Güneybatı Michigan’da yaz hasadı başladı: sıcak ve kurak hava üreticiyi sulamaya zorluyor

Güneybatı Michigan’da yaban mersini, kiraz ve ahududu hasadı sürerken sıcak ve kurak koşullar bitki gelişimini ve zararlı dinamiklerini etkiliyor. MSU Extension, sulama ve saha izleme yoğunluğunun artırılmasını öneriyor.

Güneybatı Michigan’da yaz meyveleri sahada: sulama ve izleme öne çıkıyor

Michigan State University Extension’ın 7 Temmuz 2020 tarihli saha notlarına göre bölgede yaz meyvelerinin hasadı başlamış durumda. Yaban mersini, kiraz ve ahududu toplama devam ederken, sıcak ve düşük yağış bitkilerin su ihtiyacını artırıyor ve bazı zararlı/hastalık risklerini yeniden öne çıkarıyor.

Hava durumu: yüksek sıcaklık, sınırlı yağış

Geçen haftaki gündüz sıcaklıklarının çoğunlukla 80°F bandının üstüne çıktığı; yer yer kısa süreli sağanakların ise bazı noktalarda yaklaşık 0,25 inçe kadar yağış bıraktığı aktarılıyor. Haftanın devamında sıcaklıkların birçok gün 90°F civarında seyredebileceği, bir soğuk cepheyle birlikte kısa süreli bir rahatlamanın (yaklaşık 80°F) görülebileceği ve hafta sonuna doğru sınırlı yağış olasılığının bulunduğu belirtiliyor.

Bu koşullarda bitkilerin günlük su tüketiminin 0,2 inç (yaklaşık 5 mm) veya daha fazla olabileceği vurgulanıyor. Sulama altyapısı olan işletmelerin sulamayı aksatmaması; özellikle kumlu topraklarda kuraklık stresinin daha belirgin olabileceği ifade ediliyor.

Isı birikimi tarafında, raporda bir önceki haftada büyüme derece günleri (GDD) artışının yüksek seyrettiği; 42°F bazında 243 GDD ve 50°F bazında 187 GDD birikimi görüldüğü not ediliyor.

Ağaç meyveleri: fenoloji ilerliyor, bazı riskler izleniyor

Şeftali ve nektarinde erken çeşitlerde renklenmenin başladığı; bazı kumlu alanlarda split pit (çekirdek etrafı ayrılma) probleminin olgunluğa yaklaşan meyvelerde görülebildiği bildiriliyor. Merkez Berrien County için 2020 sezonunda Red Haven hasadına yönelik tahmini tarihin 4 Ağustos olarak verildiği aktarılıyor. Ayrıca oriental fruit moth’un ikinci uçuşunun başladığı, greater peach borer uçuşunun ise azalma eğiliminde olduğu kaydediliyor.

Şeftalide bakteriyel leke (bacterial spot) hassas çeşitlerde yaprak dökümü ve meyve üzerinde işaretlenme ile kendini göstermeye başlayabiliyor. Kirazda tatlı kiraz hasadının büyük ölçüde tamamlanma aşamasına geldiği; vişnede hasadın sürdüğü ve kiraz yaprak lekesi belirtilerinin birçok bahçede görülebildiği belirtiliyor. Ürün yükünden bağımsız şekilde yaprakların korunmasının önemli olduğuna dikkat çekiliyor.

Erikte, Stanley (Avrupa grubu) ve Shiro (Japon grubu) tiplerinde meyvelerin yaklaşık 1 inç çapa ulaştığı; Avrupa grubu eriklerde ürün potansiyelinin genel olarak daha iyi olduğu ifade ediliyor. Yazlık erik hasadının yaklaşık bir hafta içinde başlayabileceği not edilirken, sürgün büyümesi durdukça black knot uygulama ihtiyacının azaldığı belirtiliyor. Bakteriyel leke belirtilerinin meyvede genişlemeye devam edebileceği aktarılıyor.

Elmada meyvelerin yaklaşık 1,5–2 inç aralığında olduğu ve sıcak-güneşli koşulların açıkta kalan meyvelerde güneş yanıklığı (sunscald) riskini artırabileceği değerlendiriliyor. Ateş yanıklığı (fire blight) belirtilerinin rapor döneminde sınırlı olduğu; 26 Haziran’daki fırtına döneminde başlayan enfeksiyonların belirtilerinin bu günlerde ortaya çıkmasının beklendiği ifade ediliyor.

Elmada isli leke ve flyspeck için Enviroweather modelinin bazı lokasyonlarda belirtilerin başlayabileceğini öngördüğü; sahalar arasında farklılık olabileceği için birden fazla noktadan kontrol yapılmasının gerektiği aktarılıyor. Ayrıca, geri dönüş çiçeklenmesini desteklemek üzere NAA uygulamalarının tam çiçeklenmeden yaklaşık beş hafta sonra başlayıp yedi ve dokuzuncu haftalarda ek uygulamalarla sürdürülebileceği hatırlatılıyor. Elma sineği (apple maggot) çıkış penceresinin yakında açılabileceği, tuzakların hassas alanlara yerleştirilmesinin izleme açısından önemli olduğu belirtiliyor. Patates yaprak piresi (potato leafhopper) ve yeşil yaprak biti popülasyonlarında artış eğilimi gözlemleniyor.

