Çiftçiler ve kooperatifler AB'nin yeni gıda stratejisine temkinli: maliyet ve rekabet endişesi

AB'nin çevresel hedefleri üretim modelini değiştirmeyi hedefliyor; çiftçi örgütleri ve kooperatifler maliyet artışı, rekabet dezavantajı ve finansman belirsizliği uyarısı yapıyor.

AB’nin Yeşil Mutabakat hedefleri ve Farm to Fork stratejisi, tarımda çevresel standartları sıkılaştırıyor. Sektör temsilcileri, uygulanacak önlemlerin üretim maliyetlerini yükselteceği ve dış rekabet nedeniyle dezavantaj yaratabileceği uyarısında bulunuyor.

Avrupa hedefleri ve Farm to Fork'un ana bileşenleri

Avrupa Komisyonu, sera gazı emisyonlarını 2030’a kadar en az %55 azaltma ve 2050’de iklim nötrlüğüne ulaşma hedefleri çerçevesinde gıda ve tarım politikalarını dönüştürmeyi planlıyor. Farm to Fork stratejisinde organik tarım alanının %25’e çıkarılması, gübre kullanımının %20 azaltılması ile fitosanitar ve antibiyotik kullanımının %50 düşürülmesi gibi somut hedefler yer alıyor (hedef yıl: 2030).

Çiftçi örgütlerinin kaygıları

İspanya merkezli bazı tarım örgütleri, Komisyon planlarının bağlayıcı kurallara dönüşmesi halinde üretim maliyetlerinde yükseliş ve tüketici fiyatlarında artış görülebileceğini bildiriyor. Ayrıca, iç pazara giren ürünlerin aynı çevresel standartları taşımaması durumunda AB üreticilerinin rekabet gücünü yitirebileceği belirtiliyor.

Ortak Tarım Politikası ve ulusal bütçe payı

2023–2027 dönemi Ortak Tarım Politikası (CAP) reformunda çevresel önceliklerin öne çıktığı, İspanya'nın bu alana bütçesinin önemli bir bölümünü ayıracağı bildirildi; kaynaklarda bu payın yaklaşık %43 olduğu aktarılıyor.

Teknoloji, finansman ve fiyatlandırma talepleri

Örgüt temsilcileri, dijitalleşme ve hassas tarım teknolojilerinin (ör. dronlar, sensörler) kaynak kullanımını iyileştirebileceğini ancak geçiş için yatırım ve açık finansman mekanizmaları gerektiğini vurguluyor. Sektörde ayrıca, üretim maliyetlerini karşılayacak yeni bir fiyatlandırma yaklaşımı ve üretici konumunu güçlendirecek politikalar talep ediliyor.

Kooperatiflerin perspektifi: kârlılık ön şart

Kooperatif yöneticileri, hedeflerin büyük olduğu ancak hangi üretim modeline geçileceği, reformların nasıl finanse edileceği ve 2030’a kadar somut sonuçların nasıl alınacağı konusunda belirsizlik bulunduğunu söylüyor. Değişimin sürdürülebilir olabilmesi için kârlılık güvencesine ihtiyaç olduğunu, aksi halde işletmelerin ekonomik olarak sürdürülemez hale geleceğini belirtiyorlar.

Öne çıkan endişeler ve talepler

• Çiftçi ve kooperatiflerde artacak üretim maliyetleri ve buna bağlı tüketici fiyatları.
• Dışarıdan gelen tarım ürünlerinin eşdeğer çevresel standartları taşımaması hâlinde haksız rekabet riski.
• Organik tarım alanının ve kimyasal girdilerin azaltılmasına ilişkin hedeflerin uygulamaya geçirilme yöntemi ve finansmanı.
• CAP dışında, üreticilerin dönüşümü finanse edecek ek bütçe destekleri talebi.
• Tarım politikalarında fiyatlandırmanın üretim maliyetlerini yansıtacak şekilde düzenlenmesi gerekliliği.

Haber, AB’nin çevresel amaçları ile tarımsal üretimin ekonomik gerçekleri arasında denge kurulması gerektiğini gösteriyor; üreticiler uygulama ayrıntılarını ve mali destek mekanizmalarını bekliyor.