Peru'da soğuk zincir kullanımı yetersizliği üretimin üçte birinden fazlasının israfına yol açıyor

Uzmanlar ve kurumlara göre Peru'da soğuk zincir uygulamalarındaki aksaklıklar, üretilen gıdanın önemli bir bölümünün tüketilemeden elden çıkmasına neden oluyor; iyileştirmelerle milyonlarca kişinin beslenmesine katkı sağlanabilir.

Soğuk zincir eksikliği Peru gıda sisteminde ciddi kayıplara neden oluyor

26 Haziran Dünya Soğutma Günü kapsamında gündeme gelen değerlendirmelere göre, soğutma ve soğuk zincir uygulamalarındaki hatalar küresel düzeyde büyük miktarda gıdanın heba olmasına yol açıyor. FAO ve sektör uzmanlarının verdiği rakamlar, bu sorunun hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde farklı boyutlarda etkili olduğunu gösteriyor.

Peru'ya ilişkin temel veriler

Haberde aktarılan verilere göre Peru'da üretilen gıdanın üçte birinden fazlası farklı aşamalarda kayba uğruyor. Ülkede yaklaşık 9 milyon ton gıda israfı olduğu ve bununla 2 milyon kadar kişinin beslenmesinin sağlanabileceği öne sürülüyor. Ayrıca ülke genelinde patates üretiminin ortalama %8,3–12'sinin kaybedildiği belirtiliyor.

Küresel ve ürün bazlı tahminler

Kaynaklar, küresel olarak bazı ürün gruplarında önemli oranlarda kayıp yaşandığını aktarıyor: tahıllarda yaklaşık %30, kök sebze, meyve ve yağlı tohumlarda %40–50, et ve süt ürünlerinde %20, balıkta %35 civarı kayıplar örnek gösteriliyor. Bu oranların tahmini olduğunu ve farklı kaynaklarda değişebileceğini not etmek gerekir.

Kayıpların başlıca nedenleri

Metinde öne çıkan nedenler arasında soğutma zincirinin eksik veya yanlış uygulanması; tedarik zincirindeki dağıtım hataları; tedarikçi, perakendeci ve tüketici tercihleri (örneğin estetik kriterler nedeniyle ayıklama) yer alıyor. Ayrıca son tüketici düzeyindeki planlama eksikliği ve buzdolabı düzeninin uygun yapılmaması da vurgulanıyor.

Uzman önerileri

FAO'dan bir yetkili tüketicilere daha doğru alışveriş ve buzdolabı düzeni önerileri paylaştı; örneğin yalnızca ihtiyaç kadar alım, tüketim süresine göre ürünleri görünür şekilde yerleştirme gibi basit uygulamalar üzerinde duruldu. Haber aynı zamanda soğutma sektörü ve meslek kuruluşlarının zincirin güçlendirilmesine yönelik farkındalık çalışmaları yürüttüğünü bildiriyor.

Ne yapılabilir?

Habere göre, kayıpların azaltılması için hem lojistik yatırımlar (soğuk depolar, nakil araçları, sıcaklık takip sistemleri) hem de dağıtım ve tüketici tarafında bilinçlendirme gerekmekte. Uygulanacak önlemlerle gıda güvenliği ve arz istikrarı iyileştirilebilir.

Özet ve öncelikler

Peru bağlamında soğuk zincir uygulamalarının güçlendirilmesi, hem üretimden son tüketime kadar kayıpları azaltma potansiyeline sahip hem de açlık ve yetersiz beslenmeyle mücadelede katkı sağlayabilir. Ancak verilerin bir kısmı farklı kaynak ve yıllara dayandığı için ayrıntılı politika planlamasında ilgili kurumların güncel istatistikleri değerlendirmesi önem taşıyor.

Hızlı veri özeti

• Ülke içi bildirilen toplam gıda israfı: yaklaşık 9 milyon ton (haber iddiası).
• İsrafın besleyebileceği kişi sayısı: yaklaşık 2 milyon (haber aktarımı).
• Patateste üretim kaybı: %8,3–12 aralığı (aktarılan uzman tahmini).
• Küresel ürün bazlı kayıp tahminleri: tahıllar %30; kök/meyve/yağlı tohumlar %40–50; et ve süt %20; balık %35 (kaynak gösterilen tahmini oranlar).
• Etkin çözüm alanları: soğuk depolama, taşımacılık, sıcaklık izleme ve tüketici eğitimi.