Armutta Bartlett meyvesinin 1,5 inç ve üzerine çıktığı; armut kara leke (pear scab) ve ateş yanıklığı belirtileri takibinin öncelikli hastalık başlıkları olduğu aktarılıyor. Armut piresinin (pear psylla) daha kolay bulunur hale geldiği, bu dönemde dip sürgünlerinin (watersprout) uzaklaştırılmasının zararlının çoğalma alanlarını azaltabileceği ifade ediliyor.

Küçük meyveler: SWD takibi ve bağda zararlı baskısı

Bölgede spotted wing Drosophila (SWD) yakalamalarının başladığı; sayıların işletmeler arasında ciddi değişkenlik gösterdiği aktarılıyor. Olgun çilek, siyah ahududu ve doğada olgunlaşan bazı yabani meyveler (ör. Bush Honeysuckle/Lonicera) ile birlikte SWD sayılarının hızlı artabileceği öngörülüyor.

Bağlarda salkım gelişiminin “buckshot berry” evresinde olduğu; sık salkımlı çeşitlerde tanelerin birbirine temas etmeye başlayabildiği belirtiliyor. Bu dönemde mildiyö (downy mildew) ve külleme (powdery mildew) risklerinin öne çıktığı, her iki hastalığa karşı etkili olacak şekilde fungisit seçiminin dikkatle yapılması gerektiği not ediliyor. Ayrıca bazı bölgelerde grape berry moth yakalamalarının “çok yüksek” seviyelere ulaştığı; 2–4 Haziran civarı biofix kabulüyle yumurta bırakmanın 5 Temmuz civarında başlamış olabileceği ve bu hafta içinde mücadelenin önem kazandığı bildiriliyor.

Yaban mersininde (blueberry) meyvelerin yeşil meyve döneminde olduğu; erken çeşitlerden Bluetta ve Duke’ta hasadın başladığı aktarılıyor. Soğuk ceplerin bulunduğu alanlarda çalıların yapraklanmasının zayıf kaldığı; Phomopsis kaynaklı sürgün çöküşünün (cane collapse) görülmeye devam ettiği, bu aşamada sürgün çöküşünü durduracak etkili bir ilaçlama seçeneğinin bulunmadığı ifade ediliyor.

Sıcak ve kurak koşullarda sulamanın kritik olduğu; üstten sulama yapan işletmelerde antraknoz (anthracnose) riskine karşı korumanın ayrıca planlanması gerektiği belirtiliyor. Sulamanın mümkünse geceleri yapılmasıyla ıslaklık periyotlarının daha serin saatlere taşınabileceği; sistemik fungisitlerin bitki içine alındığı için yağmurlama/sulama sonrası yıkanma riskini azaltabileceği değerlendirmesi paylaşılıyor.

Cranberry ve kiraz meyve kurdu (cherry fruitworm) uçuşu ve yumurta bırakmasının sona erdiği; bazı yaprak büken larvalarının görülebileceği ancak çoğu durumda ekonomik eşik düzeyinde olmayabileceği aktarılıyor. Trevor Nichols Research Center’da blueberry maggot yakalandığı; buna karşın birçok üreticinin SWD için sıkı bir ilaçlama/kaplama programı yürütmesi nedeniyle blueberry maggot’un sahada daha ikincil bir zararlı haline geldiği belirtiliyor.

Çilekte hasadın bittiği ve yenileme (renovation) döneminin başladığı; yabancı ot baskısına göre 2,4-D herbisitlerinin biçim öncesi veya sonrası uygulanabileceği, sıra genişliğinin 10–12 inçe düşürülmesinin hedeflendiği aktarılıyor. Sıra aralarının işlenmesi ve ardından toprak etkili herbisitlerle yeni çıkan otların baskılanması önerileri yer alıyor; çok yıllık problemli otların ise ayrıca yönetim gerektirebileceği vurgulanıyor.

Böğürtlengillerde (bramble) siyah ve kırmızı ahudududa hasadın başladığı; SWD’nin hızlı kayıp yaratabilen ana zararlı olduğu ve zararlıyı “yerleşmeden dışarıda tutma” yaklaşımının önem taşıdığı ifade ediliyor. Olgun meyvenin sık aralıkla toplanmasının, zararlının yumurta bırakma fırsatını azaltacağı belirtiliyor. Frenk üzümünde (currants) olgunlaşmanın sürdüğü ve bazı çeşitlerde hasadın yapıldığı; cranberry’de ise çiçeklenmenin sona yaklaşmakta olduğu not ediliyor.

Sahada öne çıkan izleme ve uygulama başlıkları

• Sıcak/kurak koşullarda özellikle kumlu topraklarda su stresi artabileceği için sulama planlarını sıklaştırın.
• Şeftalide bakteriyel leke ve oriental fruit moth hareketini; elmada güneş yanıklığı riskini ve elma sineği için tuzak izlemeyi öne alın.
• Kirazda yaprak lekesi baskısına karşı yaprak korumasını, ürün yükünden bağımsız şekilde sürdürün.
• Bağda mildiyö ve küllemeye karşı korumayı birlikte kurgulayın; grape berry moth yakalamaları yüksek alanlarda zamanında mücadele planlayın.
• Yaban mersininde SWD yönetimini aksatmayın; üstten sulama yapılan alanlarda antraknoz riskine karşı koruma stratejisini gözden geçirin.
• Çilekte yenileme döneminde sıra daraltma ve yabancı ot yönetimini (2,4-D zamanlaması dahil) sahadaki ot gelişimine göre uyarlayın.
• Ahudududa olgun meyveyi sık toplama ve hijyen uygulamalarıyla SWD baskısını azaltmaya çalışın.