Şili'de turbalıklar: karbon yutakları olarak korunmaları gerekiyor

Isla Grande de Chiloé'de yürütülen araştırma, korunan turbalıkların karbon depolamada daha etkili olduğunu; yoğun kullanım altındaki alanların ise yalnızca korunan bölümlerin yaklaşık dörtte birini yakalayabildiğini gösteriyor.

Şili'nin turbalıkları ve iklim bilançosu

Şili'nin Lake District bölgesinde, Isla Grande de Chiloé yakınlarında yer alan yaklaşık 16 hektarlık bir turbalık alanı üzerinde yapılan saha çalışmalarında, koruma altında tutulan bölümün atmosferden karbon çekme kapasitesinin, insan etkisi altındaki komşu parselden belirgin biçimde yüksek olduğu tespit edildi.

Çalışmanın kapsamı ve ölçümler

Araştırmayı yürüten ekip, korunan alanda ve komşu çiftlikteki (otlatma ve yosun toplama yapılan) alanda karbon dengesi ve gaz akışı ölçümleri yaptı. Ölçümler, atmosfer ile ekosistem arasındaki CO2 akışını doğrudan kaydeden 3 metre ve 42 metre yüksekliğindeki kuleler ve diğer ekipmanlarla gerçekleştirildi.

Temel bulgular

Araştırmada öne çıkan veriler şunlardır: korunan turbağın karbon tutma kapasitesi, insan etkisindeki alana kıyasla daha yüksek; insan etkisindeki alanda yakalanan karbon, korunan bölümdeki değerin yaklaşık %25'i düzeyinde kaldı. Ayrıca çalışmada turbağın biokütle depolama bakımından yakınlardaki eski ormana göre düşük, fakat önemli düzeyde karbon içerdiği kaydedildi (turbağın ~130 ton/ha, çevredeki ormanın ~1.068 ton/ha olduğu aktarılmaktadır).

Tehditler ve bölgesel eğilimler

Şili'deki turbalıkları tehdit eden başlıca etkenler arasında Sphagnum yosunlarının bahçecilik amaçlı toplanması, korumasız alana giren büyükbaş hayvanların otlatma ve trampleni, ayrıca iklim değişikliğine bağlı kuraklık riski bulunuyor. Bölgesel iklim projeksiyonlarına göre, Şilinin Patagonya kesiminde yağışların %10–20 azalması ve 2071–2100 döneminde ortalama sıcaklığın 1–3 °C artması bekleniyor; bu eğilimler turbalıkların karbon depolama işlevini zayıflatabilir.

Ekosistem hizmetleri

Uzmanlar turbalıkların yalnızca karbon yutakları olmadığını; aynı zamanda su tutma, su kalitesini iyileştirme ve yerel biyolojik çeşitlilik için kritik habitat sağlama işlevleri olduğunu vurguluyor. Çalışmada, korunan parselin kuşlar ve diğer yerel türler için besin kaynağı ve yaşam alanı olarak önem taşıdığı belirtildi.

Yönetim ve politika girişimleri

Bilim insanları, kontrollü ve denetimli bir hasat sisteminin hem yerel gelir kaynağını koruyup hem de ekosistemin sürekliliğini sağlamada yardımcı olabileceğini belirtiyor. Şili Devleti düzeyinde, Decree 25 (2017) ile Sphagnum magellanicume yönelik koruma önlemleri getirildiği; hasat için Tarım ve Hayvancılık Servisi'ne sunulacak planların bazı kriterlere bağlı olarak değerlendirildiği aktarılıyor. Araştırmacılar bu düzenlemenin uygulanmasının denetlenmesini önemsiyor.

Sonuç ve öneriler

Çalışma, hem doğal hem de antropojenik kökenli turbalıkların korunmasının iklim değişikliğiyle mücadelede katkı sağlayacağını; ancak korunan alanların daha etkin olduğunu ortaya koyuyor. Araştırmacılar; hayvan girişinin kısıtlanması, yosun toplama uygulamalarının sıkı denetimi, ekoturizm ve çevre eğitimi gibi eylemlerin yaygınlaştırılmasını ve bu ekosistemler üzerine daha fazla bilimsel araştırma yapılmasını tavsiye ediyor.

Öne çıkan noktalar

• Çalışma alanı: Isla Grande de Chiloé, Lake District; yaklaşık 16 ha turbalık.
• Korunan bölüm, insan etkisindeki alana göre çok daha fazla CO2 bağlıyor.
• İnsan etkisindeki turbağın karbon tutumu, korunan parselin ~%25'i kadar.
• Turbağın karbon stoğu: ~130 ton/ha; yakın orman: ~1.068 ton/ha (kaynak aktarılıyor).
• Tehditler: Sphagnum hasadı, hayvan otlatma, iklim kaynaklı kuraklık riski.
• Politika: Decree 25 (2017) ile Sphagnum magellanicum hasadı için plan zorunluluğu getirildi.

Daha fazla ayrıntı için orijinal yayın: Blueberries Consulting News.