Güneydoğu Michigan’da meyvede hasat sürüyor: Yazlık elma başladı, yaban mersini ve ahududu devam ediyor

MSU Extension’ın 29 Temmuz 2014 tarihli bölgesel raporuna göre Güneydoğu Michigan’da yazlık elma hasadı başlarken yaban mersini ve yazlık ahududu hasadı bölgede devam ediyor. Hafta sonu fırtına, rüzgâr ve yer yer dolu; bahçelerde fiziksel zarar ve meyve dökümüne yol açtı.

Güneydoğu Michigan meyve raporu (29 Temmuz 2014): Hasat, hava koşulları ve zararlı baskısı

Öne çıkan: Yazlık elma hasadı başladı; yaban mersini ve ahududu toplama sürüyor. Elmada bazı zararlılarda ikinci döl uçuşu izleniyor.

Hava durumu: Fırtına, rüzgâr ve yer yer dolu etkisi

Raporda, 27 Temmuz Pazar günü bölgenin bazı kesimlerinden geçen gök gürültülü fırtınaların kuvvetli rüzgâr getirdiği; sınırlı sayıda işletmede ise şiddetli dolu görüldüğü aktarılıyor. Rüzgârın elma ve üzümde bazı terbiye/askı sistemlerini devirdiği, bazı elma ağaçlarında aşı noktasından kırılmaların yaşandığı belirtiliyor.

Dolu tanelerinin çoğunlukla yuvarlak ve küçük (yaklaşık bilye büyüklüğünde) olduğu; bazı bahçelerde zemini örtecek kadar dolu biriktiği ifade ediliyor. En çok etkilenen alanlarda elma meyvelerinde çok sayıda darbe izi gözlendiği; rüzgâr, sağanak ve dolu kombinasyonunun yazlık ahududu ile yaban mersininde meyve dökümünü artırdığı not ediliyor.

Yağış miktarlarının bölge içinde değişken seyrettiği; birçok noktada yaklaşık 0,5 inç civarında yağış alınırken, Pazar günkü fırtınalarda bazı çiftliklerde 1,5 inç seviyesine çıktığı bildiriliyor. Toprak neminin hızlı şekilde azaldığı, bu nedenle sulamanın birçok işletmede devreye alındığı vurgulanıyor.

Raporda ayrıca 1 Mart–28 Temmuz 2014 dönemi için Doğu Michigan’da farklı istasyonlara ait GDD (42/45/50 bazlı) birikimleri tablo halinde paylaşılıyor.

Ağaç meyveleri: Elmada gelişim iyi, bazı hastalık ve zararlılar izleniyor

Elma: Meyve iriliğinin sezon genelinde iyi seyrettiği; Flint çevresinde elmaların çoğunlukla 2,25–2,5 inç aralığında olduğu belirtiliyor. Transparent ve Lodi çeşitlerinde hasadın bazı işletmelerde başladığı ve sürdüğü; Jersey Mac için ise bir sonraki hafta hasat beklentisi paylaşılıyor. Yaz budamasının devam ettiği, sürgün uçlarında büyümenin durduğu (terminal tomurcukların oluştuğu) ifade ediliyor. Ayrıca beslenme takibi için yaprak örneği alımının bu dönemde yapılabileceğine işaret ediliyor.

Zararlı izleme tarafında, elma iç kurdu (codling moth) ve şeftali güvesi (oriental fruit moth) tuzak yakalamalarının yükseldiği; bunun eyaletin diğer bölgelerine kıyasla daha geç olmakla birlikte ikinci döl uçuşunun başlangıcı olabileceği değerlendiriliyor. Bazı bahçelerde birinci döle ait larva zararına (meyvede beslenme galerileri/kalıntılar) rastlandığı aktarılıyor.

Elma sineği (apple maggot) yakalamalarının çoğu işletmede düşük seyrettiği; ancak Michigan’ın güneybatısında son haftada artış görüldüğü not ediliyor. Elmada bazı parsellerde lokal akar odakları (birden fazla tür) ve yünlü elma yaprakbiti ile yeşil elma yaprakbiti gözlemleri raporda yer alıyor. Japon böceğinin ise meyve gruplarında genel olarak düşük yoğunlukta seyrettiği ve sezonun yüksek baskı göstermeyebileceği belirtiliyor.

Hastalık tarafında, Crispin (Mutsu) çeşidinde blister spot bildirimi yeni bir gelişme olarak kaydediliyor. Daha önce raporlanan ateş yanıklığı (fire blight) belirtilerinin son günlerde daha görünür hale geldiği; buna karşılık sooty blotch ve flyspeck belirtilerinin henüz gözlenmediği ifade ediliyor.

Armut: Son iki haftada meyve iriliğinde sınırlı artış olduğu; çoğunlukla 1,75 inç civarında seyrettiği aktarılıyor.

