Fransa, çoğu meyve ve sebzede tek kullanımlık plastik ambalajı yasaklıyor

Fransa hükümeti, 2020 tarihli düzenlemeyi uygulamaya koyarak Ocak 2022'den itibaren yaklaşık 30 tür meyve ve sebzenin plastik ambalaja konularak satılmasını yasakladı. Kademeli takvimle bazı hassas ürünler için son tarihler 2023–2026 arası planlandı.

Yasağın kapsamı ve gerekçesi

Fransa çevre bakanlığına göre, tek kullanımlık plastik atıkları azaltmak amacıyla yürürlüğe sokulan düzenleme kapsamında, Ocak 2022'den itibaren yaklaşık 30 meyve ve sebze türünün plastik ambalajla satışına izin verilmeyecek. Karar, Şubat 2020 tarihli bir yasanın uygulanmasıyla hayata geçiriliyor.

Takvim ve istisnalar

Uygulama, bazı ürün ve kategoriler için kademeli olarak genişletilecek. Kesilmiş meyveler ve belirli hassas sayılan bazı türler için plastik kullanımına geçici izin sağlanmış; bu istisnalar Haziran 2026'ya kadar sonlandırılacak şekilde planlanıyor.

Belirlenen ara takvimler arasında, kiraz domatesler, taze fasulye ve şeftaliler için plastik ambalaj yasağının Haziran 2023'e kadar kaldırılması; bazı marul türleri, mantar, kuşkonmaz, hindiba ve kiraz gibi ürünler için son tarihin 2024 sonu olduğu belirtiliyor. Ahududu, çilek ve diğer narin böğürtlen türlerinin ise Haziran 2026'ya kadar plastiksiz satılması hedefleniyor.

Beklenen etkiler ve sektör tepkileri

Resmi açıklamalarda, meyve ve sebzelerin yaklaşık %37'sinin ambalajlı satıldığı, uygulamanın yılda 1 milyardan fazla gereksiz plastik kabın kullanımını önlemeye yardımcı olabileceği ifade ediliyor (aktarılıyor). Öte yandan, meyve satıcıları sektörünü temsil eden kuruluşlar kısa sürede karton veya alternatif ambalajlara geçişin güç olduğunu; ayrıca açık satışta müşterilerin ürüne dokunma eğiliminin paket gereksinimlerini etkilediğini vurguladı.

Plastik kullanımını azaltmaya yönelik diğer adımlar

Bu ambalaj yasakları, hükümetin plastikten kademeli çıkış programının parçası. 2021'de plastik pipet, bardak, çatal-bıçak ve strafor paketler yasaklanmıştı. Ayrıca, 2022'den itibaren kamu alanlarında su kaynakları sağlanması zorunlu hale getirilecek; basılı yayınların ambalajla gönderilmemesi ve fast-food zincirlerinin ücretsiz plastik oyuncak vermemesi öngörülüyor.

Ocak 2023'ten başlayarak restoranlarda mekânda yenilen yemekler için tek kullanımlık masa gereçlerinin yasaklanması da planlanan düzenlemeler arasında yer alıyor.

Öne çıkan somut tarihler

• 1 Ocak 2022: Yaklaşık 30 meyve ve sebze türünde plastik ambalaj yasağı başlıyor (liste bildirildi).
• Haziran 2023: Kiraz domates, taze fasulye ve şeftali için plastik ambalaj yasağı yürürlüğe girecek.
• 2024 sonu: Hindiba, kuşkonmaz, mantar, bazı salatalar, baharat otları ve kiraz gibi ürünlerde ambalaj yasağı uygulanacak.
• Haziran 2026: Kesilmiş meyveler ile çilek, ahududu ve benzeri hassas meyvelerde plastik kullanımı sonlandırılacak.
• 2022–2023: Kamuya su kaynakları sağlanması ve fast-food'larda bazı ücretsiz plastik uygulamalarının yasaklanması gibi ilave önlemler başlayacak.

Not: Burada aktarılan takvim ve ürün listeleri kaynak açıklamalarına dayanmaktadır; uygulama detayları ve kapsamla ilgili resmi metinler yetkili kurumlarca yayımlandıkça değişiklik olabilir.