INIA’lı Bruno Defilippi: Fas, Avrupa pazarına yakınlığıyla avantajlı; su, sıcaklık ve Ar-Ge öne çıkıyor

INIA araştırmacısı Bruno Defilippi, Agadir’deki Uluslararası Yaban Mersini Semineri’nde Fas üretiminin Avrupa’ya coğrafi yakınlığını ve sektördeki başlıca üretim-zorluklarını değerlendirdi.

INIA’dan Defilippi: Fas, Avrupa pazarına yakınlığıyla stratejik bir avantaja sahip

Şili Tarım Araştırma Enstitüsü (INIA) araştırmacısı Bruno Defilippi, 13–14 Eylül tarihlerinde Agadir’de düzenlenen Uluslararası Yaban Mersini Semineri’ne konuşmacı olarak katıldı. Etkinlikte Fas’ın üretim yapısı ve pazara erişim durumu üzerine gözlemlerini paylaştı.

Defilippi, Fas’ta çoğu üretimin saksı ve sera koşullarında gerçekleştirildiğini belirtti. Coğrafi konum nedeniyle, üretimin önemli bir bölümünün Avrupa pazarına yöneldiğini ve lojistik olarak tüketiciye ulaşımın genellikle 3–5 gün sürebildiğini aktardı.

Rakamlarla ifade edildiği üzere Fas’ta üretim alanı on yılı aşkın sürede büyüyerek 4000 hektarı aştı. Bu hızlı büyüme, özellikle erken çeşitlere ve büyük irilikte meyve talebine odaklanan bir üretim profili ortaya koyuyor.

Sektörün öncelikli teknik sorunları arasında; bitkinin kritik gelişim dönemlerinde ortam sıcaklığının yönetimi, sulama için su miktarı ve kalitesi ile işgücü temininin yer aldığını söyledi. Bu konuların üretim ve kalite üzerinde doğrudan etkisi bulunuyor.

Yerel araştırma kapasitesinin sınırlı olması ise Defilippi’nin dikkat çektiği diğer bir eksiklik oldu. Üniversite ve araştırma enstitülerindeki bölgesel çalışmaların yetersizliği, iklim ve su yönetimi gibi alanlarda uygulamaya dönük çözümler geliştirilmesini geciktirebilir.

Post-harvest (hasat sonrası) alanında ise, Fas’ın Avrupa’ya yakınlığı nedeniyle lojistik ve taşıma açısından bazı avantajları olduğunu; ancak yeni pazarlar hedeflenmesi halinde hasat yönetimi, depolama ve taşımada ek çalışmalar gerektiğini vurguladı.

Defilippi seminerde ayrıca kayıpları azaltma ve meyve kalitesini artırma üzerine bir sunum gerçekleştirdi ve yuvarlak masa tartışmalarına katılarak üretim zincirindeki kritik noktaları paylaştı.

Öne çıkan noktalar

• Etkinlik: Uluslararası Yaban Mersini Semineri, Agadir, 13–14 Eylül (konuşmacı: Bruno Defilippi).
• Üretim profili: Çoğunlukla saksı/sera üretimi; erken çeşitlere ve büyük meyve iriliğine talep yüksek.
• Pazar yakınlığı: Fas üretiminin ~%95’inin Avrupa’ya yöneldiği ve taşımada 3–5 günlük sürelerin söz konusu olduğu belirtiliyor.
• Büyüklük: Üretim alanı 4000 hektarın üzerinde (kaynaktaki ifade).
• Başlıca zorluklar: Ortam sıcaklığı yönetimi, sulama suyu miktarı ve kalitesi, işgücü, yerel Ar-Ge eksikliği.
• Gelecek ihtiyacı: Yeni pazarlara açılma ve hasat-sonrası süreçlerde bilgi transferi ile altyapı geliştirme gerekliliği.

Bu metin, etkinlik ve Defilippi’nin değerlendirmelerine dayanmaktadır. Sektör aktörleri için öne çıkan öncelikler; iklim ve su yönetimi stratejileri ile yerel araştırma kapasitesinin güçlendirilmesidir.