INIA ve SAG'den çevrimiçi Lobesia botrana erken uyarı sistemi: İlaçlama 8 gün önceden planlanabilecek

Şili'de geliştirilen yeni bir çevrimiçi yazılım, meteoroloji verilerini kullanarak Lobesia botrana için sekiz gün önceden uygulama zamanını tahmin ediyor; sistem SAG'ın fitosaniterya portalında üreticilere açık.

INIA ve SAG işbirliğiyle Lobesia botrana için erken uyarı platformu

Şili merkezli Araştırma Enstitüsü INIA, ülkenin bitki sağlığı kurumuyla (SAG) ortak geliştirilen bir çevrimiçi uyari platformunu tanıttı. Sistem, meteorolojik ölçümler ve saha izlemlerini birleştirerek, zirai mücadele uygulamalarının zamanlamasına yönelik öngörüler üretiyor.

Yazılım; ülke çapında kurulu 247 izleme istasyonundan gelen minimum ve maksimum sıcaklık verileri ile derece-gün (degree-days) hesaplarını topluyor. Bu veriler ışığında sistem, ilaçlama veya diğer kontrol önlemlerinin ideal uygulama zamanını sekiz gün öncesinden bildirebilme yetisine sahip olacak şekilde tasarlandı.

Platformun sağladığı erken uyarı, özellikle zararlının en hassas dönemleri olan yumurta ve yeni çıkmış larva evrelerine yönelik müdahaleleri hedefliyor. Bu sayede hedef dışı kimyasal kullanımının azaltılması ve pest yönetiminin daha verimli planlanması amaçlanıyor.

Sistemin üretici erişimine açık hali, SAG'ın Fitosanitary Forecast Network (Fitosaniterya Tahmin Ağı) üretici portalı üzerinden kullanılabiliyor; geliştiriciler platformun, yalnızca Lobesia botrana için değil, ekonomik etkisi yüksek diğer zararlılar için de uygulanabilir olduğunu belirtiyor.

Projenin tanıtım seminerinde yer alan entomolog Patricia Estay, araştırmaya dayalı bilginin zararlı yönetiminde kritik öneme sahip olduğunu vurguladı ve INIA'da yürütülen çalışmaların bu tür kontrol araçlarının geliştirilmesine altyapı sağladığını aktardı.

Lobesia botrana, ülke genelinde karantina önemi taşıyan bir zararlı olarak Şili Tarım Bakanlığı tarafından önceliklendiriliyor. Zararlının yüksek insidansı hem doğrudan üretim kayıplarına hem de uluslararası pazar erişiminde sıkı fitosaniterya gereklilikleri nedeniyle dolaylı ekonomik etkilere neden oluyor.

"Lobesia botrana için Uyarı Platformu Kurulumu ve Uygulanması" başlıklı proje, INIA tarafından Transforma Alimentos Ulusal Stratejik Programı kapsamında yürütüldü. Proje, IFI Chile Frutícola girişimi aracılığıyla, Şili Ekonomi, Kalkınma ve Turizm Bakanlığı'nın Stratejik Yatırım Fonu (FIE) finansmanı ile desteklendi.

Platformun temel özellikleri ve faydaları

• Ülke çapında 247 meteoroloji/izleme istasyonundan veri toplama.
• Minimum/maksimum sıcaklık ve derece-gün hesaplarına dayalı modelleme.
• Müdahale zamanını sekiz gün önceden tahmin edebilme kapasitesi.
• Yumurta ve neonatal larva dönemlerine hedefli uygulama önerileri ile kimyasal kullanımda azalma potansiyeli.
• SAG üretici portalı üzerinden erişilebilirlik; diğer zararlı türlere uyarlanabilme esnekliği.

Bu sistem, entegre zararlı yönetimi (IPM) yaklaşımlarını destekleyerek hem üretim maliyetlerinin düşürülmesine hem de ihracat pazarlarında uyum gerekliliklerinin karşılanmasına katkı sağlamayı hedefliyor.