Yaban mersininde kamış antraknozu uyarısı: Bazı tarlalarda yeni sürgünlerde leke ve kurumalar görüldü

Michigan State University Extension, bazı yaban mersini sahalarında antraknozun meyve çürüklüğüne ek olarak sürgün/kamışlarda da lezyonlara yol açtığını bildirdi. Uzmanlar, benzer belirtilerle karışabilen diğer hastalıklara karşı doğru teşhis ve sezon boyu koruyucu yönetim öneriyor.

Yaban mersininde kamış antraknozu: Sahada görülen belirtiler ve yönetim önerileri

Michigan State University Extension (MSU Extension) arşivindeki bir teknik uyarıda, bazı yaban mersini tarlalarında bu sezon yalnızca Phomopsis değil, antraknoz etmeniyle ilişkili sürgün (kamış) lezyonlarının da gözlendiği aktarıldı.

Sahada hangi belirtiler öne çıkıyor?

Uyarıya göre, özellikle yeşil sürgünler üzerinde koyu kahverengi-siyaha dönen, ortası daha açık tonlu (açık kahverengi-gri) yuvarlak/oval lezyonlar görülebiliyor. Lezyonların boyutu birkaç milimetreden daha uzun parçalara kadar değişebiliyor; erken dönemde küçük kızılımsı noktalar şeklinde başlayabildiği belirtiliyor.

Lezyonların bazen yaprak izi çevresinde, bazen de yaprak iziyle ilişkili olmadan oluşabildiği; bu nedenle arazi gözlemlerinde tek bir işarete dayanarak karar verilmemesi gerektiği vurgulanıyor.

Etmen ne, hangi hastalıklarla karışabilir?

MSU Extension, söz konusu lezyonların Colletotrichum acutatum mantarıyla ilişkilendirildiğini; bu etmenin aynı zamanda antraknoz meyve çürüklüğünün de nedeni olarak bilindiğini aktarıyor.

Metinde, Phomopsis kaynaklı lezyonların genellikle daha uzun formda ve daha tekdüze kahverengi görünümlü olabildiği; bazı durumlarda sürgünü çevreleyerek (girdling) daha geniş doku kaybına yol açabildiği bilgisi yer alıyor. Ayrıca belirtilerin Fusicoccum kanseri ile de karışabileceği, ancak bu hastalıkta tipik olarak “hedef tahtası” benzeri bir görünüm tarif edildiği ve daha çok eyaletin kuzey yetiştiricilik alanlarında görüldüğü not ediliyor.

Teşhiste dikkat çeken ipuçları

Uyarıda en ayırt edici bulgulardan birinin, lezyon yüzeyinde halka düzeninde görülebilen meyve yapıları (acervuli) olduğu belirtiliyor. Yakından bakıldığında bu yapıların küçük çatlak kabarcıklar gibi algılanabildiği ifade ediliyor.

Nemli koşullarda sürgün üzerinde somon-pembe spor kitleleri görülebileceği; sahada emin olunamazsa lezyonlu sürgün parçalarının nemli kâğıt havlu ile plastik bir kapta birkaç gün bekletilerek spor oluşumunun gözlenebileceği aktarılıyor. Metinde, Phomopsis’te ise daha krem-beyaz akıntıların düzensiz bir dağılım gösterebildiği bilgisi paylaşılıyor.

Görülme sıklığı ve olası nedenler

MSU Extension, sürgün/kamış antraknozu bulgusunun nadir sayıldığını; ancak daha önce Japonya’da araştırmacılar tarafından raporlandığını ve Ontario ile Michigan’da 2003–2004 döneminde de gözlendiğini hatırlatıyor.

Bu vakalarda enfeksiyonların muhtemelen 2009 yılında gerçekleştiği; sezonun ilerleyen dönemindeki yağışlı hava nedeniyle genç yeşil sürgünlerin yeterli ıslaklık süresi bulmuş olabileceği değerlendiriliyor. Ayrıca bazı sürgünlerde aşırı kuvvetli gelişimin, yoğun gübreleme ile ilişkili olabileceği not ediliyor.

Üretici için yönetim yaklaşımı

Metinde, kamış antraknozuna özel en iyi mücadele yöntemlerini belirleyen ayrı çalışmaların sınırlı olduğu; ancak uygulamaların büyük ölçüde Phomopsis yönetimine benzer şekilde kurgulanabileceği ifade ediliyor. Temel hedefin, yeni çıkan/yeşil sürgünleri enfeksiyondan korumak olduğu vurgulanıyor.

Öneriler arasında hastalıklı ve ölü sürgünlerin budanarak uzaklaştırılması, gecikmiş dormant dönemde kireç kükürt uygulaması ve sezon boyunca düzenli fungisit programı yer alıyor. Ayrıca çok kuvvetli sürgün gelişimi olan ve geçmişte sorun yaşanan parsellerde, hasat sonrasında da uygulamaların sürdürülebileceği belirtiliyor.

Kaynakta adı geçen etken/ürün grupları ve kritik uyarı

MSU Extension, meyve çürüklüğüne karşı kullanılan bazı fungisitlerin sürgün enfeksiyonuna karşı da etkili olabileceğini belirterek şu ürünleri örnek olarak sıralıyor: Bravo, Captan, Ziram, Abound, Cabrio, Pristine, Switch, Omega, Aliette.

Not: Kaynak metinde, her bir ürün için hasat öncesi bekleme süresi (PHI) ve etiket talimatlarının mutlaka kontrol edilmesi gerektiği özellikle hatırlatılıyor. (Bu özet, ürün etiketinin yerine geçmez.)

Sahada hızlı kontrol listesi

• Belirti tipi: Yeşil sürgünde koyu renkli, ortası daha açık lezyonlar.
• Karışabilecek etmenler: Phomopsis ve Fusicoccum benzeri sürgün hastalıkları.
• Ayırt edici bulgu: Lezyon yüzeyinde halka düzeninde meyve yapıları (acervuli).
• Nemli koşul işareti: Somon-pembe spor kitleleri görülebilmesi.
• Kültürel önlem: Hastalıklı/ölü sürgünlerin budanıp uzaklaştırılması.
• Uygulama tekniği: Çalının dip kısmı dahil iyi kaplama; amaç genç sürgünleri korumak.
• Zamanlama: Sezon boyunca düzenli program; gerekirse hasat sonrası devam.

Kaynak notu: Bu içerik, MSU Extension tarafından yayımlanan teknik uyarı metnindeki bulguların Türkçe, özgün bir özetidir.