Deniz taşımacılığında kapasite artışı endişesi: Yeni bir navlun savaşı riski yükseliyor

Çin Yeni Yılı döneminde gemi hatlarının kapasite kısıtlaması yapmaması, bazı rotalarda geç-pandemi önceki seviyelerin çok üstünde kapasiteler bırakıyor. Bu durum, spot ve uzun dönem navlunlarının daha da düşmesine ve yeni bir 'tarif savaşı' riskine işaret ediyor.

Kısa özet

Asya'daki üretim yavaşlamasına rağmen, taşıyıcıların Çin Yeni Yılı (CNY) için rutin sefer iptalleri uygulamadığı; bunun yerine birçok hatta kapasitenin arttığı bildiriliyor. Bu eğilim, navlunların gerilemesini destekleyerek sektörde yeni bir fiyat rekabetine zemin hazırlayabilir.

Kapasitede beklenenden yüksek artışlar

Sea-Intelligence verilerine göre 2023 CNY döneminde sunulan kapasite, 2019 ve 2015–2019 ortalamaları ile karşılaştırıldığında önemli artışlar gösteriyor. Bazı rotalarda gözlemlenen artışlar şunlar:

• Uzak Doğu – Kuzey Amerika Batı Kıyısı: %35–38 kapasite artışı
• Uzak Doğu – Kuzey Amerika (genel kıyı hatları): %57–59 artış
• Asya – Kuzey Avrupa: %28–42 artış
• Asya – Akdeniz hattı ise pandemi öncesine daha yakın seviyelerde

Navlun fiyatlarında görünüm

Drewry'nin Dünya Konteyner Endeksi (WCI) genel spot endeksi son veride -%0,3 gerileyerek 24 haftadır düşüş serisini sürdürüyor; ancak bu haftaki düşüş önceki haftalara göre daha ılımlı kaldı. Örnek olarak Shanghai–Los Angeles rotasında spot ücretler FEU başına 2.000 ABD dolarının hemen altına geriledi. Shanghai–Rotterdam hattında ise hafif bir yükseliş (yaklaşık 32 USD) görüldü; yine de bu hatın navlunu 2019 Noel öncesine göre yaklaşık %15 daha düşük seviyede.

Uzun dönem sözleşmeler de baskı altında

Uzun dönem navlun sözleşmeleri de düşüş gösteriyor; Aralık itibarıyla bu dördüncü ardışık ayda gerileme kaydedildi. Xeneta CEO'su Patrik Berglund'un değerlendirmesine göre yıl sonu döneminde daha az sözleşme yenilenmesi, görünenin biraz yanıltıcı olmasına neden oluyor; yenilenen anlaşmalar genelde mevcut ortalamanın altında seviyelerden kapanıyor. Birçok uzun dönem kontratın yıl içinde sona ermesiyle daha sert aylık düşüşler bekleniyor.

Ticaret hacimlerindeki zayıflık

Yıl boyunca azalan yük hacimleri de olumsuz sinyaller veriyor: Ekim'e kadar olan dönemde ithalat hacimleri %6,7, ihracat hacimleri ise %6,2 geriledi (mevcut en güncel veri). Ayrıca Uzak Doğu ihracat alt-endeksi beşinci ayda da geriledi, fakat bu düşüş daha sınırlı (%0,6) gerçekleşti.

Firmaların davranışı ve olası senaryolar

Taşıyıcıların neden kapasiteyi kısıtlamadığı sorgulanıyor. Analizlere göre firmaların pandemi dönemindeki yüksek kârlılık ve üçüncü çeyrekte elde edilen güçlü gelirler onları fiyat rekabetine girmeye daha yatkın hale getirebilir; mali güç, yeni bir navlun rekabetinin başlamasına olanak sağlayabilir. Bu durum 2015–2016 döneminde görülen tarif rekabetine benzer bir sürecin yeniden yaşanmasına yol açabilir.

Öne çıkan maddeler

• Sea-Intelligence: CNY 2023 döneminde kapasite 2019 ve 2015–2019 ortalamalarına göre ciddi oranda arttı.
• Bazı rotalarda kapasite artışları %35–%59 aralığında raporlandı.
• Drewry WCI: 24 hafta üst üste düşüş; son veri -%0,3.
• Shanghai–LA navlunu FEU başına 2.000 USD seviyesinin altında.
• Uzun dönem sözleşmeler dördüncü ayda da geriliyor; yenilenen anlaşmalar ortalamanın altında kapanıyor.
• İthalat ve ihracat hacimleri yıl içinde sırasıyla %6,7 ve %6,2 düştü (en güncel veriler).

Sonuç

Kapasite seviyelerinin talepteki yavaşlamayla aynı anda yüksek kalması, navlunların daha da gerilemesine neden olabilecek bir yapı oluşturuyor. Taşıyıcıların finansal olarak daha dayanıklı olmaları, fiyat savaşının başlamasını kolaylaştırabilir; sektör, sözleşme yenilemeleri ve talep gelişmelerini yakından izlemeli.