Güney Şili'de yaban mersini üretimi yağışlarla kırılgan: verim ve taze kalite riske giriyor

INIA araştırmaları, ilkbahar yağışlarının çiçeklenme döneminde verimi sert düşürebildiğini; yaz yağışlarının ise hasatta ürün kaybı, Botrytis ve olgunlaşma sorunlarına yol açtığını gösteriyor. Koruyucu örtü ve üretim paketleri gündemde.

Güney Şili'de yaban mersini üretimi yağışlarla kırılgan: verim ve taze kalite riske giriyor

INIA araştırmaları, ilkbahar yağışlarının çiçeklenme döneminde verimi sert düşürebildiğini; yaz yağışlarının ise hasatta ürün kaybı, Botrytis ve olgunlaşma sorunlarına yol açtığını gösteriyor.

Araştırma bulguları

INIA-Carillanca uzmanlarından alınan verilere göre, çiçeklenme döneminde ortaya çıkan yoğun yağışlar bitkinin verim kapasitesini olumsuz etkiliyor. Çalışmada, tam çiçeklenme döneminde birikimli yağışların belirli eşikleri aşması durumunda verimde kayıplar gözlemlendiği aktarılıyor.

Özellikle 75 mm'yi aşan yağış birikimleri; meyve tutumunda azalma ve verimde anlamlı düşüşlerle ilişkilendirildi. INIA uzmanı Abel González'e atfen, bu tür koşulların normal yıllara göre verimi yüzdeye varan oranlarda azaltabildiği bildiriliyor.

Yaz döneminde hasat ve kalite sorunları

Yaz aylarında tekrarlayan yağışlar, hasat planlamasını ve ürünün taze paketleme için uygunluğunu etkiliyor. Yapılan değerlendirmelere göre, dört kez 10 mm'den büyük yağış olayının ardından, bir bahçenin toplam meyve üretiminin önemli bir bölümünün IQF (hızlı dondurma) işlemine yönlendirildiği belirtiliyor (kayda geçen oranlara göre yüksek seviyeler gözlenmiş).

Yağışlı dönemler hasadın durmasına, ürünlerin güneşte kurumasının beklenmesine ve bunun sonucunda olgunlaşma düzensizlikleri ile meyve yumuşaması gibi kalite sorunlarına yol açıyor. Ayrıca taze paketlenen ürünlerde varış noktasında Botrytis cinerea, yumuşama ve dehidratasyon gibi problemler artıyor.

Çiftçilerin ve endüstrinin kırılganlığı

Çalışmada sözü geçen bir diğer nokta, güney bölgesindeki bahçelerde yüksek oranda uzun çiçeklenme gösteren çeşitlerin bulunması; bu durumun hassas dönemin uzamasına ve dolayısıyla yağış risklerine karşı daha savunmasız olunmasına yol açtığıdır. Kaynaklara göre bölgedeki yüzeylerin %80'inden fazlası uzun çiçeklenme eğilimli çeşitlerle kaplı olduğu için genel kırılganlık artıyor.

Bu nedenle yeni çeşitlerin değerlendirilmesinde fenolojik davranışın (çiçeklenme süresi ve zamanlaması) agroklimatik bölge özelinde net olarak tespit edilmesi gerektiği vurgulanıyor. Kısa ve yoğun çiçeklenme gösteren çeşitlerin iş gücü verimliliğini artırabileceği, toplam hasat yoğunluğunu olumlu etkileyebileceği öne sürülüyor.

Koruyucu teknolojiler ve yürütülen projeler

INIA'nın farklı birimleri, yağış, don ve aşırı sıcaklık gibi ön hasat dönem olaylarının etkilerini azaltmaya yönelik örtü uygulamalarını araştırıyor. Çalışmalar RAFIA ve LDPE tipi örtüler altında verim, hasat kalitesi ve raf ömrü üzerinde etkilerin belirlenmesini hedefliyor; üç farklı üretim alanı dikkate alınıyor.

Ek olarak, CORFO destekli başka bir proje; Universidad de Concepción, Asoex ve FDF iş birlikleriyle, örtü altında üretim için yönetim paketleri geliştirmeye odaklanıyor. Amaç, hangi yönetim ve iklim değişkenlerinin meyve verimi ile kaliteyi nasıl etkilediğini belirleyerek uygulamaya dönük bir teknoloji paketi sunmak.

Öne çıkan somut veriler

• Çiçeklenme döneminde 75 mm'yi aşan yağış birikimlerinin verimde belirgin düşüşlerle ilişkilendirildiği (INIA kaynaklı).
• Dört kez >10 mm yağış sonrası bir bahçedeki toplam meyvenin önemli bir bölümünün IQF'ye yönlendirildiği (çalışmada yüksek oranlar raporlanmış).
• Güney bölgesindeki üretim alanlarının %80'inden fazlası uzun çiçeklenme eğilimli çeşitlerle kaplı olduğu bildiriliyor.

Öneriler ve sektör etkisi

Sektör uzmanları, su baskınları ve yağış riskine karşı çeşitlendirme, uygun çeşit seçimi ve koruyucu örtü kullanımını birlikte değerlendirmeyi öneriyor. Araştırma sonuçları, ön hasatta oluşan zararın hasat sonrası teknolojilerle tamamen giderilemeyeceğini; dolayısıyla önleyici tedbirlerin önemini vurguluyor.