Güneybatı Michigan meyve raporu: Elmada çiçeklenme biterken yaban mersini açıyor

MSU Extension’ın 12 Mayıs 2015 tarihli bölgesel raporuna göre Güneybatı Michigan’da elma çiçeklenmesi sona yaklaşırken yaban mersininde çiçeklenme başladı; yağışlı periyotlar hastalık risklerini yükseltti.

Güneybatı Michigan meyve raporu – 12 Mayıs 2015

Güneybatı Michigan’da meyvede fenoloji hızlandı, yağış hastalık baskısını artırdı

MSU Extension’ın bölgesel değerlendirmesine göre geçen hafta sıcak ve yağışlı seyir, ağaçlarda hızlı sürgün ve yapraklanmayı tetiklerken, ıslak periyotlar birçok bahçe hastalığı için kritik bir enfeksiyon penceresi oluşturdu.

Hava durumu: Yağışlı dönem ve ardından serin günler

Raporda, 4 Mayıs haftasında bölgeye serin bir cepheyle birlikte yağış geldiği; 6–7 Mayıs’ta ise sıcak ve kuru koşullarda sıcaklıkların 80’li Fahrenheit derecelerin ortalarına çıktığı belirtiliyor. 8 Mayıs’ta yağışın geri dönmesiyle hafta sonu daha serin ve ıslak geçti.

Toplam yağışın hafta genelinde yaklaşık 1,5–2,5 inç aralığında olduğu ve toprakların ıslak seyrettiği aktarılıyor. Önümüzdeki birkaç gün için serin havanın süreceği, hafta genelinde daha kuru koşullar beklendiği; 15 Mayıs Cuma günü yağış olasılığından söz ediliyor.

Bölgesel gelişim takibi açısından dere-gün (GDD) özetinde istasyonlara göre farklılıklar yer alırken, raporda veri eksikliği nedeniyle izleme istasyonunda değişikliğe gidildiği de not ediliyor.

Çekirdekli meyveler: Yaprak ve çiçek dokusunda koruma ihtiyacı

Taş çekirdekli türlerde çiçeklenmenin bittiği; geçen haftaki sıcak ve nispeten kuru günlerin tozlaşma açısından elverişli olduğu ifade ediliyor. Buna karşın yağışlı koşulların yaprak, çiçek ve yeni meyve dokusunda hastalık yönetimini öne çıkardığı vurgulanıyor.

Şeftali ve erikte bakteriyel leke (bacterial spot) için sıcak-nemli koşulların uygun olduğuna dikkat çekilirken, taş çekirdekli meyvelerin “kabuğundan çıkma” dönemine yaklaşmasıyla bazı zararlıların (ör. erik kurdu/plum curculio) daha sıcak gece-gündüzlerde risk oluşturabileceği belirtiliyor.

Rapora göre kayısı meyveleri kabuktan çıkmış ve yaklaşık 12 mm çapında. Şeftalide meyveler hâlâ kabuk içinde; Doğu meyve güvesi (oriental fruit moth) ergin yakalamalarının ay başından itibaren iyi seviyede olduğu ve yumurta açılımının başladığı aktarılıyor.

Kiraz ve erikler: Erken dönemde lekelenme baskısı

Tatlı kirazda meyvelerin yaklaşık 8–10 mm aralığında olduğu, gelişim evresinden bağımsız olarak kahverengi çürüklüğe (brown rot) hassasiyetin sürdüğü kaydediliyor. Sürgün gelişiminin başlamasıyla yaprak dokusunda kiraz yaprak lekesi (cherry leaf spot) riskinin arttığı ve geçen haftaki yağışların güçlü enfeksiyonlara yol açtığı aktarılıyor.

Vişnede meyveler kabuk içinde; ürünün genel görünümünün iyi olduğu ancak meyveler çıktıktan sonra daha net değerlendirme yapılabileceği belirtiliyor. Yağışlı hafta sonunun bölgede önemli bir enfeksiyon dönemi oluşturduğu, bunun da sezonun erken safhasında hastalık yerleşimini kolaylaştırdığı ifade ediliyor.

Japon eriklerinde kabuktan çıkışın başladığı, Avrupa eriklerinde ise kabuk döneminin sürdüğü; eriklerde bakteriyel leke ve ayrıca “black knot” gibi sorunlara karşı sürgün gelişimi durana kadar koruma gereksinimine işaret ediliyor.

Elma ve armut: Elmada kabuklu leke ve ateş yanıklığı gündemde

Elmada taç yaprak dökümü dönemine girildiği ve sürgünlerin yaklaşık 2–3 inç uzadığı belirtiliyor. Zestar ve Ida Red gibi erken çeşitlerin çiçekten tamamen çıktığı, Rome gibi geç çiçeklenen çeşitlerde ise çiçeklenmenin yeni geride kaldığı aktarılıyor.

Raporda, uzun ıslanma süreleriyle gelen yağışların elma kabuklu leke (apple scab) açısından “şiddetli” enfeksiyon koşulları oluşturduğu; daha erken dönemdeki enfeksiyon belirtilerinin geçtiğimiz hafta görülmeye başladığı ve yeni yağışa bağlı belirtilerin 16–18 Mayıs civarında ortaya çıkmasının beklendiği belirtiliyor.

8 Mayıs’taki sıcak yağışın ateş yanıklığı (fire blight) açısından enfeksiyon riski taşıdığı; bazı üreticilerin yağış öncesinde koruyucu uygulamalar yaptığı aktarılıyor. Serin havanın belirtileri kısa süreli baskılayabileceği, ancak üreticilerin sezonu “yüksek riskli” olarak ele alması gerektiğine dair MSU Extension değerlendirmesine yer veriliyor.

