Gübre stoklarındaki artış çiftçilere rahatlama getirdi

Rusya ihracatına bağlı küresel gübre piyasasında tedarik sıkıntıları hafifliyor; stoklar doluyor ve toptan fiyatlar düşüşe geçti, çiftçiler fiyatlarda rahatlama bekliyor.

Gübre stoklarındaki artış çiftçilere rahatlama getirdi

Son dönemde tarım sektörünü sarsan gübre kıtlığı belirtilerinin birçok bölgede zayıfladığı bildiriliyor. Küresel arzda gözlemlenen toparlanma, toptan fiyatlarda gerileme ve liman/ambar stoklarında artış olarak yansıyor.

Analizlere göre Güney Amerika'dan Florida'ya kadar farklı bölgelerde sevkiyatlar hızlandı; bazı limanlarda boşaltım için bekleyen gemiler ve depolarda stok artışı gözleniyor. Brezilya'daki depoların doluluk oranlarının yükseldiği, bunun çiftçilerin fiyatların düşeceği beklentisiyle alım ertelemelerine yol açtığı aktarılıyor.

Mart ayındaki Rusya-Ukrayna çatışmasının ardından gübre piyasalarında yaşanan fiyat sıçraması nedeniyle bir süre alımlar durmuştu; bu dönemde Kuzey Amerika potas stoklarında altı yıllık bir zirve olduğu bildirildi. Ancak daha sonra piyasa toparlanması ve stok birikimi başladı.

Raporlara göre bazı Rus gübre sevkiyatları devam etti; ABD ve AB tarafından uygulanan yaptırımlarda gübre satışlarına dair muafiyetler olduğu ve kargoların bazı rotalarla ABD kıyılarına ulaştığı belirtiliyor. 8 Haziran tarihlendirilmiş bir konşimento, Rusya'dan taşınan 12.000 ton granül ürenin varışını belgelediği iddia ediliyor.

Fiyat göstergeleri düşüş eğilimi gösteriyor: Kuzey Amerika toptan gübre fiyat endeksleri Mart sonundaki rekor seviyelerinden geriledi ve bazı takip edilen endekslerde yüzde bazında anlamlı düşüşler kaydedildi. Haftalık fiyat endeksi raporları, arka arkaya düşüşler olduğunu bildiriyor; belirli ürünlerde (ör. New Orleans'ta üre) fiyatlar birkaç aylık en düşük seviyelere indi.

Bununla birlikte bazı bileşenlerde (ör. amonyak) artan dış talep nedeniyle yükselişler görüldü. Uzmanlar, ekim-dikim sezonunun başlamasıyla talebin tekrar artabileceğini ve fiyatların yeniden dalgalanma riski taşıdığını vurguluyor.

Green Markets analistleri, ilkbahar döneminde teslimatta gecikme, arz artışı ve önceki dönemlerde kaydedilen yüksek fiyatların çiftçileri gübre uygulamalarını azaltmaya ittiğini, bunun da şu an görülen gevşemeye katkıda bulunduğunu belirtiyor. Uzmanlar, gübre/crop fiyat oranındaki değişimin mısır gibi ürünler için alım fırsatı sunabileceğini aktarıyor.

Öne çıkan noktalar

• Raporlara göre 8 Haziran tarihli konşimentoda Rusya menşeli 12.000 ton granül üre kaydı yer alıyor.
• Kuzey Amerika'da potas stokları, Mart sonrası dönemde yüksek seviyelere ulaşmıştı.
• Stok artışı Florida'dan Güney Amerika'ya kadar geniş bir coğrafyada gözleniyor; Brezilya depoları doluluk seviyesine yaklaşıyor.
• Green Markets verilerine göre bazı kıtasal fiyat endeksleri Mart sonundaki zirveden %35'e varan düşüş gösterdiği aktarılıyor.
• Haftalık endeksler art arda düşüşler bildiriyor (örnek: %4 ve bir önceki hafta %3 düşüş raporları).
• Ammonyak fiyatlarında ise artan dış talep nedeniyle yükselme gözlemlendi (yaklaşık %2 artış raporlanmış).

Genel değerlendirme: Mevcut veriler tedarikte rahatlamaya işaret ediyor ancak savaşın devam etmesi ve mevsimsel talebin artması halinde fiyatların tekrar yükselme ihtimali bulunduğu için piyasada temkinli bir iyimserlik hakim.