CPTPP’nin meyve ihracına etkisi: Yeni pazarlara erişim ve tarifelerin kaldırılması

Mart 2018'de imzalanan CPTPP, üye ülkeler arasında tarife engellerini azaltmayı hedefliyor; meyve sektörü özellikle Japonya, Vietnam ve Malezya pazarlarından önemli ölçüde yararlanabilir.

CPTPP’nin meyve ihracına etkisi

8 Mart 2018'de Şili'nin başkenti Santiago'da on bir ülke, kapsamlı bir Transpasifik ticaret anlaşması (CPTPP) imzaladı. Anlaşma, üye pazarlar arasındaki gümrük ve diğer engelleri azaltmayı amaçlayarak yaklaşık 500 milyon tüketiciyi kapsayan bir ekonomik alan oluşturuyor ve dünya GSYH'sinin yaklaşık %13'üne tekabül ediyor.

Orijinal TPP sürecinden ABD'nin 2017 başında çekilmesi, bölgedeki güç dengelerini değiştirdi; ABD'nin ayrılmasıyla TPP'nin öngördüğü kapsam küçüldü ve Çin bu boşluktan dolaylı olarak fayda sağlayabilecek konuma geldi. CPTPP üyeleri arasında Şili, Meksika ve Peru gibi Latin Amerika ülkeleri de bulunuyor.

Latin Amerika perspektifinden bakıldığında, üye ülkeler için CPTPP pazarları, tek başına diğer ikili ya da bölgesel anlaşmalarla elde edilmesi zor büyüklükte fırsatlar sunuyor. Örneğin Meksika hükümetine atfedilen tahminlere göre, üye ülkelere yönelik ihracat hacminde önümüzdeki beş yılda 150 milyar ABD dolarını aşabilecek artışlar söz konusu olabileceği öne sürülmüştür (aktarılan tahmin).

Meyve sektörü bu anlaşmadan doğrudan etkilenecek sektörlerin başında geliyor. CPTPP ile bazı üye pazarlarındaki ithalat vergilerinin kademeli olarak sıfırlanması planlanıyor; örneğin Japonya'daki meyve ithalat vergilerinin mevcut aralığına (kaynağa göre %16–32) göre uzun vadede sıfırlanmaya yönelik düzenlemeler bulunmaktadır. Bu düzenleme, ihracatçı ülkelerin fiyat rekabetini artırabilir ve Güney Amerika meyve üreticileri için yeni talep kanalları açabilir.

2017'de Şili'nin meyve ihracatında kaydedilen rekor seviyeler göz önünde bulundurulduğunda, CPTPP'nin yürürlüğe girmesiyle sektörün ihracat değer ve hacminde daha ileri artışlar görülmesi beklenebilir. Ancak bazı sivil toplum kesimleri ve aktivistler anlaşmanın sosyal ve ekonomik etkileri konusunda şüphelerini dile getirmiştir.

Öne çıkan noktalar

• CPTPP, 11 ülkenin katılımıyla 8 Mart 2018'de Şili'de imzalandı; pazar büyüklüğü yaklaşık 500 milyon kişi.
• ABD'nin 2017 çekilmesi, TPP kapsamını daralttı; Çin bu durumdan dolaylı fayda sağlayabilir (aktif üyelik yok).
• Meyve ihracatında Japonya gibi pazarlarda uygulanmakta olan %16–32 arası bazı tarifeler kademeli olarak düşürülecek veya sıfırlanacak (uygulama süreci yıllara yayılabilir).
• Meksika için aktarılan bir tahmin, önümüzdeki beş yılda CPTPP ülkelerine yönelik ihracat artışının 150 milyar USD'yi aşabileceğini işaret ediyor (kaynağa atıfla aktarılıyor).