Nocturne: USDA patentli, soğuğa dayanıklı yeni yaban mersini çeşidi üreticilerin kullanımına hazırlanıyor

USDA tarafından patentlenen 'Nocturne' adlı yeni yaban mersini çeşidi, ARS laboratuvarında geliştirildi; soğuk dayanımı ve geç meyve verme özellikleriyle öne çıkıyor.

Nocturne: USDA patentli yeni yaban mersini çeşidi

25 Haziran 2015 — Blueberries Consulting News / Derleme

ABD Tarım Bakanlığı (USDA), Agricultural Research Service (ARS) bünyesindeki Agricultural Genetic Improvement Laboratory tarafından geliştirilen bir yaban mersini çeşidine patent verdi. Yeni çeşidin ticari adı Nocturne olarak anılıyor.

Çeşidin kökeni, bitki ıslahçısı Mark Ehlenfeldt tarafından 1993 yılında yapılan bir kızılcık (cranberry) melezlemesine dayanıyor. ARS notlarına göre bitki, 1996–2011 arasında seçilme ve değerlendirme süreçlerinden geçti.

Test kayıtlarında Nocturne "US 1056" koduyla yer aldı. Genetik olarak US 874 adlı melez karma bir hattın ve ticari olarak bilinen Premier (rabbiteye) çeşidinin çaprazlanmasıyla elde edildiği bildiriliyor. Ayrıca üç farklı yaban mersini türünden gen havuzu içerdiği ve bunlardan birinin aşırı soğuğa karşı dayanıklılık taşıdığı aktarılıyor.

Özellikleri ve performans

Geliştiriciler, Nocturne'in özellikle kış aylarındaki dayanıklılığının kuzey bölgelerdeki yüksek irtifa veya soğuk iklim çeşitleriyle karşılaştırılabilir olduğunu; ilkbaharda uyku halinden çıkışının (bud break) diğer rabbiteye melezlerine göre daha geç gerçekleştiğini belirtiyor. Bu iki özellik, çeşidi farklı iklim ve üretim koşullarında ayıran başlıca unsurlar olarak öne çıkıyor.

Denemelerde, New Jersey'de bitki başına ortalama verim 5,4 kg olarak rapor edilmiş. ARS ayrıca çeşidin kendi kendine tozumaya (self-pollination) yatkın olduğunu, ancak çapraz tozlaşmanın meyve verimini ve tane büyüklüğünü artırma potansiyeli taşıdığını vurguluyor.

Meyve kalitesi, olgunlaşma ve depolama

Olgunlaşmamış meyveler kırmızı-turuncu tonlarında görüntü vererek peyzaj açısından dikkat çekici bir etki sunuyor. Tam olgun meyve ise siyah renkte, orta irilikte ve tatlı bir profile sahip; tadı ise yaygın rabbiteye veya highbush çeşitlerinden farklı olarak tanımlanıyor.

Nocturne geç sezon olgunlaşan bir çeşit olarak sınıflandırılıyor. Meyve sap izi (scar) kalitesinin düzgün olduğu, ancak meyve sertliğinin yalnızca orta düzeyde kaldığı bildirildiği için uzun süreli depolama veya ihracat amaçlı sevkiyat için önerilmediği kaydediliyor.

ARS notlarına göre Nocturne fide/bitki temini üreticiler için bir-iki yıl içinde mümkün olabilir; bunun tescil, lisans ve dağıtım sürecine bağlı olduğu aktarılmıştır.

Özet maddeler

• Geliştirici: ARS Agricultural Genetic Improvement Laboratory; ıslahçı Mark Ehlenfeldt (ilk çaprazlama 1993).
• Patent: USDA tarafından tescillendi (haber tarihi 25/06/2015 olarak raporlandı).
• Genetik yapı: US 874 × Premier (rabbiteye); üç farklı yaban mersini türünden gen havuzu içeriyor.
• İklim/bitki özellikleri: Kışa dayanıklı, ilkbaharda uyku halinden çıkışı geç; kuzey çeşitlerine benzer dayanıklılık.
• Verim: New Jersey denemelerinde ort. 5,4 kg/bitki (kaynak belirtildi); çapraz tozlaşmayla artış olasılığı var.
• Meyve: Olgunlaşmamışta kırmızı-turuncu, olgununda siyah; orta sertlik, tat profili farklı.
• Pazarlama/depolama: Orta sertlik nedeniyle uzun depolama/uzun ihracat lojistiğine uygun görülmüyor.
• Mevcutluk: ARS'e göre üreticiler için 1–2 yıl içinde bitki temini bekleniyor (tahmini, tescil ve dağıtıma bağlı).

Kaynak: Fruit Portal aracılığıyla derleme bilgiler, Blueberries Consulting News sayfası.