WSU'nin selüloz nanokristal spreyleri don hasarına karşı ürünleri korumayı hedefliyor

Washington State University (WSU) araştırmacıları, selüloz bazlı mikrokristal bir kaplama spreyinin üzümler ve ağaç meyvelerinde don zararını azaltabileceğini belirtti; buluşun ticarileştirilmesi için şirket kurulduğu bildirildi.

Ürünleri don hasarından korumayı amaçlayan yeni formül

Washington State University (WSU) bünyesindeki bir araştırma grubu, tarım bitkilerini soğuk ve don etkilerinden korumayı hedefleyen sürdürülebilir bir sprey formülü geliştirdi. Çalışma, selülozdan elde edilen nanokristallerin (CNC) yaprak ve tomurcuk yüzeyinde ince bir film oluşturarak ısı yalıtımı sağlayabildiğini gösteriyor.

Nasıl çalışıyor?

Formülün temel bileşeni olan selüloz nanokristaller, bitki hücre duvarlarından türetilen mikronaltı yapılar. Araştırmacılar, bu yapının spreylenince yüzeyde bir bariyer oluşturarak bitkinin donma noktasına ulaşmasını geciktirebildiğini belirtiyor. Haberde, kullanılan maddelerin ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) tarafından onaylı olduğuna değiniliyor.

Laboratuvardan tarlaya: Denemeler

Başlangıçta Prosser, Washington'daki şaraplık üzümler üzerinde yapılan çalışmalarda, laboratuvar koşullarında programlanabilen dondurucular kullanılarak kıyaslamalar yapıldı. Sprey uygulanan tomurcuklar, uygulanmayanlara kıyasla daha düşük sıcaklıklara dayanabildi. Denemeler daha sonra kiraz, elma ve armut gibi ağaç meyvelerine ve daha büyük ölçekli ekipmanlarla genişletildi; ekip ölçek büyüttükçe benzer sonuçlar alındığını bildirdi.

Formülasyon ve uyarlamalar

Araştırma ekibi, CNC karışımına bitkisel ham maddeler ekleyerek formülü geliştirdi. Ekip, yöntemin etki mekanizması nedeniyle belirli bir ürüne özel olmaması gerektiğini; bu yüzden farklı meyve türlerinde de fayda sağlayabileceğini kaydetti. Ayrıca araştırmacılar, yaban mersini ve böğürtlen gibi küçük meyveler üzerinde ilave çalışma yapmak için finansman başvuruları yaptıklarını bildirdi.

Pratik bağlam ve mevcut uygulamalar

WSU'li araştırmacılar, Washington eyaletindeki üreticilerin donla mücadelede uzun süredir rüzgâr makineleri gibi yöntemlere güvendiğine dikkat çekti. Örneğin Yakima Vadisi civarında soğuk havayı yerinden uzaklaştırmak üzere binlerce rüzgâr türbini kullanıldığı belirtiliyor; bu uygulamalar hava sıcaklığını birkaç derece artırarak zarar riskini azaltıyor.

Ticarileştirme adımları

Çalışmanın üniversite laboratuvarında yürütülmüş olması nedeniyle fikri mülkiyetin WSU'ye ait olduğu açıklandı. Araştırmayı yürütenlerden Matt Whiting ile Xiao Zhang, üniversite ile lisans görüşmeleri yürütmek ve ürünü üretip satmak üzere "Pomona Technologies" adlı bir şirket kurdu. Haberde, uygun lisans alınırsa pazar için ticari bir ürünün 2022'de ortaya çıkabileceği yönünde bildirinin yer aldığı aktarılıyor (tarih ve zamanlama kaynakta bildirilmektedir).

Araştırma ekibi ve saha çalışmaları

Projede WSU Horticulture bölümünden Prof. Matt Whiting ve Kimya/kimya mühendisliği geçmişine sahip Doç. Xiao Zhang yer alıyor. Doktora öğrencisi Brent Arnoldussen da saha testleri ve sulama/spreyleme düzeneklerinin kurulmasında rol aldı; ekibin motivasyonu, çiftçilerin gelir ve üretim kayıplarını azaltmaya yardımcı olmak olarak açıklandı.

Özet niteliğinde kilit noktalar

• Malzeme: Selüloz nanokristaller (CNC) esaslı sprey; EPA onayından söz ediliyor.
• Deneyler: Başlangıçta şaraplık üzümler, ardından kiraz, elma, armut üzerinde ölçek büyütme testleri yapıldı; spreylenen tomurcuklar daha soğuk koşullara dayanabildi.
• Geliştirme: Formül üzerinde bitkisel içeriklerle düzenlemeler yapıldı; farklı meyveler için ek çalışmalar planlandı.
• Ticarileştirme: WSU fikri mülkiyete sahip; Whiting ve Zhang 'Pomona Technologies' şirketini kurarak lisanslama sürecini hedefliyor; haber 2022'de ticari ürün iddiasını aktarıyor.

Not: Haber metnindeki ticarileştirme takvimi ve iddialar kaynakta belirtilmiştir; güncel durum için üniversite ve şirket açıklamaları takip edilmelidir.