Peru'da kitlesel protestolar yatışıyor; ekonomi toparlanma işareti veriyor

Ocak ayı zirvesinden bu yana karayolu blokajları büyük oranda geriledi; tarım ve turizm kademeli toparlanma sinyalleri veriyor. Ancak siyasi gerilim ve maden kesintileri risk oluşturmaya devam ediyor.

Protestoların gerilemesi ekonomik faaliyetlere nefes aldırdı

Peru'deki kitlesel gösterilerin şiddeti, ülke genelinde kapatılan ana yolların sayısının Ocak ayındaki tepe noktasından yaklaşık dörtte üç oranında azalmasıyla düştü. Yetkili kara yolu kurumunun verilerine göre, engellemelerin büyük bölümü artık tek bir bölgeye, güneydoğu Puno'ya yoğunlaşmış durumda.

Tarım ve turizm kısmen toparlanıyor

Ulaşımdaki rahatlama sayesinde üzüm hasadı gibi mevsimsel tarımsal faaliyetler yeniden işlerlik kazandı; bu sektörler Peru'nun başlıca taze ürün ihracat kalemleri arasında bulunuyor (ör. üzüm, yaban mersini, avokado, kuşkonmaz). Dünya mirası alanı Machu Picchu'nun yeniden ziyarete açılmasıyla turizmde rezervasyonlarda kademeli artış kaydediliyor, ancak tam düzelme henüz gerçekleşmedi.

Madenlerde kesintiler sürüyor, makro görünüm kırılgan

Madencilikte ise önemli üretim sahalarında duruşlar devam ediyor; MMG Ltd.'nin Las Bambas, Glencore'un Antapaccay tesisleri ile Minsur SA'nın San Rafael teneke madeni gibi büyük projelerde faaliyet aksamaları rapor edildi. Sosyal gerilimlerin izleri ekonomide enflasyon ve arz kısıtları üzerinden hissedildi.

Siyasi belirsizlik ve kamuoyu

Aralık başında göreve gelen Cumhurbaşkanı Dina Boluarte karşıtı gösteriler hızla başlamış, on haftaları aşkın sürede kitlesel hareketler yoğun baskı oluşturmuştu. Bir anket, halkın çoğunluğunun istifa ve erken seçim talebi taşıdığını gösterirken, Kongre'nin ara vermesiyle seçim talebi gündem dışına itildiği değerlendiriliyor.

Para politikası ve piyasa tepkileri

Sosyal kargaşa tüketici fiyatlarında yukarı yönlü baskı yaratırken, merkez bankası bu ay faiz artışlarını durdurdu. Bazı ekonomistler, büyüme görünümü zayıf kalırsa bölgedeki merkez bankalarından önce Peru Merkez Bankası'nın gevşeme yönünde adım atabileceğini öngörüyor. Bir yatırım kuruluşu ise hisse senetleri için alım tavsiyesi açıkladı.

Öne çıkan olgular

• Ocak zirvesinden sonra karayolu blokajları yaklaşık %75 azaldı (yerel kara yolu otoritesi verisi).
• Gösteriler sırasında yaklaşık 60 kişinin hayatını kaybettiği aktarılıyor; çoğunluk sivil göstericiler.
• Machu Picchu yeniden açıldı; rezervasyonlar yükseliyor ancak tam toparlanma yok.
• Büyük bakır ve teneke madenlerinde üretim aksaklıkları sürüyor; bazı işletmeler hâlâ durdu.

Uzmanlar, protestoların şiddetinin azalışının kısa vadede ticari faaliyet ve makro görünüm üzerinde olumlu etkileri olabileceğini, fakat temel siyasi taleplerin çözülmemesi halinde yeniden alevlenme riskinin bulunduğunu vurguluyor.