'e yakın ürünle küresel pazarda genişliyor: 2022 ihracatı 63,193 milyon $

Adex verilerine göre Peru, yaklaşık 5.000 farklı ürünü dünya pazarlarına gönderiyor; 2022 ihracatı 63,193 milyon dolarla rekor kırdı. Sektör, hem madencilik hem de tarımda istihdam ve bölgesel kalkınma sağlıyor.

Peru, ihracatını ürün çeşitliliğiyle büyüttü

Peru, dünya pazarlarına yaklaşık 5.000 farklı kalemde mal gönderiyor. İhracat performansında 2022 yılı, Association of Exporters (Adex) verilerine göre 63.193 milyon ABD dolarıyla öne çıktı.

Uzun dönemli büyüme ve dış ticaret dengesi

Bu yüzyılın başından itibaren Peru ihracatı belirgin bir yükseliş gösterdi; 2001'de 6.956 milyon dolar olan FOB değeri, 2008'de 31.163 milyon; 2013'te 42.579 milyon ve 2022'de 63.193 milyon dolara ulaştı. Ticaret dengesi de 2021'de 10.053 milyon dolar, 2022'de ise 3.119 milyon dolar olumlu bakiye verdi.

Hangi ürünler öne çıkıyor?

Geleneksel ihracatın başında bakır ve altın yer alırken, geleneksel olmayan tarım ürünleri arasında yaban mersini, üzüm, avokado, kalamar, kuşkonmaz ve mango gibi ürünler başlıca ihracat kalemleri arasında sayılıyor.

Başarı faktörleri

Cien-Adex Araştırma Merkezi Direktörü Edgar Vásquez Vela, ihracattaki büyümeyi üç ana unsura bağlıyor: 2000 sonrası tutarlı ticaret politikaları ve serbest ticaret anlaşmaları (Peru'nun 22 STA ile 58 ülkeyi kapsadığı ve ticaretinin yaklaşık %90'ını içerdiği belirtiliyor), özel sektör yatırımları ile ihracatçıların rekabet ve uyum kapasitesi ve yüzyıl boyunca uluslararası talepte görülen genelde olumlu seyir (2009 küresel krizi ve 2020 COVID-19 salgını istisnalarıyla).

İstihdam ve formalizasyon

Adex kaynaklı bilgilere göre ihracat zinciriyle ilişkili istihdam milyonlarca kişiyi kapsıyor; 2021'de toplam doğrudan, dolaylı ve türetilmiş istihdam yaklaşık 4,1 milyon kişi olarak hesaplandı ve 2022'de bu rakamın 4,2 milyona yakın olduğu aktarılıyor. İhracatçı firmaların yaklaşık %93'ü KOBİ ölçeğinde olup, 2022'de ihracat yapan firma sayısı 9.000'i aşmış durumda.

Bölgesel potansiyel ve lojistik zorluklar

Ceplan uzmanı Alberto Del Águila Alfaro, kırsal ve bölgesel üretimin güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor; tarımsal ve madencilik potansiyeli olan bölgelerin yerel üretim bağlantılarıyla desteklenmesi gerektiğini belirtiyor. Öte yandan And dağları ve Amazon bölgesinde altyapı yetersizlikleri nedeniyle lojistik maliyetlerin yüksek olması ihracat erişimini zorlaştırıyor —örneğin bir Mincetur çalışmasında, Arequipa'dan Callao limanına soğan taşıma maliyetinin üretim maliyetinin %50'sine kadar çıktığı tespit edildi.

Gelecek fırsatları ve önerilen ürünler

2050 projeksiyonları, dünya nüfusunun yaklaşık 2 milyar artmasının ve gıda talebinin 2010'a göre %56 artmasının beklendiğini; bunun da küresel üretimin yaklaşık %60 artırılmasını gerektireceğini gösteriyor. Ceplan tarafından bölgelere göre önceliklendirilmiş bazı potansiyel ihracat ürünleri şunlar olarak sıralanıyor:

• Kiwicha (Arequipa, Apurímac, Cusco)
• Tuna (Cusco, Ayacucho, Huancavelica, Arequipa, Apurímac, Áncash)
• Oca (Puno, Cusco, Apurímac)
• Oregano, keten tohumu, yacon, pitahaya gibi bölgesel ürünler
• Güney alpaka/llama üretimi, alabalıkçılık ve Amazon odun sanayi potansiyeli

Rekabet avantajları ve büyüme beklentisi

Vásquez, Peru'nun ABD, Avrupa, Çin ve Japonya gibi büyük pazarlarda hâlâ yeterince yer almadığını, iç sorunların çözülmesi halinde yıllık ihracat artışının %2–5 bandında olabileceğini belirtiyor (küresel koşullara bağlı olarak). Ayrıca Peru'nun biber, soğan, bezelye, yaban mersini, aguaymanto, nar, lúcuma, mango, incir, greyfurt, kakaoyağı, amaryllis soğanı, yün/allık ürünleri ve pisco gibi ürünlerde karşılaştırmalı üstünlüklere sahip olduğu tespit ediliyor.

Peru'daki ihracat verileri ve uzman yorumları, Adex, Cien-Adex, Ceplan ve Mincetur kaynaklarına dayanmaktadır.