Armutta çiçeklenmenin bittiği; armut psillidi (pear psylla) için izleme zamanının geldiği belirtiliyor. Ayrıca armutta geç çiçeklenme (rattail bloom) döneminin ateş yanıklığına duyarlı olabildiği not ediliyor.

Küçük meyveler: Üzümde erken sezon hastalıkları, yaban mersininde tozlaşma odağı

Üzümde sıcak havayla sürgünlerin hızla büyüdüğü; şıralık (juice) üzümlerde salkım yapılarının daha görünür hâle geldiği, şaraplık çeşitlerde ise göz uyanmasının gerçekleştiği ve 1–2 inç sürgün büyümesi olduğu aktarılıyor. Erken sezon hastalık kontrolünde phomopsis’in öncelikli olduğu, uygun bağlarda koruyucu bir fungisit ya da biyolojik materyal kullanımının önerildiği ifade ediliyor.

Bağlarda külleme (powdery mildew) ve antraknoz (anthracnose) için de özellikle geçmişte sorun yaşayan hassas çeşitlerde koruma gündeme geliyor. Ayrıca geçen hafta sıcak günlerde bir erkek üzüm salkım güvesi/berry moth yakalandığı, ancak bunun tedavi için erken olduğu belirtiliyor.

Yaban mersininde çiçeklenmenin geçen haftanın sonuna doğru başladığı ve artık yaygınlaştığı belirtiliyor. Serin koşullarda odak noktasının tozlaşmayı en üst düzeye çıkarmak olduğu vurgulanıyor. Raporda, kış soğuklarının çiçek tomurcuklarında hasara yol açabildiği; bu tür hasarın tomurcukların yavaş açılması, boş tomurcuk veya uçlarda daha az çiçeklenme şeklinde görülebileceği anlatılıyor.

Üretim görünümü açısından rapor, hasarın seviyesini tahmin etmek için erken olduğuna dikkat çekiyor; buna karşın birçok tarlada iyi çiçeklenme olduğu ifade ediliyor. Geçmiş yılın bağlamı olarak, 2014’te bölgede ciddi kış zararı yaşanmasına rağmen Michigan’da 94 milyon poundluk yaban mersini hasadının gerçekleştiği ve bunun tarihsel olarak en yüksek rekoltelerden biri olduğu bilgisi paylaşılıyor.

Çilek ve böğürtlen grubu: Don hassasiyeti ve ıslak koşullarda koruma

Çilekte çiçeklenmenin başladığı; açık çiçeklerin 28°F altındaki sıcaklıklarda zarar görebileceği belirtiliyor. 14 Mayıs Perşembe sabahı rüzgârın durulması hâlinde hafif don riski olabileceği, ayrıca yere yakın sıcaklıkların ölçüm istasyonlarında raporlanan değerlerden daha düşük seyredebileceği hatırlatılıyor.

Böğürtlen (bramble) grubunda sürgünlerin 2–4 inç düzeyinde olduğu ve çiçek kümelerinin görüldüğü aktarılıyor. Islak koşullar ve bazı tarlalarda kış zararı nedeniyle yaprak ve kamış hastalıklarına karşı geniş spektrumlu fungisitlerin gündeme gelebileceği, siyah ahudududa turuncu pas belirtisi görülen bitkilerin uzaklaştırılması gerektiği not ediliyor.

Üretici için öne çıkan operasyonel başlıklar

• Yağış sonrası hastalık takibi: Uzun ıslanma süreleri; elmada kabuklu leke, kirazda yaprak lekesi ve yaban mersininde çiçek/ dal yanıklıkları açısından izleme ve koruyucu programların önemini artırıyor.
• Tozlaşma ve arı güvenliği: Çiçekli dönemde özellikle yaban mersininde tozlaşmayı artırma hedefi öne çıkarken, rapor arıların aktif olduğu saatlerde (özellikle gün ortası) ilaçlamadan kaçınmayı vurguluyor.
• Zararlı pencereleri: Elmada bazı yaprak zararlıları için ilk döl döneminde müdahale penceresi; taş çekirdeklilerde ise daha sıcak gün/gecelerle birlikte bazı zararlıların riskinin artabileceği ifade ediliyor.
• Serin havada seyreltme zorluğu: Raporda, serin koşullarda kimyasal seyrelticilerin zayıf çalıştığı ve elma seyreltme uygulamalarının zamanlamasında dikkatli olunması gerektiği belirtiliyor.
• Kış zararı değerlendirmesi: Yaban mersininde çiçek tomurcuğu hasarı görsel belirtilerle (yavaş şişme, boş tomurcuk, uçlarda az çiçek) izlenebilir; nihai ürün etkisini tahmin etmek için erken olduğu kaydediliyor.
• Don hassasiyeti: Çilekte açık çiçeklerin kritik sıcaklık eşiği ve saha içi (zemine yakın) sıcaklık farkı, kısa vadeli risk yönetiminde önemli.

Takvim: IPM toplantısı duyurusu

Raporda, bir sonraki Pazartesi meyve IPM toplantısının 18 Mayıs’ta Fruit Acres Farms’ta (Coloma, Michigan) saat 17.00’de yapılacağı ve katılımcılara iki adet pestisit uygulayıcı yeniden belgelendirme kredisi verileceği bilgisi yer alıyor.

Kaynak notu: Bu özet, MSU Extension’ın bölgesel tarla/bahçe izleme raporundaki bilgiler esas alınarak hazırlanmıştır.