Şeftali: Üreticilerin kış zararına bağlı olarak ölü ağaçları bahçeden çıkarmaya devam ettiği; zarar gören ağaçlarda budamanın daha temkinli yapıldığı belirtiliyor.

Kiraz: Tatlı kirazda hasat sonrası budamanın sürdüğü; bu dönemde yapılan budamanın, geç kış/ilkbahara kıyasla daha az sürgün teşvik edici olduğu ve bazı riskleri azaltabileceği ifade ediliyor. Kiraz meyve sineği yakalamalarının düşük seyrettiği not ediliyor. Vişnede ise kiraz yaprak lekesi (cherry leaf spot) kaynaklı yaprak dökümünün devam ettiği; sezonun bu kadar erken döneminde yaprak dökümünün başlamasının dikkat çekici olduğu ve hasat sonrası fungisit uygulamasının önemine işaret ediliyor.

Erik: Son haftada meyve iriliğinde artış olduğu; Avrupa eriklerinde yaklaşık 1,25 inç, Japon eriklerinde ise 1,75 inç seviyelerine yaklaştığı belirtiliyor. Buna karşın birçok işletmede bu sezon erik miktarının düşük olduğu; normal koşullarda bu haftalarda bazı erkenci Japon eriklerinde hasadın görülebileceği hatırlatılıyor.

Küçük meyveler: Üzümde salkım dolumu, çilekte yenileme tamam, böğürtlenimsi meyvelerde SWD takibi

Üzüm: Concord ve Niagara çeşitlerinde salkım dolumunun sürdüğü; bu sezon gelişim evrelerinin bağlar arasında geniş bir aralıkta seyrettiği aktarılıyor. Şaraplık üzümlerde kış zararına bağlı olarak gövdedeki gizli gözlerden yeni sürgünlerin çıktığı; zayıf sürgünlerin bu dönemde temizlenebileceği belirtiliyor. Tuzaklarda üzüm salkım güvesi (grape berry moth) yakalamalarının sürdüğü; ayrıca düşük yoğunlukta Japon böceği gözlemleri paylaşılıyor.

Çilek: Yenileme (renovasyon) işlemlerinin tamamlandığı ve birçok işletmede yeni yaprak gelişiminin başladığı; bu yıl yapraklanmanın daha hızlı görüldüğü ifade ediliyor.

Ahududu: Yazlık kırmızı ahudududa hasadın devam ettiği; sonbahar meyvesi veren tiplerde ise bazı bahçelerde sınırlı toplama yapıldığı ve en erkenci tiplerde hasadın yakın zamanda başlayabileceği belirtiliyor. Sonbahar tiplerinde sürgünlerin güçlü büyüdüğü, bazı bahçelerde kamışların 6 feet uzunluğa yaklaştığı; terbiye sistemi olmayan işletmelerde hasadı zorlaştırabileceği değerlendiriliyor.

Raporda, benekli kanatlı drosophila (SWD) için tarlaya yerleştirilen tuzaklarda yakalama bildirilmediği; ancak ahududu alanlarına komşu çit/kenar habitatlarda yakalamaların sürdüğü aktarılıyor. Yabani konukçu meyvelerin bol olduğu yıllarda zararlının bu kaynaklara yönelmiş olabileceği; alternatif kaynaklar azaldığında kültür alanlarına hızlı geçiş riski bulunduğu ve tarlada ilk yakalama görüldüğünde meyvenin korunması gerektiği vurgulanıyor.

Yaban mersini: Bölge genelinde hasadın sürdüğü ve pick-your-own (kendin topla) talebinin sezon boyunca güçlü seyrettiği belirtiliyor. Tuzaklarda yaban mersini kurtçuğu (blueberry maggot) yakalamasının henüz görülmediği, ancak yakın dönemde beklenebileceği ifade ediliyor. Japon böceği düşük yoğunlukta izlenirken, SWD’nin yaban mersininde de risk oluşturduğuna dikkat çekiliyor.

Ticari açıdan öne çıkan notlar

• Fırtına/dolu kaynaklı fiziksel kalite kaybı (meyvede darbe izi, döküm) taze pazar ve işleme ayrımını etkileyebilir.
• Toprak neminin hızlı düşmesiyle sulama ihtiyacı artmış görünüyor; su yönetimi maliyetleri öne çıkabilir.
• Elmada ikinci döl uçuşlarının başlaması, entegre mücadelede izleme ve zamanlamayı kritik hale getiriyor.
• SWD’de tarlada yakalama olmasa bile çevre habitatlarda aktivite, ani bulaşma riskine işaret ediyor.
• Yaban mersininde kendin topla kanalında güçlü talep, kısa vadede iç pazar akışını destekleyebilir.
• Vişnede erken yaprak dökümü sinyali, hasat sonrası hastalık yönetimi planlarını öne çıkarıyor.

Kaynak notu: Bu içerik, Michigan State University Extension tarafından yayımlanan bölgesel gözlem raporundaki bulgular temel alınarak Türkçe ve özgün biçimde özetlenmiştir.