Peru'da yaban mersini sektörü 'premium' ürüne odaklanarak yeni bir döneme giriyor

2025/26 sezonu, Mayıs-Haziran hava olaylarına rağmen genel kârlılıkla kapandı. Sektör liderleri, yüksek kaliteli (premium) meyve, doğru çeşit seçimi ve teknolojinin önümüzdeki dönemi belirleyeceğini vurguluyor.

Peru'da yaban mersini sektörü 'premium' ürüne odaklanarak yeni bir döneme giriyor

2025/26 sezonu değerlendirmelerine göre Peru yaban mersini kampanyası kârlı kapandı; Mayıs ve Haziran aylarındaki olumsuz hava koşulları öngörülen hacimleri bir miktar düşürse de genel performans pozitif kaydedildi. Bu değerlendirme, Fall Creek Peru genel müdürü Julio Zavala'nın sektör analizine dayanıyor.

Zavala, üreticilerin başarı grafiğini üç unsurun oluşturduğunu belirtiyor: uygun genetik materyal, üretim ortamı ve doğru agronomik uygulamalar. Bu üçlü, üretim verimliliği ve ekonomik sürdürülebilirlik açısından belirleyici kabul ediliyor.

İhracat açısından yoğun dönemlerin zirve haftası genellikle tek hafta iken, son sezonda hafta 40 civarındaki zirvenin üç-dört haftaya yayıldığı; bunun pazara olumlu etkiler yaptığı bildirildi.

Coğrafi dağılımda Lambayeque ile La Libertad bölgeleri ihracat hacminin yaklaşık %75'ini sağlama konumunu sürdürürken, Ica bölgesi El Niño etkisine daha az maruz kalması nedeniyle büyüme potanseli gösteriyor.

Tedarik zincirinde dikkat çeken bir sorun, Hindistan kaynaklı hindistancevizi lifi paletlerinde karantina zararlısı tespit edilmesi oldu. Hindistan, Peru'nun bu alt tabaka kaynağının yaklaşık %80'ini temin ediyor. Olay, bazı yeni dikim projelerinde belirsizlik yaratsa da uygulanan önlemler sınırlı etkiyle sonuçlandı.

SENASA'nın hızlı müdahalesiyle, kaynağında fumigasyon uygulayan tedarikçilere onay verildi; bazı projelerde bir-iki aylık gecikmeler ve ilk üretim yılına ilişkin nakit akışında baskı oluştuğu aktarıldı. Peru'da yerel hindistancevizi lifi tedarik zinciri gelişme aşamasında ve halen Hindistan, Sri Lanka ve Brezilya gibi büyük üreticilerin gerisinde bulunuyor.

Çeşit değişimi hız kazanıyor: Sekoya Pop ve Apex gibi çeşitler, 18–20 mm üzeri boyutlar ve dekarda/yere göre 30 t/ha'yı aşan verimler sunarak piyasa eğilimini yönlendiriyor. Yeni çeşitlerin ağırlık (verim) sağlayamaması halinde rekabet avantajı sağlamayacağı vurgulandı.

Zavala, halihazırda Ventura ve Biloxi ile ekili yaklaşık 10.000 hektarlık alanın 2030'a dek dönüşüme uğrayacağını öngörüyor ve 2030'da Peru üretiminin yaklaşık %60–70'inin premium sınıfa geçebileceğini tahmin ediyor.

Pazar dağılımı verilerine göre Peru ihracatının %50'si ABD'ye, %30'u Avrupa'ya, %15'i Çin'e ve kalan %5'i Birleşik Krallık ile diğer ülkelere gidiyor. Sektörün stratejik hedefleri arasında Japonya'ya, ardından Güney Kore'ye erişim sağlamak için süregelen görüşmeler yer alıyor.

Çin pazarında tüketici tercihleri daha düşük asidite yönünde; Peru için bu pazarda doğal pencere Temmuz–Eylül arası olarak işaretleniyor. Atıştırmalık segmentinde ise ABD'de yıllık %7–8, Avrupa'da ise çift haneli büyüme kaydediliyor; yüksek uçta arz sıkışıklığına dair kısa vadeli sinyaller zayıf.

Sonuç olarak, sektörde önümüzdeki dönemi şekillendirecek faktörler; verimlilik artışı, teknolojik yatırımlar ve uygun genetik seçim olarak öne çıkıyor.

Ana bulgular

• 2025/26 sezonu genel kârlılıkla tamamlandı; Mayıs-Haziran hava olayları hacimleri sınırlı ölçüde etkiledi.
• Lambayeque ve La Libertad, ihracatın ~%75'ini karşılıyor; Ica yükselen bölge.
• Hindistan kaynaklı hindistancevizi lifi paletlerinde karantina zararlısı tespit edildi; tedarikte gecikmeler yaşandı.
• Sekoya Pop ve Apex gibi çeşitler 18–20+ mm boyut ve 30+ t/ha verimlerle öne çıkıyor.
• 2030 tahmini: ~10.000 ha dönüşüm; üretimin %60–70'i premium seviyesine ulaşabilir.
• Mevcut ihracat dağılımı: ABD %50, Avrupa %30, Çin %15, diğerler %5; Japonya ve Güney Kore hedef pazarlar.