Tarım grupları ABD'nin yaban mersini ticaretine yönelik soruşturmasını eleştiriyor

ABD Uluslararası Ticaret Komisyonu'nun yürüttüğü, ithal yaban mersinlerinin yerli üretime zarar verip vermediğini inceleyen soruşturma tarım ve gıda kuruluşlarının tepkisini çekti; destekleyen milletvekilleri ise araştırmanın sürmesini istiyor.

Tarım grupları ABD'nin yaban mersini ticaretine yönelik soruşturmasını eleştiriyor

ABD Ticaret Temsilcisi Robert Lighthizer tarafından talep edilen ve Eylül 2020'de başlatılan Section 201 usulü soruşturma, yurt içine giren ithal yaban mersinlerinin ABD üretimine ağır zarar verip vermediğini incelemek üzere Birleşik Devletler Uluslararası Ticaret Komisyonu (USITC) tarafından yürütülüyor. Komisyon, olaya ilişkin gizli belgeleri topluyor ve bilirkişi kaydını hazırlıyor.

Soruşturma sonucunda ABD Başkanı'na sunulacak raporun teslim tarihinin 29 Mart olduğu bildirildi; olası bulgular başkanın korunma tarifeleri (safeguard tariffs) uygulama yetkisini gündeme getirebilir. Daha önce de bazı sektörlere karşı benzer koruma önlemleri uygulanmıştı.

32 tarım ve gıda şirketi ile ticaret örgütü, Lighthizer'a 9 Aralık tarihli bir mektup göndererek soruşturmaya yönelik güçlü kaygılarını aktardı. Bu kuruluşlar, sürecin Kuzey Amerika serbest ticaret çerçevesi (USMCA) ve bölgesel ilişkiler açısından risk oluşturabileceğini ve misilleme olasılığını artırabileceğini belirtti. Mektubu imzalayanlar arasında Driscoll's ve The Hershey Company gibi bilinen şirketler de bulunuyor.

American Blueberry Growers Alliance'ı temsilen konuşan avukat Stephen Orava ise sürecin yasal bir çerçeve içinde yürüdüğünü savunarak soruşturmanın devam etmesini desteklediğini belirtti. Orava, uluslararası ve ABD ticaret kurallarının ülke içi sektörlerin korunmasını amaçlayan mekanizmalar içerdiğini vurguladı ve yerel üretimin gıda güvenliği açısından önemine işaret etti.

Öte yandan, soruşturmaya destek veren 32 federal milletvekili de USITC'ye bir mektup göndererek araştırmanın sürmesini talep etti. Destekçilerin arasında Washington ve Oregon'ı temsil eden bazı isimler var; bu iki eyalet ABD'de yaban mersini üretiminde önde geliyor. Milletvekilleri, Şili, Peru, Meksika, Arjantin ve Kanada'dan gelen artan ithalatın yerli fiyatları aşağı çektiğini savunuyor.

Taraflar, soruşturmanın hem ekonomik hem de siyasi sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıyor. Küresel tedarik zincirindeki aksamalar ve COVID-19'dan kaynaklı piyasa dalgalanmaları göz önüne alındığında, sektör aktörleri ekstra belirsizlikten kaçınılmasını istiyor.

Öne çıkan noktalar

• Section 201 çerçevesinde ABD Uluslararası Ticaret Komisyonu soruşturma yürütüyor; gizli belgeler toplanıyor.
• Soruşturma Lighthizer tarafından Eylül 2020'de talep edildi; raporun Beyaz Saray'a sunulma tarihi 29 Mart olarak bildirildi.
• 32 tarım ve gıda kuruluşu soruşturmaya itiraz etti; endişeler USMCA ve misilleme riskine odaklanıyor.
• Bir grup kongre üyesi (32 milletvekili) aynı soruşturmaya destek veriyor; Washington ve Oregon temsilcileri arasında destekçi isimler var.
• İthalat artışının özellikle Şili, Peru, Meksika, Arjantin ve Kanada kaynaklı olduğu belirtiliyor.
• Driscoll's ve The Hershey Company gibi firmalar da muhalifler listesinde yer aldı.
• Katherine Tai'nin Lighthizer'ın yerine geçmesi bekleniyor (başkanlık geçiş süreci kapsamında bildirilen atama).

Sonuç olarak, soruşturmanın hem tarım sektöründe hem de uluslararası ticaret ilişkilerinde domino etkileri olabileceği ifade ediliyor. USITC'nin hazırlayacağı delil seti, nihai karar ve olası koruma önlemlerinin belirlenmesinde belirleyici olacak.