Brexit sonrası Şili‑Birleşik Krallık anlaşması, Şili meyve ihracatında mevcut ayrıcalıkları koruyor

2019'da kabul edilen ikili anlaşma, Şili'nin Birleşik Krallık pazarındaki tercihli koşullarını büyük ölçüde muhafaza ediyor; tarife ve bitki sağlığı kuralları için önemli bir istikrar sağlanması hedefleniyor.

Brexit sonrası Şili‑Birleşik Krallık ilişkisi ve meyve ihracatı

Tarih: 26/03/2020 | Kaynak: Blueberries Consulting News

Şili Senatosu, Eylül 2019'da Birleşik Krallık ile varılan ikili ilişki anlaşmasını onayladı. ProChile'nin Birleşik Krallık'taki Ticaret Direktörü Ignacio Fernández'e göre bu düzenleme, Şili ile AB arasındaki mevcut Ortaklık Anlaşması'nda (AA) sağlanan koşulların Birleşik Krallık ile iki taraflı bir yapıya aktarılmasını amaçlıyor.

Yetkili, anlaşmanın Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden fiilen ayrılmasının ardından yürürlüğe gireceğini ve taze meyve açısından genel şartların büyük oranda aynı kalmasının beklendiğini belirtti. Bazı sektörlerde (örneğin et ürünleri için kota düzenlemelerinde) değişiklikler yer alırken, bitki sağlığı kuralları ve tarifeler gibi konularda mevcut uygulamaların korunmasının öngörüldüğü bildirildi.

Fernández ayrıca Şili'nin, Birleşik Krallık ile bu tür bir anlaşma imzalayan ilk ülke olduğunu vurguladı. Bununla birlikte, Birleşik Krallık ile AB arasında 31 Aralık'a kadar sonuçlandırılması gereken müzakerelerin seyrine bağlı olarak, İngiltere pazarında bazı farklılaşmaların ortaya çıkabileceğine dikkat çekti.

İngiltere'nin yeni ikili anlaşmalar yapması halinde (örneğin Yeni Zelanda, Avustralya veya bazı Güney Amerika ülkeleriyle) rekabet koşullarının değişebileceği, ancak daha muhtemel senaryonun tercihlerin büyük ölçüde korunması olduğu öngörülüyor.

Organik ürünler açısından, ProChile temsilcisi şirketlerin Birleşik Krallık pazarına giriş için uluslararası geçerli sertifikalara sahip olmasının gerektiğini hatırlattı; bunun uygulama pratiklerinin mevcut AA ile paralel olacağı belirtildi.

Anlaşmada ayrıca 'evrimsel bir hüküm' bulunduğu; bu hüküm çerçevesinde her iki yılda bir tarım ürünlerinde tarifelerin serbestleşme durumunun gözden geçirilebileceği ve gerektiğinde ithalat koşullarının iyileştirilebileceği ifade edildi. Bu mekanizma aynı zamanda ticari ilişkide yeni konuların (örneğin e‑ticaret) eklenmesine de olanak tanıyabilir.

Ana veriler

ASOEX verilerine göre 2018–2019 döneminde İngiltere'ye gönderilen taze meyve miktarı 100.951 ton olarak kaydedildi; bu pazarda Şili meyvelerinin Avrupa içindeki payı %18,2 civarındaydı.

• İngiltere'ye yönelen başlıca ürün payları: elma %27,5; sofralık üzüm %24,6; avokado %15,9; yaban mersini %10,4; kivi %8; erik %4,7; nektarin %2,5; mandalina %2,4; kiraz %1,9; diğerleri %2,4.
• ProChile verilerine göre Şili‑Birleşik Krallık ticaret hacmi 2018'de yaklaşık 1.360 milyon dolar seviyesine ulaştı ve bir önceki yıla göre %19 artış gösterdi.
• 2018'de Şili'nin İngiltere'ye ihracatı %17 artışla yaklaşık 685 milyon dolar oldu; artışta meyve, şişelenmiş şarap ve işlenmiş gıda ürünleri öne çıktı (somon hariç).
• Aynı dönemde Birleşik Krallık'tan yapılan ithalat da yaklaşık %21 yükselerek 675 milyon dolara ulaştı.

Özet ve çıkarımlar

Mevcut ikili düzenleme, Şili'ye İngiltere pazarında kısa vadede istikrar sağlama potansiyeli sunuyor. Ancak uzun vadeli sonuçlar, Birleşik Krallık‑AB müzakerelerinin niteliğine ve İngiltere'nin üçüncü ülkelerle kuracağı yeni anlaşmalara bağlı olarak değişebilir. Evrimsel hüküm, tarım ürünleri için iyileştirme imkânı tanıyarak ileride daha avantajlı koşulların gündeme gelebileceğini gösteriyor.