Peru, küresel gıda talebine yanıt verebilecek potansiyele sahip

Rapora göre Peru, zengin biyoçeşitliliği ve rekabetçi agro-ihracat yapısı sayesinde artan küresel gıda ihtiyacına yanıt verebilecek konumda. 2024 ihracat verileri ve stratejik ürünler öne çıkıyor.

Peru'nun konumu ve küresel talep

Uluslararası kaynaklarda aktarılan değerlendirmelere göre, nüfus artışı ve beslenme tercihindeki değişimler önümüzdeki yıllarda küresel gıda talebini önemli ölçüde artıracak. Bu çerçevede Peru, tarımsal çeşitliliği ve ihracat altyapısı sayesinde artan talepten pay alabilecek ülkeler arasında gösteriliyor.

Genel eğilimler ve verimlilik sorunları

Raporlarda, küresel gıda ihtiyacının önümüzdeki birkaç on yılda %50–60 arasında artacağı öne sürülüyor; yüksek nüfus senaryosunda on milyarlarca insanı beslemek için trilyonlarca kalorilik üretim gerektiği belirtiliyor (aktarılıyor). Ayrıca gıda ticaretinin dünya mal ticaretindeki payının yaklaşık %8 civarında olduğu ve üretilen gıdanın yaklaşık üçte birinin israf edildiği vurgulanıyor.

2024'te Peru ihracat performansı

Aktarılan verilere göre 2024'te Peru ihracatında büyüme kaydedildi. Ocak–Eylül dönemi ihracatının 2023 aynı dönemine göre %14,6 yükseldiği; toplam tutarın yaklaşık 53.651 milyon ABD doları ve pozitif dış ticaret fazlasının yaklaşık 11.365 milyon ABD doları olduğu bildirildi.

Söz konusu ihracatın 170 pazara yöneldiği, ana alıcıların Çin (%35), ABD (%13) ve Avrupa Birliği (%11) olduğu; ihracatçı profilinde KOBİ'lerin (MSMEs) payının %66 olduğu aktarılıyor. Bölgesel bazda Huánuco, Ucayali ve Puno gibi bölgelerin yüksek büyüme oranlarıyla öne çıktığı kaydedildi.

Ana tarım ürünleri ve öne çıkan büyüme

Peru'nun agro-ihracat sepetinde kakao, kahve, taze meyveler ve geleneksel dışı ürünler güçlü performans sergiliyor. Aktarılan rakamlara göre kakao ve türevleri 2024'ün ilk sekiz ayında değer bazında %241; hacim bazında %61 oranında artış gösterdi (2023'ün aynı dönemine kıyasla). Bu artışta kilogram başına ortalama fiyatın yükselmesi de etkili oldu.

Mavi-böğürtlen (yaban mersini) ve avokado, taze meyve ihracatındaki büyümeyi sürükleyen ürünler arasında sayılıyor. Örneğin yaban mersini ihracatının 2016'daki yaklaşık 30.817 tondan 2023'te 224.888 tona çıktığı ve bu sayede küresel pazarda %30 pay elde edildiği aktarılıyor. Avokado ve mandalina ihracatında da bazı bölgelerde iki haneli artışlar raporlanmış durumda.

Stratejik ürünler: talebe göre öncelikler

Rapor, Peru'nun global tüketici eğilimlerine uygun bazı ürünlerde ek fırsatlar bulunduğunu belirtiyor. Özellikle organik, fonksiyonel ve işlenmiş ürün gamları öne çıkıyor. Stratejik olduğu belirtilen ürünler şunlar:

1. Kabuklu kestane (işlenmiş un ve yağ üretimi için Avrupa pazarında talep var)
2. Guanábana (soursop) suyu ve fonksiyonel içecek bileşenleri
3. Taze ahududu, böğürtlen ve dut (yüksek antioksidan içeriği nedeniyle talep artışı)
4. Taze kivi ve ayva (yüksek uç pazarlar için potansiyel)
5. Dondurulmuş ıspanak (Avrupa'da ready-to-eat taleplerine uygun)
6. Kabuklu ceviz (atıştırmalık ve fırıncılık pazarları hedefli)
7. Kabuklu badem (bitkisel süt ve un üretiminde artan kullanım)

Fırsatlar ve öncelenmesi gereken alanlar

Peru için fırsatlar; genetik çeşitlilik, premium kalite ve ihracat ağlarının genişliği olarak sıralanabilir. Bununla birlikte sürdürülebilirlik, yaşlanan plantasyonların yenilenmesi, organik sertifikasyon ve küçük üreticilerin tedarik zincirlerine entegrasyonu gibi konular kritik zorluklar olarak öne çıkıyor.

Öne çıkan veriler (özet)

• Raporlara göre küresel gıda talebinde %50–60 artış öngörülüyor (önümüzdeki on yıllar).
• 2024 Ocak–Eylül döneminde Peru ihracatı %14,6 artışla yaklaşık 53.651 milyon USD olarak aktarılıyor.
• Kakao ihracatı (Ocak–Ağustos 2024) değer bazında %241 artış gösterdiği raporlanıyor.
• Yaban mersini ihracatı 2016'dan 2023'e 30.817 ton → 224.888 tona yükseldiği; küresel pazarda %30 pay elde edildiği belirtiliyor.
• İhracat pazarlarında Çin, ABD ve AB başlıca alıcılar olarak öne çıkıyor.

Genel değerlendirme: Aktarılan bilgiler Peru'nun kısa ve orta vadede artan küresel talep içinde rekabet avantajı yakalayabileceğini gösteriyor. Ancak sürdürülebilir büyüme için tedarik zinciri iyileştirmeleri, altyapı yatırımları ve küçük üreticilerin desteklenmesi gibi adımların atılması gerektiği not ediliyor.